Κύριε διευθυντά
Λίγα χρόνια πριν από το 1821 ο Πουκεβίλ είναι περιηγητής αλλά και πρόξενος του Ναπολέοντα στα Ιωάννινα. Ο Κυριάκος Σιμόπουλος (Ξένοι ταξιδιώτες στην Ελλάδα, 1810-1821) μάς παραθέτει μια, συγκλονιστική αφήγηση του περιηγητή Πουκεβίλ: «Στην Πρέβεζα στις αγγαρείες του Αλή Πασά πέθανε και θάφτηκε ο γιος τους· οι μαραμένοι και σκυμμένοι από τα γηρατειά γονείς του, τον ξέθαψαν, έβαλαν τα κόκαλά του στο δισάκι και τράβηξαν για το χωριό τους να τα εναποθέσουν στο νεκροταφείο του, ώστε όταν πεθάνουν να βρεθούν πλάι στα δικά τους κόκαλα…
…Είδα να σταματούν οι φορατζήδες στο φυλάκιο του τελωνείου αυτό το αξιοσέβαστο ζευγάρι και να του ζητούν δασμό για το δισάκι με τα κόκαλα. Ενας Ελληνας, Τσαρλαμπάς τ’ όνομά του, φορατζής του πασά (ίσως ο ίδιος ο πασάς να καταδίκαζε αυτή την ιεροσυλία), ρωτάει ειρωνικά τους χωριάτες:
– Τι κουβαλάτε σ’ αυτό το σακί;
– Τα κόκαλα του παιδιού μας που πέθανε εδώ δουλεύοντας στην αγγαρεία.
– Να πληρώσετε την ντογάνα.
– Να πληρώσω για τα κόκαλα του παιδιού μου; λέει η μάνα. Μα δεν έχω τίποτα άλλο από τα δάκρυά μου.
– ∆άκρυα! ∆άκρυα! Τι να τα κάνω τα δάκρυα; Εγώ θέλω 40 πιάστρα.
– Ποτέ δεν πιάσαμε στα χέρια μας τόσα λεφτά.
– Θα τα δώσετε!
– Ε, λοιπόν, λέει ο πατέρας, βγάζοντας από το σακί το κρανίο του παιδιού του. Πάρ’ το μπόγια. Να ο φόρος σου! Πάρ’ το και σκότωσέ με!
Ο κόσμος που παρακολουθούσε τη σκηνή ανάγκασε τον αναίσχυντο Τσαρλαμπά να αποτραβηχτεί. Η μάνα πήρε κλαίγοντας το κρανίο, φορτώθηκε το σακί κι απομακρύνθηκε κρατώντας από το χέρι τον ετοιμόρροπο άντρα της. Πήραν το δρόμο της Νικόπολης. Μα εκεί τους ξανασταμάτησαν οι φορατζήδες. Και δεν τους άφησαν να περάσουν πριν τους χαρατσώσουν με δέκα πιάστρα. Ηταν όλο το βιος τους. Η πένα πέφτει από τα χέρια μου»…
*Κτηνίατρος, Καστοριά
