Κύριε διευθυντά
Στα όντως διακεκριμένα άρθρα του κυρίου Θοδωρή Γεωργακοπούλου, πολύν καιρό τώρα, οφείλω και εγώ σημαντικό μέρος της πολιτικής-μου ενημέρωσης – και τον ευχαριστώ ειλικρινώς.
∆ύσκολα όμως θα μπορούσε κανείς να διερωτηθεί τάχα («Καθημερινή», 22.2.25) μαζί με τους «φτωχούς της Αμερικής» πώς, λέει, «τους ωφέλησε η… συνταγματική νομιμότητα, πενήντα χρόνια τώρα;». ∆ιότι (χωρίς να πάμε πίσω και στο New Deal), το μεν Obamacare σώζει εκατομμύρια αδικημένων, το δε εργατικό εισόδημα κατά την προεδρία Μπάιντεν φαίνεται πως ήταν σαφώς υψηλότερο απ’ ό,τι κατά την περίοδο Τραμπ – άσε που κι η ανεργία ήταν πολύ λιγότερη.
Επομένως, υποθέτω ότι η ερμηνεία της τυφλής υπέρ Τραμπ ψήφου των «φτωχών» (τόσο πολλών;) θα απαιτούσε ίσως την επίκληση και κάμποσων άλλων επιχειρημάτων. Μεταξύ των οποίων θα έπαιρνα το θάρρος να υπομνήσω και τη στάθμη της μέσης Παιδείας στις ΗΠΑ, καθώς και μια ίσως πολύ έντονη αίσθηση μπροστά στην προκλητικότητα των ανισοτήτων – άσχετο αν αυτές τις προκαλούν περισσότερο οι ίδιοι οι φίλοι του Τραμπ…
Ανάλογη δυσκολία κατανόησης θα είχαμε και για την άποψη του διακεκριμένου αρθρογράφου ότι «επί δεκαετίες, οι απανταχού Εργατικοί, ∆ημοκρατικοί και Σοσιαλιστές, αποδείχθηκαν ελλιπείς». ∆εν πιστεύω δηλαδή ότι εν προκειμένω αμφισβητείται και το ευρύτερο επίτευγμα της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας για την κοινωνική ειρήνη και την οικονομική ανάπτυξη της Ευρώπης, επί μισόν αιώνα.
Τέλος, σε μια ενδεχόμενη νέα ανάλυση του θέματος, θα χρειαζόταν ίσως να γίνει μνεία και της άλλης πρόσθετης αιτίας εκτεταμένης οικονομικής κάμψης ολόκληρης της ∆ύσης, που είναι η ανάπτυξη πολλών χωρών του λεγομένου Τρίτου Κόσμου (παγκοσμιοποίηση), που δεν οφείλεται βέβαια στις δυτικές κυβερνήσεις, αλλ’ επηρεάζει πράγματι δυσανάλογα τους φτωχότερους των κοινωνιών μας.
Ολες αυτές οι παρατηρήσεις, πάντως, δεν συνιστούν κριτική, αλλ’ απλή παράκληση επανόδου στην ερμηνεία αυτού του εξαιρετικά δυσάρεστου γεγονότος – το οποίο άλλωστε (σε κάμποσα χρόνια) οι σιδηροί νόμοι της διεθνούς Οικονομίας θα το στρέψουν εναντίον των φτωχών της Αμερικής (βλ. και Γιαννίτσης – Θωμαδάκης, «Καθημερινή», 23.2.25).
Θ. Π. Τάσιος
Πεντέλη
