Κύριε διευθυντά
Με αφορμή τον τίτλο της Οικονομικής «Κ» της 11ης Φεβρουαρίου 2025, «800 φτωχούς bon viveur εντόπισε η εφορία», θα μου επιτρέψετε ίσως να κάνω μια παρατήρηση: Είναι αλήθεια ότι στην Ελλάδα ακούγεται συχνά η έκφραση «bon viveur» για κάποιον που είναι καλοζωισμένος, καλοπερασάκιας, καλοφαγάς κ.λπ. Ομως η έκφραση αυτή αποτελεί, νομίζω, προϊόν και σύνθεση νεοελληνικής (και όχι μόνον) έμπνευσης. Η μητρική γαλλική της αντίστοιχη είναι η έκφραση «bon vivant». Η λέξη «viveur» (χωρίς όμως το επίθετο bon ως αναπόσπαστο παρακολούθημά της) υπάρχει στα γαλλικά, αλλά σημαίνει κάποιον που διάγει άτακτο /άσωτο – ακόλαστο βίο (έχει δηλαδή και σεξουαλικές προεκτάσεις, που δεν ενδιαφέρουν, πιστεύω, π.χ. την εφορία). Σε λεξικά της νεοελληνικής η έκφραση έχει ήδη λεξικογραφηθεί ως «μπον – βιβέρ», και ειδικά στο Χρηστικό Λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας της Ακαδημίας Αθηνών, στο παραπάνω λήμμα αναγράφεται, ακριβέστερα, «αγγλ. bon viveur, γαλλ. bon vivant». Σχετικά μπορεί κανείς να ανατρέξει π.χ. στο Λεξικό «Le Nouveau Petit Robert» στα λήμματα «bon vivant» και «viveur» (όπου και φαίνεται σαφώς η διάκριση) ή στο Λεξικό «Larousse de la langue française – Lexis», στα λήμματα «viveur, euse» και «1.vivre > vivant > bon vivant», το τελευταίο χρησιμοποιούμενο, κατά τα αναγραφόμενα, από το 1680.
Θα ήθελα να ελπίζω, ενδεχομένως μάταια, ότι η παρατήρηση αυτή θα μπορούσε να συμβάλει στο να αποσαφηνιστεί ένας «οιονεί» δάνειος «νεοελληνισμός» (κατά το «γαλλισμός» κ.λπ.) κάπως παρεξηγημένος (και παρεξηγήσιμος).
Δημήτρης Σ. Γαρίας
Νέο Ψυχικό
