Κύριε διευθυντά
Τυγχάνω επιστολογράφος προς την «αγαπητή μας “Καθημερινή”» από τη δεκαετία του ’50 με πλήθος επιστολών (163) όλο αυτό το διάστημα. Εχω δε αντιπαρατεθεί τα χρόνια εκείνα επί απόψεων, επί του πεδίου της στήλης «Γράμματα Αναγνωστών» με φίλους, όπως με τον δημοσιολόγο βετεράνο του ’40, Ησίοδο Τσίγκο* και τον αρχίατρο «ορεινού χειρουργείου» Βασίλη Κρεμμύδα! Οπότε ίσως επιτραπεί να παρουσιασθεί πιο κάτω ένα γράμμα του υποφαινόμενου γραμμένο 60 χρόνια πριν, που προοριζόταν προς την «Κ», 27-10-1964 και που ξεχάστηκε έκτοτε στο βάθος συρταριού… Εδώ το κείμενό του κάπως επίκαιρο:
«Τυχαία άκουσα τη συζήτηση. Ενα νέο παιδί γύρω στα 25 του χρόνια διηγείτο στον συνομιλητή του πως με το καινούργιο συμβόλαιο που υπέγραψε θα έχει πια δικό του σπίτι, που θα εξοφλήσει σε… 360 μηνιαίες δόσεις των 300 δρχ., δηλαδή σε 30 χρόνια! Ηταν η πιο απίθανη περίπτωσις δόσεων που είχα ακούσει ποτέ! Είχε ο νέος όμως το επιχείρημά του έτοιμο για όποιον έμενε έκπληκτος! “Μήνας μπαίνει μήνας βγαίνει το νοίκι τρέχει! Χαμένα λεφτά! Τα δίνεις, λοιπόν, εκεί και σε τριάντα χρόνια βρίσκεσαι ένα πρωί με δικό σου σπίτι” (σ.σ. αν και δεν ήταν ακριβώς έτσι!). Το δαιμόνιο “δόσεις” είχε κάνει το θαύμα του.
Η άποψις ίσως φαίνεται λογική αλλά σε παρασύρει σε μια τραγική θεώρηση. Ο άνθρωπος αυτός εύκολα μπορεί να φαντασθεί τον εαυτό του στο πρώτο γήρας με γκρίζα μαλλιά ή και χωρίς αυτά (συχνά και οι τρίχες προτιμούν τον θάνατο από την… ατίμωση) να μπαινοβγαίνει περίφροντις στο ξοφλημένο πια σπίτι… Ισως να έχει τότε δημιουργήσει στέγη ιδιόκτητη για τη ζωή άλλων. Κατά μέσον όρο η ζωή του αστού είναι τόσο σύντομη μέσα στην πνιγηρή ατμόσφαιρα των καυσαερίων και της νευρικότητας που αυξάνεται.
Οι συνθήκες της σύγχρονης κοινωνίας των ανθρώπων μάς συνήθισαν να “ελέγχουμε” από την υπ’ όψιν οπτική γωνία ολόκληρη τη ζωή μας σαν το πρόγραμμα μιας ημέρας. ∆ίνουν στον σκεπτόμενο άνθρωπο όλο και περισσότερα στοιχεία για μια ανάγλυφη αντίληψη του χρόνου που συμπιέζεται, του προσωρινού, μεταφέροντάς τον κάποτε νοερά μα παραστατικά στον “αντίποδα” της ζωής του, καθώς αυτή συνεχίζεται αβέβαιη χρονικά τουλάχιστον όσο ποτέ!».
* «Κ», 27-10-1964.
Υμηττός
