Κύριε διευθυντά
Οι συνεχείς παλλαϊκές διαδηλώσεις για δικαίωση –ο χορός στην τραγωδία των Τεμπών– υφαίνουν εν αγνοία τους τον ιστό μιας νέας τραγωδίας. Αυτόν της απελπισίας που γεννά η ανασφάλεια και η έλλειψη εμπιστοσύνης στους θεσμούς, που ούτως ή άλλως πάσχουν και υποφέρουν.
Εκτιμάται ότι 300 δικηγόροι και 1.000 καταθέτες μέσα σε μια αίθουσα ποινικού δικαστηρίου χωρητικότητος 1.250 ατόμων θα προσπαθήσουν να συνεισφέρουν στην απονομή της δικαιοσύνης. Μέγιστη πλάνη.
Η δίκη υπολογίζεται να διαρκέσει τρία χρόνια, ενόσω η αντιπολίτευση θα εργαλειοποιεί και θα καπηλεύεται μία τραγωδία με καύσιμο τον πόνο των συγγενών και την προσδοκία τους για δικαίωση.
Η κυβέρνηση ατυχήσασα στη «βάρδια», θα πληρώνει τα επίχειρα του διαχρονικού ρουσφετιού, της αναξιοκρατίας και της «συμπεριληπτικότητος».
Οι τραγωδίες μαζεύουν και διαφημίσεις. Τα κανάλια επί τρία χρόνια θα «οργιάζουν» με τον πόνο των συγγενών των θυμάτων, με τη δικαιοσύνη να κινδυνεύει να παγιδευθεί σε τέλμα και αδιέξοδο.
Είναι αμφίβολο αν οι αλγόριθμοι, της Αμερικής και της Κίνας μαζί, θα μπορούσαν να βρουν τον μίτο της Αριάδνης, ώστε να μπορέσουν δικασταί και εισαγγελείς να βγουν από ένα λαβύρινθο αρμοδιοτήτων και ευθύνης μέσα από μία δικογραφία χιλιάδων σελίδων.
Οι χαροκαμένες οικογένειες είναι έντιμο να ενημερωθούν από τώρα, ότι η επίμαχη και ζητούμενη αιτιότητα (σχέση αιτίου και αποτελέσματος), όπως είναι και πρέπει να είναι γνωστό στον νομικόν κόσμον, γίνεται ευχερέστερα δεκτή στον χώρο του αστικού δικαίου, όπου ισχύει η αρχή της πρόσφορης αιτίας σε αντίθεση με τον χώρο του ποινικού δικαίου, στον οποίον η αιτιότητα κρίνεται επί τη βάσει της αρχής του ισοδυνάμου των όρων (conditio sine qua non) καθιστώντας έτσι δυσχερέστερη τη θεμελίωση καταδικαστικής κρίσεως, ιδίως σε εγκλήματα παραλείψεως.
Η απόφαση επαρχιακού πρωτοδικείου, με βάση το άρθρο 914 του Α. Κ. περί αδικοπραξίας, να επιδικάσει αποζημίωση υπέρ των συγγενών των θυμάτων και σε βάρος του ΟΣΕ και της Hellenic Train, είναι η μόνη νοητή και δραστική δικαιοσύνη που μπορεί να ικανοποιήσει τους συγγενείς των θυμάτων και να τιμωρήσει επιτέλους ∆ημόσιο και επιχειρήσεις.
Είναι χιλιοειπωμένο, ότι ο δικαστής αποφασίζει με βάση τον νόμο και τη συνείδησή του. Ομως οι δύο συνιστώσες της δικανικής κρίσης συνδέονται κατά παράταξη και όχι καθ’ υπόταξη, που σημαίνει ότι στα ποινικά δικαστήρια ο δικαστής περιορίζεται υποχρεωτικά από το «ποινολόγιο» και δεν μπορεί να επιβάλει ποινήν ανωτέραν της προβλεπομένης, επειδή θα το υπαγόρευε ενδεχομένως η συνείδησή του. Αντιθέτως, στα αστικά δικαστήρια, ο δικαστής αποφασίζει το ύψος της αποζημιώσεως κατά συνείδηση, αφού δεν υπάρχει «ταβάνι».
Είναι υπερεκτιμημένη η αντίληψη ότι η δικαιοσύνη αποδίδεται στις αίθουσες των ποινικών δικαστηρίων. Αλλά και από την άλλη, είναι υποκριτικό ως και παρανοϊκό κάποιοι να αξιώνουν «δικαίωση» από έναν θεσμό για τον οποίον κατηγορηματικώς δηλώνουν στις δημοσκοπήσεις ότι δεν εμπιστεύονται ή δεν υπολήπτονται.
*Βριλησσια
