Κύριε διευθυντά
Τα πρώτα μεταπολιτευτικά χρόνια, κατά την εκφορά του δημόσιου λόγου, είτε στις αγορεύσεις του κοινοβουλίου είτε στις τηλεοπτικές συζητήσεις, δεν ήσαν ασυνήθεις οι περιπτώσεις αντεγκλήσεων, λεκτικών υπερβολών, άσκοπων φωνασκιών και επίκλησης αβάσιμων επιχειρημάτων. Τα τελευταία, όμως, χρόνια υπάρχει καθολική επίταση του φαινομένου.
Στις κοινοβουλευτικές συζητήσεις κυριαρχεί ο λαϊκισμός, η υπερβολή, η προσπάθεια καθολικού μηδενισμού του κυβερνητικού έργου, ενώ δεν απουσιάζουν οι αναίτιες προσβολές του πολιτικού αντιπάλου. Οι τηλεοπτικές συζητήσεις έχουν έλλειμμα ορθολογισμού, ενώ, παραλλήλως, νοθεύονται με τοξικό λόγο, παραδοξολογίες και συνωμοσιολογίες. Η έξαρση του φαινομένου με πρωτεύουσα θέση εκείνη του τοξικού λόγου, απαιτεί σε επίπεδο διαπίστωσης των αιτίων πολυεπίπεδη, ίσως, επιστημονική διερεύνηση. Η προσωπική εμπειρική εκτίμηση εστιάζεται στην προοδευτική απομείωση, αν όχι εξαφάνιση, οιασδήποτε συναινετικής αντίληψης και διάθεσης. Στον δημόσιο λόγο, και όχι μόνον, οι περισσότεροι και ανεξαρτήτως μορφωτικού επιπέδου, αντιλαμβάνονται τη συναίνεση ως συμφωνία με τις δικές τους απόψεις και θέσεις. Αν η εκτίμησή μου διαθέτει στοιχεία βασιμότητας, τότε κανείς δεν μπορεί να προσδοκά ότι η μετριοπάθεια, ο ορθολογισμός και εμπεριστατωμένη δομή της επιχειρηματολογίας θα αναμορφώσουν και θα εκπολιτίσουν τον δημόσιο λόγο στον τόπο μας.
*Αντιπρόεδρος Νομικού Συμβουλίου του Κράτους ε.τ.
