Κύριε διευθυντά
Τις τελευταίες εβδομάδες γίνεται συχνά πυκνά λόγος για την κατάσταση των πεζοδρομίων της πρωτεύουσας. Προσωπικά έχω ιδίαν πείρα από ένα σπασμένο αστράγαλο στην οδό Πρατίνου στο Παγκράτι, καθώς έλειπε από την πλευρά του δρόμου το τελείωμα (το περίζωμα).
Παρηγορούμαι όμως καθώς αναλογίζομαι την κατάσταση που επικρατούσε στην Αθήνα πριν από πολλά πολλά χρόνια, γύρω στο 1858-1860 όταν κατασκευάστηκαν πολλές οδοί με μεγάλη φροντίδα και επιμέλεια και πάντα με έξοδα του Δήμου Αθηναίων, αλλά και των κατοίκων της πόλης.
Στο αρχείο Δεκόζη Βούρου, που εναπόκειται στο ΕΛΙΑ, σώζονται έγγραφα της Διεύθυνσης Διοικητικής Αυτονομίας Αθηνών προς τον Δεκόζη Βούρο με ημερομηνία 4/10/1859 με το οποίο καλείται ο παραλαβών να πληρώσει σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. 8267 διάταξη «περί κατασκευής περιζωσμάτων κ.λπ. κατά την λεωφόρον του Πανεπιστημίου και της πλατείας του υπουργ. των οικονομικών πρωτόκολλον του αναλογισμού της δαπάνης» (πρόκειται για το σημερινό Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών).
Την ειδοποίηση συνοδεύουν αναλυτικά έγγραφα του αναλογισμού του ποσού που χρεώνεται ο κάθε ιδιοκτήτης, τα οποία υπογράφονται από τον νομάρχη Γ. Λασσάνη, τον διευθυντή της διοικητικής αστυνομίας Π. Μοναστηριώτη, τον δήμαρχο Γ. Σκούφο και τον πολ. μηχανικό του δήμου, Δανιήλ.
Σύμφωνα με τις οδηγίες, «τα περιζώματα τούτα θέλουσιν εξορυχθή εκ των καλυτέρων στρωμάτων του λατομείου του Υμηττού, να έχουν μήκος από 0,90 cm και πάνω, το δε πλάτος των πεζοδρομίων πρέπει να είναι μεταξύ 5,90 και 6,80 μ. Το διάκενο διάστημα μεταξύ της παροδίου οικοδομικής γραμμής μέχρι του περιζώματος θέλει πληρωθή διά χώματος».
Σύμφωνα με το έγγραφο, το ποσόν για την πληρωμή των δαπανών των περιζωμάτων των πεζοδρομίων της λεωφόρου Πανεπιστημίου και από τις δύο πλευρές έφθανε τις 39.741 δρχ.
Τα μεγαλύτερα ποσά αναλογούσαν στο υπουργείο Οικονομικών και τους κήπους του (646 δρχ.) και στον Δήμο Αθηναίων για τον κήπο του Συντάγματος (380 δρχ.) στο Αρσάκειο (986 δρχ.), στους Βασιλικούς Στάβλους (1.826 δρχ.), στη Δυτική εκκλησία (την καθολική Μητρόπολη του Αγ. Διονυσίου (819 δρχ.) και το Τυφλοκομείο (οφθαλμιατρείο 558 δρχ.) κήπος επί της πλατείας Πανεπιστημίου (1380). Μεταξύ των ιδιωτών ιδιοκτητών αναφέρονται οι Δεκόζης Βούρος, Ιω. Βάμβας, Κων. Φρεαρίτης, Α. Παππούδωφ, Γεωρ. Μακκάς, χήρα Ράλλη, Ελ. Τοσίτσα, Ευθ. Καστόρχης, Γ. Σκουζές, Ιωαν. Φιλήμων, Π. Καλλιγάς, Αρ. Μπαλάνος, Μ. Μαυροδοκάρδατου, Π. Σκουλούδης, Αντ. Λημνιός, Γ. Δημητρίου και πολλοί άλλοι διαπρεπείς Αθηναίοι της εποχής (67 ιδιοκτήτες).
Αξίζει ίσως να αναφέρουμε ότι το ίδιο χρονικό διάστημα (1858-59) πολλές μικρές οδοί κατασκευάστηκαν και επισκευάστηκαν από τον ετήσιο προϋπολογισμό του δήμου και ως προς το μέτρο της προσωπικής εργασίας, έπειτα από μεγάλη συζήτηση το Δημοτικό Συμβούλιο αποφάσισε το 1860 να το καταργήσει, «καθ’ όσον και δυσεκτέλεστον ήτο και πολλά παράπονα ήγειρε και αντικρουόμενον προς τον πολιτισμόν εθεωρήθη».
Δόξα τω Θεώ από το μέτρο της προσωπικής εργασίας γλιτώσαμε. Από τις τούμπες όμως και τις βουτιές στα πεζοδρόμια, το παλεύουμε ακόμη…
