Kύριε διευθυντά
Το ρεπορτάζ της Οικονομικής «Καθημερινής», της Παρασκευής 3ης Ιανουαρίου 2025 με τον τίτλο «Νέες αντικειμενικές αξίες στην Αθηναϊκή Ριβιέρα», με οδήγησε σε σκέψεις. Αναρωτήθηκα, γιατί πρέπει να αποκαλούμε έτσι τον υπέροχο παράκτιο σχηματισμό, που εκτείνεται, ας πούμε συντομίας ένεκα, από την Ελευσίνα με τα πανάρχαια Μυστήρια, την πατρίδα του Αισχύλου, στο ιερό της οποίας, με το Τελεστήριο να κυριαρχεί, υλοποιήθηκαν τα τελευταία χρόνια σημαντικά έργα προστασίας. Από εκεί και με κατεύθυνση προς τα ανατολικά βρίσκεται κανείς απέναντι από τη Σαλαμίνα, όπου θα νιώσει τους παλμούς της Ιστορίας να τον δονούν, καθώς θα θυμηθεί ότι εδώ ο Θεμιστοκλής καταναυμάχησε τον περσικό στόλο στην παγκοσμίως γνωστή ναυμαχία που έσωσε την Ευρώπη. Συνεχίζοντας στην ίδια κατεύθυνση γρήγορα θα φτάσει στον Πειραιά, όπου θα αντικρίσει, σε πλήρη εμπορική και μεταγωγική χρήση, το σύμπλεγμα των πολεμικών και εμπορικών λιμένων που ιδρύθηκαν στην ίδια ακριβώς θέση από τον Θεμιστοκλή μετά τη νίκη του. Εδώ βρίσκονταν οι νεώσοικοι, το πειραϊκό τείχος και οι γεμάτες στάρι εμπορικές στοές. Εδώ είναι και η πανέμορφη Καστέλλα, που μέχρι το Κερατσίνι αποτελούσε το μεγαλύτερο στρατόπεδο της Επανάστασης, με 10.000 άνδρες (!) με αρχηγό τον Καραϊσκάκη. Φεύγοντας, σειρά έχουν το μικρό λιμάνι στο Παλαιό Φάληρο το οποίο έπαψε να λειτουργεί από τότε που όλες οι λιμενικές ανάγκες των Αθηνών συγκεντρώθηκαν στον Πειραιά. Στη συνέχεια θα συναντήσει κανείς τον Αλιμο όπου γεννήθηκε ο μέγας ιστορικός Θουκυδίδης.
Χωρίς να αναφερθώ στα ιερά και τις πόλεις μέχρι τον Μαραθώνα και τον Ωρωπό, ο περιορισμένος χώρος του σημειώματος με υποχρεώνει να σταματήσω την απαρίθμηση όλων των σπουδαίων τόπων που αντικρίζει ο επισκέπτης πριν φτάσει στο Σούνιο και στο Θορικό. Αναρωτιέμαι λοιπόν αν ο όρος «Αθηναϊκή Ριβιέρα» μπορεί να αποδώσει την αξία τόσο στη φυσική ομορφιά αυτής της ακτογραμμής όσο και στη σπουδαιότητα της Ιστορίας της.
*Αρχιτέκτων DESA, Επίτιμος προϊστάμενος Mελετών Mνημείων Προϊστορικών Χρόνων του υπουργείου Πολιτισμού, Νέα Σμύρνη
