Κύριε διευθυντά,
Ο επιστολογράφος της «Καθημερινής» κ. Χρόνης Π. Μπάλογλου επικρίνει την εκ μέρους μου χρήση του όρου «πρόσφυγας» για τον νεογέννητο Ιησού (βλ. «Ιησούς Χριστός ο πρόσφυγας», 22/12/2024). Θεωρεί ότι, εφόσον ο Ιησούς γεννήθηκε εντός της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, όταν η Αγία Οικογένεια διέφυγε στην Αίγυπτο, απλώς μετακινήθηκε, δεν μετατράπηκε σε προσφυγική.
Δεν συμφωνώ. Το Χρηστικό Λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας, της Ακαδημίας Αθηνών (2014), στο λήμμα «πρόσφυγας», αναφέρει: «άτομο που ωθείται σε αναγκαστική εγκατάλειψη της πατρίδας του ή του τόπου κατοικίας του, κυρίως λόγω πολέμου ή πολιτικών διώξεων». Ο ορισμός αυτός περιγράφει ακριβώς τι συνέβη στην Αγία Οικογένεια: αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη Βηθλεέμ εξαιτίας της απειλής θανάτου του νεογέννητου Ιησού από τον βασιλιά Ηρώδη.
Προς επίρρωση των ανωτέρω, για να έρθω σε πιο σύγχρονους καιρούς, με αυτό το πνεύμα επικράτησε ο χαρακτηρισμός «πρόσφυγες» για τους βιαίως εκτοπισθέντες Ελληνοκύπριους που, μετά την τουρκική εισβολή το 1974, εγκατέλειψαν τις εστίες τους στο βόρειο τμήμα της Κύπρου και εγκαταστάθηκαν στο νότιο τμήμα του νησιού. «Πρόσφυγες» τους χαρακτηρίζει και η πρόσφατη έκθεση του Ιδρύματος της Βουλής των Ελλήνων «Κύπρος, 1974. Η μνήμη είναι η μόνη πατρίδα των ανθρώπων». Με άλλα λόγια, ο βιαίως εκτοπισθείς χαρακτηρίζεται πρόσφυγας, ακόμη κι αν ο εκτοπισμός του λαμβάνει χώρα στην ίδια επικράτεια.
Συμπέρασμα: ο όρος «πρόσφυγας» είναι απολύτως δόκιμος για να χαρακτηριστεί η διά της βίας εγκατάλειψη της εστίας ενός ανθρώπου. Ο νεογέννητος Ιησούς ήταν ένας από αυτούς.
*Λευκωσία
