Kύριε διευθυντά
Είκοσι χρόνια μετά το δημοψήφισμα της 8ης Δεκεμβρίου 1974 ο νομοθέτης αποφάσισε να τροποποιήσει το status της ιθαγένειας των μελών της τέως ελληνικής βασιλικής οικογένειας. Καθ’ όλο αυτό το χρονικό διάστημα τα μέλη της διατηρούσαν την ελληνική ιθαγένεια, λαμβάνοντας προφανώς σχετικά ταξιδιωτικά έγγραφα της Ελληνικής ∆ημοκρατίας.
Η αλλαγή του status έλαβε χώρα με τον νόμο 2215/1994 (γνωστό και ως νόμο Βενιζέλου, τότε υφυπουργού Προεδρίας της δεύτερης περιόδου κυβέρνησης Ανδρέα Παπανδρέου), ενώ μάλιστα ο τέως βασιλέας και τα μέλη της οικογένειάς του, αφενός ουδέποτε είχαν αμφισβητήσει το πολίτευμα και το Σύνταγμα της Ελλάδος, αφετέρου δεν είχαν άλλη ιθαγένεια.
Η νομοθετική αυτή ρύθμιση είχε πολιτικές σκοπιμότητες. Αυτό προέκυπτε μόνο και από το γεγονός ότι ο ίδιος ο νόμος (άρθρο 6 παρ. 5 εδάφιο α΄) απέδιδε στον τέως βασιλέα το επώνυμο «Γλύξμπουργκ». Βεβαίως εν συνεχεία τόσο τα ελληνικά δικαστήρια (απόφαση 45/1997 ΑΕΔ) όσο και το δικαστήριο της ΕΣΔΑ δέχθηκαν ότι η τέως ελληνική βασιλική οικογένεια δεν είχε επώνυμο.
Με τη διάταξη του άρθρου 6 παρ. 5 του νόμου 2215/1994 και τις προϋποθέσεις που αυτή έθετε για την αναγνώριση στα μέλη της οικογένειας της ελληνικής ιθαγένειας –που ταυτοχρόνως ουσιαστικά τους την αφαιρούσε– ο νομοθέτης δεν επέλεξε να επιλύσει ευθέως ο ίδιος το όποιο πρόβλημα θεώρησε ότι υπήρχε είκοσι χρόνια μετά το 1974. Συγκεκριμένα, θεώρησε ότι υπήρχε ανάγκη να γίνει δήλωση σεβασμού στο Σύνταγμα και συνακολούθως στο πολίτευμα, ενώ η προηγηθείσα επί εικοσαετία στάση της οικογένειας –που διατηρούσε την ελληνική ιθαγένεια– δεν φαίνεται να δημιουργούσε μία τέτοια ανάγκη. Σε κάθε περίπτωση και ενώ προφανώς μία τέτοια δήλωση αρκούσε, επέλεξε να απαιτήσει από τον τέως αρχηγό του ελληνικού κράτους μία αμφισβητούμενης εγκυρότητας παραίτηση από μάλλον δήθεν διεκδικήσεις. Τέλος ζήτησε να προσέλθουν τα μέλη της οικογένειας να δηλώσουν επώνυμο, υποδεικνύοντάς τους όμως ουσιαστικά στο πρώτο εδάφιο του άρθρου 5 παρ. 6 το επώνυμο «Γλύξμπουργκ».
Αυτό ήταν στην πραγματικότητα και το σφάλμα του τότε νομοθέτη, στον οποίο προφανώς ήταν γνωστό ότι η οικογένεια δεν είχε επώνυμο, όπως άλλωστε εν συνεχεία αναγνωρίσθηκε και από τα δικαστήρια. Αυτό είναι που μας καθιστά σαφές ότι ο νομοθέτης δεν πρέπει να ενεργεί με πολιτικές σκοπιμότητες, αλλά να δίνει λύσεις. Η πολιτεία πρέπει να προστατεύει του πολίτες της και να τους καθοδηγεί, όχι να τους δοκιμάζει.
Κωνσταντίνος Λιβάνιος
