Κύριε διευθυντά
Η πρώτη λέξη του τίτλου δεν αναφέρεται στο «Ασμα Ασμάτων», δηλαδή στην εκκλησιαστική απογείωση του έρωτα, αλλά στην Ασμα, τη σύζυγο του Μπασάρ αλ Ασαντ. ∆ιαβάζω ότι τη χαρακτηρίζουν Λαίδη Μάκβεθ.
Ευστοχότερος, νομίζω, είναι ο παραλληλισμός της με την Πανδώρα. Σε ελεύθερη απόδοση, από τη Θεογονία του Ησιόδου (570 επ.): Συφοράν ο Ζευς ετοίμασε για τους ανθρώπους, διατάσσοντας από χώμα η Πανδώρα να πλασθεί.
Θαυμασμός κυρίευσε θεούς και ανθρώπους, σαν αντικρίσαν την έκπαγλη ωραιότητα, ου μην αλλά και τον βαθύ τον δόλο, τον αναπότρεπτο. Γιατί δόλιο είναι το ολέθριο γένος και η φυλή των γυναικών, συντροφισσών όχι της καταραμένης φτώχειας, αλλά της αφθονίας, και συνεργάτιδων στα έργα τα κακά και τα πικρά.
Ο Ησίοδος όμως δεν περιορίσθηκε στην καταφρόνηση, αν μη την ύβρη της γυναίκας. ∆όξασε παράλληλα την Μήτιν, σύμβολο και θεά της σοφίας και της φρόνησης, συγχρόνως δε και της επαγρύπνησης και της «πονηρίας του λόγου», δηλαδή της σκέψης, της σκέψης που απαιτεί το σκάκι.
Τι πράγμα κι αυτό! Πολλαπλότητα παραδοχών, επιχειρημάτων, συναισθημάτων, αρχών! Αντιθέσεις συμβιώνουν αρμονικά(;) και «περιχωρούνται» αλλήλοις.
Εξηγούμαι: ∆εν τάσσομαι υπέρ του «Τιμάτε τις γυναίκες: Πλέκουν κι υφαίνουν ουράνια ρόδα στον επίγειο βίο» (Schiller, Würde der Frauen, 1795) αλλά υπέρ του «ουκ ένι άρσεν και θήλυ».
Για να επανέλθω στο θέμα: Μπασάρ και Ασμα έβλαψαν «και οι [δύο] την Συρία το ίδιο» (Καβάφης, «Ας φρόντιζαν», 1930).
*Αθήνα
