Κύριε διευθυντά
Ας μου επιτραπεί μια μετατραυματική («μετατραμπική») διαφυγή σε ένα θεολογικό/μετρολογικό ζήτημα, το οποίο προκλήθηκε απ’ το κείμενο του αγαπητού κ. Κώστα Λεονταρίδη («Η Καθημερινή», 6/11/2024) με τίτλο «Η σοφή συμβουλή του αρχιτρίκλινου». Αναφέρομαι στον εν Κανά Γάμον.
Ο ευθύς λόγος της Καινής Διαθήκης (εδώ, κατά Ιωάννην β΄, 1-10) σώζει πολύ ανθρώπινες σκηνές: ο Υιός, με όλο το σέβας προς τη Μητέρα («γύναι», δηλαδή κυρία, την προσφωνεί), διαμαρτύρεται ωστόσο λέγοντας «δεν μας αφορά εμένα κι εσένα». Αλλά η επιθυμία της Μητέρας θα ικανοποιηθεί, και το ύδωρ οίνος θα γενεί.
Στο σημείο λοιπόν αυτό, ο Ιωάννης προχωρεί σε ποσοτικές πληροφορίες. Αναφέρει έξι υδρίες πέτρινες, εκάστη των οποίων χωρούσε δύο ή τρεις «μετρητάς» (= αμφορείς), που ήσαν η τυπική κατά την αρχαιότητα μονάδα μέτρησης όγκου υγρών: ένας αμφορεύς αττικός ισοδυναμεί με 39 λίτρα. Φαίνεται δε ότι (κατά το Λεξικό της Καινής Διαθήκης, BDAG, 2000) την ίδια ακριβώς χωρητικότητα είχε και αντίστοιχη ιουδαϊκή μονάδα, ίση με 72 «σεκτάρια» (0,54 λίτρα το καθένα) – ανάμνηση ίσως της ελληνιστικής περιόδου της Ιουδαίας. Επομένως, έχει δίκιο ο κ. Λεονταρίδης γράφοντας ότι κάθε υδρία χωρούσε περί τα 100 κιλά – αφού, πράγματι 2,5 μετρητές x 39 λίτρα = 97,5 λίτρα νερό. Δεν αποκλείεται δηλαδή, την εποχή εκείνη, να ήσαν ικανοί να λαξεύσουν μια πέτρινη υδρία με εσωτερικές διαστάσεις κυλίνδρου, με βάση κύκλον διαμέτρου 0,5 μέτρα και ύψος 0,50 μέτρα – ένα τεχνικώς εξαιρετικά δύσκολο έργο. Σε ελληνιστικά υδραγωγεία της Μικράς Ασίας σώζονται ανάλογα τεμάχια πέτρινων σωληνώσεων, μεγάλης αντοχής σε εσωτερική πίεση ύδατος («σίφωνες»).
Πάντως, αν υποθέσομε ότι στον υπέροχο εκείνον Γάμο είχαν λ.χ. προσκληθεί 200 άτομα, φαίνεται πως ο καθένας θα έτσουζε πάνω από τρία κιλά κρασί – υπό το επιεικές βλέμμα του φιλανθρώπου Κυρίου…
*Πεντέλη
