Κύριε διευθυντά
Η Οδύσσεια φαίνεται σε πολλούς να είναι μόνο ένα ωραίο παραμύθι. Ομως το βασικό στοιχείο της, η μακροχρόνια απουσία του άνδρα από το σπίτι, ήταν μέχρι πρόσφατα (γύρω στο 1970) η μοίρα κάθε ποντοπόρου Ελληνα ναυτικού. Τα μακρινά ταξίδια, που υμνεί ο Νίκος Καββαδίας, έληγαν για πολλούς ναυτικούς κάπου στην Απω Ανατολή, γιατί τα εμπορικά πλοία συχνά δεν έκαναν δρομολόγια με επιστροφή. Ετσι, δεν υπήρχε τρόπος αυτοί να επιστρέψουν στην Ελλάδα, εκτός αν τύχαινε να βρουν δουλειά σε πλοίο προς την Ελλάδα. Συνήθως, η νέα τους απασχόληση ήταν σε πλοίο που πήγαινε κάπου αλλού, οπότε η απουσία τους επιμηκυνόταν αντίστοιχα. Ετσι, τύχαινε πολλοί να λείπουν πέντε και πλέον χρόνια από το σπίτι τους. Αφηναν τα παιδιά τους βρέφη και τα έβρισκαν στο ∆ημοτικό Σχολείο. Αυτό άλλαξε μόνο όταν οι αεροπορικές εταιρείες άρχισαν να κάνουν διηπειρωτικά δρομολόγια. Τώρα κάθε ναυτικός μπορεί να γυρίσει αεροπορικώς μέσα σε δύο μέρες και να περάσει μερικούς μήνες στο σπίτι του μέχρι να ξαναφύγει.
Για τον Οδυσσέα, ο Ησίοδος αναφέρει ότι, εκτός από τον Τηλέμαχο, είχε γιους και από τη μάγισσα Κίρκη, και τη νύμφη Καλυψώ. Και σε αυτό του έμοιασαν κάποιοι Ελληνες ποντοπόροι ναυτικοί. Στην Ιθάκη, όπου έμαθα γύρω στο 1980 για τη μοίρα των ποντοπόρων ναυτικών, άκουσα και για κάποιον που είχε δύο γιους στην Ελλάδα, και δύο κάπου στην Απω Ανατολή. Σαν καλός πατέρας, όταν κάθε γιος μεγάλωνε, τον έπαιρνε μαζί του στα καράβια για να τον κάνει ναυτικό.
Η μοίρα της γυναίκας ενός ναυτικού ήταν, επίσης, αντίστοιχη με αυτήν της Πηνελόπης. Ηταν αναγκασμένη να μεγαλώνει μόνη της τα παιδιά, να διοικεί το σπίτι, αλλά να διαχειρίζεται και την υπάρχουσα περιουσία.
Η ιστορία του Οδυσσέα απηχεί, λοιπόν, τη διαχρονική μοίρα του Ελληνα ποντοπόρου ναυτικού και της οικογένειάς του, παρά τα φανταστικά στοιχεία της.
*Ανω Πεύκη
