Κύριε διευθυντά
Λίγοι γνωρίζουν ότι ο Μίμης Πλέσσας, απόφοιτος Χημείας του Πανεπιστημίου Αθηνών, εκπόνησε διδακτορική διατριβή στο διάσημο Πανεπιστήμιο Cornel σε μια πολύ σημαντική έρευνα της οποίας τη σπουδαιότητα για την ιατρική διαπίστωσε πολύ αργότερα.
Η διατριβή του, σύμφωνα με το βιογραφικό του και από τις προσωπικές του μαρτυρίες, ήταν σε μια κατηγορία χημικών ενώσεων του εγκεφάλου, τους κερεβροζίτες της πρωτεΐνης μυελίνη, τους οποίους μελετούσαν τότε σαν πιθανά αναλγητικά φάρμακα. Η μελέτη περιελάμβανε αντιδράσεις φωσφορυλίωσης των κερεβροζιτών, ανάλυσής των και αξιολόγησης των βιολογικών των ιδιοτήτων. Η σημασία αυτής της έρευνας φάνηκε πολύ αργότερα όταν έγινε γνωστή η σύνδεσή των με τη σκλήρυνση κατά πλάκας. Ελεγε: «∆ούλευα στη μυελίνη και τη σκλήρυνση κατά πλάκας χωρίς να το γνωρίζω».
Οι κερεβροζίτες είναι πολυσακχαρίτες γλυκολιπίδια της γαλακτόζης προσδεδεμένες στην πολυπρωτεΐνη μυελίνη του εγκεφάλου, η οποία γνωρίζουμε σήμερα ότι είναι συνδεδεμένη με την αιτία εμφάνισης της σκλήρυνσης κατά πλάκας. Αυτή η πρωτεΐνη και τα συστατικά της, όπως οι κερεβροζίτες, είναι σήμερα οι φαρμακευτικοί στόχοι για την ανεύρεση αποτελεσματικών φαρμάκων κατά της σοβαρής αυτής αυτοάνοσης ασθένειας.
Οι κερεβροζίτες ως συστατικό τμήμα της πρωτεΐνης μυελίνη, παίζουν ένα καταλυτικό ρόλο στη λειτουργία της για τη μεταβίβαση των νευρικών σημάτων σε όλο το σώμα. Η απομυέλωση, λόγω δυσλειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος, δημιουργεί τα συμπτώματα της ασθένειας που οδηγούν σε κινητικά προβλήματα και πολλές φορές στην πλήρη παράλυση.
Ο Μίμης Πλέσσας ήταν ενήμερος για την έρευνα που γινόταν στο Πανεπιστήμιο Πατρών από την ερευνητική μου ομάδα για τη σκλήρυνση κατά πλάκας σε συνεργασία με τη διακεκριμένη καθηγήτρια Βάσω Αποστολοπούλου στην Αυστραλία και ήθελε να ενημερώνεται για την πρόοδο της έρευνας. Θυμάμαι να μου λέει χαρακτηριστικά: «Πρέπει να βιαστούμε πριν μας προλάβουν άλλοι, όλα τα πυρά ομαδόν».
Το Πανεπιστήμιο Πατρών έπειτα από εισήγησή μου στο Τμήμα Χημείας τον αναγόρευσε επίτιμο διδάκτορα στις 19 Απριλίου 2010 για την προσφορά του στην παιδεία και τον πολιτισμό. Οπως ο ίδιος έλεγε, ήταν από τις σημαντικότερες στιγμές της ζωής του. Ενιωσε τεράστια χαρά για την τιμή και πάντοτε το ανέφερε.
Κάτοχοι Νομπέλ που γνώρισε στην Πάτρα στα συνέδρια Ιατρικής Χημείας, όπως ο James Watson (για την ανακάλυψη του DNA), ο Jean Marie Lehn, o Andrew Schally και ο Harald Hausen εκφράζονταν με θαυμασμό για τον Μίμη Πλέσσα. Ο Jean Marie Lehn εκφράστηκε με ιδιαίτερα εγκωμιαστικά λόγια για την έρευνά του στο Πανεπιστήμιο Cornel. Είχε πει ότι σε αυτές τις πρώτες μελέτες στο Cornel βασίστηκαν οι δικές του που οδήγησαν στο δικό του Νομπέλ.
Ο Μίμης Πλέσσας έβαλε το λιθαράκι του στην έρευνα εκείνα τα χρόνια. Οπως έλεγε: «Η Χημεία είναι η κορυφαία των επιστημών και η μουσική μια χημεία από νότες».
Θα τον θυμόμαστε για πάντα. Ας είναι ελαφρύ το χώμα…
*Καθηγητής Χημείας, Πανεπιστήμιο Πατρών
