Κύριε διευθυντά
Ακρως ενδιαφέροντα τα ένθετα αφιερώματα της έγκριτης εφημερίδας σας Πρόσωπα + Ιστορίες, που παρουσιάζουν επιφανείς Ελληνες, εκπροσώπους των γραμμάτων, των τεχνών, του αγώνα, της πολιτικής κ.ά. Πρόσφατη έκδοση αναφέρεται στον περίφημο Ψαριανό Ιωάννη Βαρβάκη (1745-1825), ο οποίος από κουρσάρος έγινε μεγάλος εθνικός ευεργέτης. Με όραμα για την παιδεία και τη μόρφωση του ελληνικού λαού ίδρυσε σχολεία στη Μαριούπολη, στη Σινασό Καππαδοκίας, στον Αθω, στο Αργος, στη Χίο, στο Ναύπλιο, στα οποία εντάσσεται και η ίδρυση, με βασιλικό διάταγμα του Οθωνος (26/2/1842), Γυμνασίου (Λυκείου) επονομαζόμενο Βαρβάκειο, όμοιο με τα λοιπά Γυμνάσια της χώρας, από τα αρχαιότερα διδακτήρια της Αθήνας. Το οικοδόμημα ήταν ένα μεγαλοπρεπές, νεοκλασικού ρυθμού κτίριο, σε σχέδια του αρχιτέκτονα Παναγή Κάλκου (1819-1878), με ωραιότατο πρόπυλο, ιωνικού ρυθμού, με χαραγμένη στη μετόπη την επιγραφή «Βαρβάκειον Λύκειον». Το επιβλητικό οικοδόμημα είχε ανεγερθεί στην Κεντρική Αγορά –διατηρείται σήμερα μόνο η ονομασία Βαρβάκειος Αγορά– αλλά πυρπολήθηκε στα ∆εκεμβριανά του 1944, κατεδαφίσθηκε το 1956, και έκτοτε είχε μείνει, επί σειράν ετών, φερέοικο. Η Σχολή συνέχισε ανέστια τη λειτουργία της, φιλοξενούμενη κατ’ αρχάς στα ∆΄ και Θ΄ Γυμνάσια Αρρένων, στις οδούς Μέτωνος και πλατείας Ελευθερίας (Κουμουνδούρου), αντίστοιχα, στα Α΄ και Γ΄ ∆ημοτικά Σχολεία της οδού Κωλέττη, και στο συγκρότημα των οδών Αραχώβης, Βαλτετσίου και Πρασσά (Παλαιά Γερμανική Σχολή).
Νοσταλγικά αναπολώ τη μακρόχρονη καθηγητική μου θητεία στη δεκαετία του ’70, με διευθύντρια τη φωτισμένη παιδαγωγό, φιλόλογο Πανώρια Ρέλια. Σήμερα, η Βαρβάκειος Πρότυπος Σχολή στεγάζεται σε ιδιόκτητο οίκημα στο Παλαιό Ψυχικό (Μουσών 20), εκτός των ορίων του Δήμου Αθηναίων, και έχει μεικτοποιηθεί, παρά την αντίθετη βούληση του ευεργέτη του, ο οποίος προέβλεπε τη λειτουργία του σχολείου, για άρρενες μαθητές, στο κέντρο της πόλης των Αθηνών.
Το 1952 ιδρύθηκε ο Σύλλογος των Αποφοίτων του Βαρβακείου Πρακτικού Λυκείου (νυν πρόεδρος ∆ημήτρης Τζάνας), που διοργανώνει ειδικές εκδηλώσεις και εκδίδει τόμους, όπως Ιωάννης Βαρβάκης και Βαρβάκειος Πρότυπος Σχολή. Παράλληλα, συστάθηκε το Βαρβάκειο Ιδρυμα που διαχειρίζεται το κληροδότημα.
Στη μακρά περίοδο της λειτουργίας του οι απόφοιτοι, με ιδιαίτερη πρακτική παιδεία, αλλά με άριστη γνώση της γλώσσας, από καθηγητές με μετεκπαίδευση και μεταπτυχιακές σπουδές, και κατόπιν αυστηρών εισαγωγικών εξετάσεων, διέπρεψαν ως λαμπροί επιστήμονες σε όλους τους τομείς. Αναφέρω ενδεικτικά στον τομέα των γραμμάτων, τους Γ. ∆ροσίνη, Αλ. Παπαδιαμάντη, Αντ. Σαμαράκη, ∆ημ. Μητρόπουλο, Φρ. Γερμανό, Τίτο Πατρίκιο και πληθώρα άλλων, και στην πολιτική τους Κων. Τσάτσο, Γερ. Αρσένη, Θ. Πάγκαλο, Αλ. Αλαβάνο, Β. Κοντογιαννόπουλο, Νίκο Κωνσταντόπουλο, Πάνο Παναγιωτόπουλο, Γ. Πεσματζόγλου, Ι. Παλαιοκρασσά κ.ά. (Βλ. Βασίλη Ασημομύτη, «Ιωάννης Βαρβάκης», Κάκτος, Αθήνα 2001).
*Δ.φ. Αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ενωσης Φιλολόγων και του Συλλόγου «Οι Φίλοι του Μουσείου Γ. Δροσίνη»
