Κύριε διευθυντά
Είναι αλήθεια πως η συμπεριφορά των εφήβων έχει ξεφύγει. Ομως δεν θα άλλαζα τη δική μας «∆ημοκρατία και ανομία» («Κ» 25/9/24) με τις προ του ’50 δημοκρατίες. Γράφετε πως «ο χωροφύλακας έπρεπε να φύγει από τη ζωή του Ελληνα πολίτη, κυριολεκτικά και μεταφορικά». Ναι, εμείς στις νέες χώρες, πρόσφυγες και γηγενείς, ώς τα μέσα του 20ού αιώνα, υποφέραμε από χωροφύλακες Κρητικούς και Παλαιοελλαδίτες. Βέβαια υπήρχε ευθύνη και στον κόσμο. Οταν ατακτούσε ένα παιδί, έλεγε η μάνα του, «Θα φωνάξω τον χωροφύλακα να σε πιάσει και να σε βάλει φυλακή!».
Γράφετε ακόμη: «Ο,τι σάπιο και στραβό φτιάχνεται επί 50 χρόνια δεν διορθώνεται και δεν ξηλώνεται σε μια στιγμή. Ας καταλάβουμε, όμως, τουλάχιστον, ότι σε μερικούς τομείς δεν είμαστε μια κανονική χώρα». Ναι, αν το καταλάβουμε, ίσως μπορέσουμε να το διορθώσουμε. Εμείς οι Μαθηματικοί λέμε, «Οταν έχεις ένα πρόβλημα γεωμετρίας, πρώτα μελέτησε προσεκτικά τα δεδομένα στην εκφώνηση και ύστερα προσπάθησε για τη λύση. Μπορεί να βρίσκεται ανάμεσα σε δύο λέξεις».
Τη δεκαετία του ’80 βρέθηκα σε ένα διεθνές συνέδριο στην Κωνσταντινούπολη. Μας φρόντισαν πλουσιοπάροχα. Για να δείξουν πως εξευρωπαΐστηκαν, παρουσίασαν προς τιμήν μας και μια παράσταση όπερας. Μερικοί βόρειοι εκλεκτικοί σε όπερες σηκώθηκαν και βγήκαν έξω. Μία Βελγίδα μου είπε, «∆εν έβαζαν τους καλόγερους που στριφογυρίζουν στην πίστα ή δυο χανούμισσες με τον χορό της κοιλιάς να ενθουσιάσουν τους άντρες μας;»… Εντυπωσιακή η ευταξία στο πανεπιστήμιο όπου έγινε το συνέδριο. Οι φοιτητές με κουστούμι και γραβάτα και οι κοπέλες με μαντίλα και φούστα στα μέτρα του Πάγκαλου! Ενας καθηγητής «πωγωνάτος» πέρασε από πειθαρχικό στο πανεπιστήμιο, διότι αρνήθηκε να ξυριστεί. Απελύθη για «ανάρμοστη συμπεριφορά!». Ηταν αυθεντία στην ειδικότητά του. Στο Βερολίνο οι συνάδελφοι τον δέχτηκαν ασμένως. Γνώστης της τουρκικής, έγινα δραγουμάνος μιας συντροφιάς για έναν περίπατο στο κέντρο. Ρώτησα έναν ταξιτζή, «Πολλή ησυχία βλέπω, οι δρόμοι καθαροί, πώς τα πάτε με την κατάσταση;». Μου είπε, «Πρώτα γίνονταν μέρα νύχτα καβγάδες και σκοτωμοί. Τώρα μπορείς να κυκλοφορείς όλη νύχτα ελεύθερος χωρίς να φοβάσαι. Ομως έχουμε αγωνία πώς θα λήξει αυτή η υπόθεση. Μια δικτατορία εύκολα τη φορτώνεσαι, δύσκολα την ξεφορτώνεσαι!». Και συμπλήρωσε με νόημα, «Εκτός από αυτά που βλέπεις, υπάρχουν και άλλα που δεν φαίνονται». Τα ίδια μου είπε και ένα γκαρσόνι. Στα λεωφορεία η ουρά μεγάλη αλλά χωρίς να ακουμπά ο ένας τον άλλο. Μόλις μπαίναμε, αμέσως σηκώνονταν δύο τρεις για να παραχωρήσουν τη θέση στην κυρία. Την ίδια εποχή, βρέθηκα στην Πάτρα. Ρώτησα κάποιον πώς θα βρω το πανεπιστήμιο. Μου είπε, «Οπως πας θα το συναντήσεις στα δεξιά σου. Θα το ξεχωρίσεις από την όψη του». Ηταν σε άθλια κατάσταση.
*Πρώην Γυμνασιάρχης, Χολαργός
