Κύριε διευθυντά
Διάβασα τα άρθρα σχετικά με τα μνημεία των πεσόντων κατά τον παλαιότερα «συμμοριτοπόλεμο» και νυν «εμφύλιο», δηλαδή τον πόλεμο του ελληνικού κράτους εναντίον των τριών διαδοχικών ένοπλων επιθέσεων του Κομμουνιστικου Κόμματος Ελλάδος προς κατάληψη της εξουσίας. Ο αιματηρότατος εκείνος πόλεμος ήταν τελείως περιττός – δείτε το παράδειγμα της Ιταλίας, όπου το δικό τους κομμουνιστικό κόμμα αρνήθηκε να αιματοκυλίσει την πατρίδα του και επέζησε μια χαρά μέσα στο κοινοβουλευτικό σύστημα. Το 1949, όταν επιτέλους τελείωσε ο πόλεμος εκείνος, εγώ ήμουν 21 ετών αλλά οι αρθρογράφοι μάλλον δεν είχαν καν γεννηθεί.
Γι’ αυτό ίσως να μην κατάλαβα καθόλου το βάθος της σκέψης των και απόμεινα να αμφιβάλλω εάν μπορεί να γίνει αντιληπτό σε έναν μεταγενέστερο το τι συνεπαγόταν τότε το να σταθείς αντιμέτωπος σε ένα απολυταρχικό σύστημα, που χρησιμοποιούσε την ακραία βία ανεξέλεγκτα, να σταθείς εσύ προσωπικά, εν τη πράξει. Οπωσδήποτε, απ’ όταν διάβασα αυτές τις αναλύσεις, τριγυρίζει στο μυαλό μου το αμίμητο του Ανατόλ Φρανς, «αντιτάσσονταν μετριοπαθώς στη βία». Το γράφει στη «Νήσο των Πιγκουίνων» του. Εκεί όπου διηγείται την υπόθεση Ντρέιφους, και το άγριο ξύλο που πέφτει στους δρόμους μεταξύ κατηγόρων και υπερασπιστών του αθώου Ντρέιφους, λέει για τους σοσιαλιστές πως εκείνοι, δεν πολυανακατεύονταν διότι «όντας άνθρωποι μετριοπαθείς, αντιτάσσονταν μετριοπαθώς στη βία». Μετριοπαθώς…
*Συγγραφέας
