Κύριε διευθυντά
Ξεφυλλίζοντας την πάλαι ποτέ εκδιδόμενη στην πρωτεύουσα των Κυκλάδων τη Σύρο, εφημερίδα ΗΛΙΟΣ, βρήκα δύο «ειδήσεις» αναφερόμενες στον διεξαγόμενο τότε πόλεμο, στις αρχές του 20ού αιώνα, μεταξύ της Τσαρικής Ρωσίας και της αναδυόμενης τότε Ιαπωνίας, κατά τον οποίον οι Ρώσοι υπέστησαν, στις εσχατιές της Απω Ανατολής, δεινή ήττα.
Στον απόηχο του τόσο απομεμακρυσμένου από τη χώρα μας πολέμου δεν έμειναν… αμέτοχοι πολυπράγμονες Ελληνες. Παθιάστηκαν και διχάστηκαν κατά κάποιο τρόπο. Αλλοι ετάχθησαν υπέρ της ομοδόξου Ρωσίας και άλλοι υπέρ των Ιαπώνων, έτσι, άνευ λόγου και αιτίας.
Τούτο ευθέως συνάγεται από τις δημοσιευόμενες «ειδήσεις» του 1904, τις οποίες και παραθέτω, με την επισήμανση τις συνετές και ρεαλιστικές συμβουλές της τοπικής εφημερίδος της Σύρου ΗΛΙΟΣ εν Ερμουπόλει 12.2.1904: Την παρελθούσαν Κυριακήν εν τω Ναώ Αγίου Νικολάου εγένετο τη πρωτοβουλία του Εμπορικού Συλλόγου παράκλησις υπέρ της κραταιώσεως της ομοδόξου Ρωσίας εν τω διεξαγομένω κατά την Απω Ανατολήν αγώνι. Αναγράφομεν την είδησιν απλώς εκ χρονογραφικού καθήκοντος, χωρίς να επικροτήσωμεν, εις τας τοιαύτας προς τον Υψιστον δεήσεις εις μη αμέσως εις τον αγώνα ενδιαφερομένους. Επρεπε και κατά την περίστασιν ταύτην να αναμνησθώσιν οι έχοντες την πρωτοβουλίαν των υπέρ των Ρωσικών όπλων παρακλήσεων, ότι εις ομοίας νευρασθενικάς υπέρ των Αγγλων εκδηλώσεις προέβημεν ότε εμάχοντο κατά των ηρωικών Βόερς. Και ότι σήμερον οι Αγγλοι υπέρ των όπλων ων εψάλλομεν δοξολογίας εν Ελλάδι προς αμοιβήν των συμπαθειών μας κηρύττουσι καθ’ άπαν το Ηνωμένον Βασίλειον το Ευαγγέλιον του Βουλγαρισμού να πιστεύσωσι δε αδιστάκτως ότι και εν τω παρελθόντι η Ρωσία διά της συνθήκης του Αγίου Στεφάνου ήγε την Βουλγαρίαν μέχρι της Καβάλας ασφαλώς αύριον μετά τας δοξολογίας μας θα επεκτείνη αυτήν μέχρι του Ταινάρου. Οι λαοί ελκύουσι τας συμπαθείας των μεγάλων εθνών ουχί διά δοξολογιών και παρακλήσεων αλλά διά της συντάξεως των στρατιωτικών και ναυτικών αυτών δυνάμεων και της πολιτικής αυτών συντάξεως κατά τρόπον ικανόν να εμπνεύση εμπιστοσύνην και πεποίθησίν εις τους ισχυρούς ότι αποτελεί μέλος αναπόφευκτον του όλου διεθνούς οικοδομήματος, ουχί δε μέλος άχρηστον και σεσηπώς.
ΗΛΙΟΣ, 31.10.1904: Γράφουσιν εκ Μυκόνου ότι η συζήτησις περί των Ιαπωνικών και Ρωσικών έφθασε εις το κατακόρυφον, εν αμφοτέροις τοις καφενείοις των κ.κ. Ν. Φώσκη και Αναστασίου Κουλουμπή. Ο τελευταίος μάλιστα τούτων εκ του φανατισμού της γερουσίας της Μυκόνου, τοσούτον ενθουσιάσθη, ώστε, ως γράφουσιν ημίν στρατολογεί, ίνα ως οπλαρχηγός μετά της αμερικανικής αυτού περιβολής και ψυχραιμίας, μεταβή εις τας πεδιάδας του Μούκδεν υπέρ των Ιαπώνων.
*Μοναστηράκι Δωρίδος
