Κύριε διευθυντά
Θα ήθελα να συγχαρώ τον αναγνώστη της «Κ» κ. Γιώργο Κωστούλα για την επιστολή του στο φ. της 31/8/2024. Με αυτή, έφερε στη μνήμη του και ζωντάνεψε σε όλους μας τη ζεστή, παραδοσιακή φιλοξενία σε ένα χάνι με αφορμή το προσκύνημα στην Παναγία την Προυσιώτισσα (23 Αυγούστου) στη δεκαετία του ’60.
Στη γλαφυρή και με τόση ενάργεια περιγραφή της αυθεντικής αρχοντικής φιλοξενίας που γεύτηκαν αυτός και η παρέα του, επιτρέψτε μου να συμπληρώσω και να πλαισιώσω το περίφημο αυτό «Χάνι» με μερικά στοιχεία ταυτότητας, ιστορικού και λαογραφικού ενδιαφέροντος.
Πρόκειται για το περίφημο Χάνι του Μπαλτά, το λεγόμενο και «Μπαλτέικα» γιατί ήταν δύο χάνια, τα «Κάτω» και τα «Πάνω» Μπαλτέικα. Υπάρχουν εκεί από τον 19ο αιώνα, όπως αναφέρουν πολλοί Ελληνες και ξένοι περιηγητές, φορτωμένα με πολλές λαϊκές παραδόσεις. Ο αείμνηστος γενάρχης των Μπαλταίων, Γιάννης Μπαλτάς (Μπαλτογιάννης), διέσωσε στη μνήμη του από τις αρχές του 20ού αιώνα τον τραγικό θάνατο του Ηπειρώτη πρωτομάστορα Κολοκύθα, που είναι θαμμένος λίγο πριν από το χάνι αυτό, στο σημείο που λέγεται το «μνήμα του Κολοκύθα». Ο Κολοκύθας είναι ο θρυλικός πρωτομάστορας, που αυτόν και εργάτες του τους πλάκωσε το γεφύρι που ανεπιτυχώς και δυστυχώς γι’ αυτούς κατασκεύαζαν το 1892, στη θέση «Διπόταμα», λίγο πριν πάρουμε την ανηφόρα για να φθάσουμε στο Χάνι του Μπαλτά, ερχόμενοι από το Καρπενήσι. Βρίσκεται ακριβώς πάνω στη συμβολή δύο ποταμών, του «Καρπενησιώτη» και του «Κρικελιώτη», που στο σημείο αυτό ενώνονται για να χυθούν στον Μέγδοβα. (Στοιχεία για την περιοχή αναφέρουν ο λαογράφος Λουκόπουλος και ο ιστορικός Π. Βασιλείου. Επίσης αναγράφονται στον τόμο «Η Ευρυτανία στις περιγραφές Ελλήνων και ξένων περιηγητών», έκδοση ΕΥΚΕΣΕ 2007.)
*Πρόεδρος ΕΥΚΕΣΕ, Καρπενήσι
