Κύριε διευθυντά
Αν ξεκινήσουμε από την παραδοχή ότι η φροντίδα, η φύλαξη και το διάβασμα ενός παιδιού, η δημιουργική του απασχόληση και η διαπαιδαγώγησή του, το καθάρισμα ενός σπιτιού, το καθημερινό μαγείρεμα, το πλύσιμο των πιάτων και των ρούχων, το σιδέρωμα, είναι δουλειές, οι οποίες αμείβονται –και μάλιστα αδρά–, αντιλαμβανόμαστε πόσο πολλά και διαφορετικά επαγγέλματα συμπυκνώνει η ιδιότητα της «νοικοκυράς». Αν συνεχίσουμε με την παραδοχή ότι με την έξοδο των γυναικών στην αγορά εργασίας, «χήρεψαν» οι «λοιπές θέσεις εργασίας» που αφορούσαν το παιδί και το σπίτι, αντιλαμβανόμαστε ότι κάποιος τρίτος κλήθηκε να υποκαταστήσει τη θέση της, πλέον εργαζόμενης, άλλοτε νοικοκυράς, μητέρας. Ως εκ τούτου, στο «καλό» σενάριο, γιαγιάδες, νταντάδες, παιδαγωγοί, οικιακοί βοηθοί –και τα τελευταία χρόνια οι μπαμπάδες– αναλαμβάνουν αρμοδιότητες τις οποίες στο παρελθόν επωμιζόταν αποκλειστικά η γυναίκα. ∆εν είναι τυχαίο άλλωστε που χρησιμοποιούμε, κοινώς, τη φράση «έχουμε “γυναίκα” στο σπίτι» για να δηλώσουμε ότι κάποιος έχει αναλάβει αυτή «τη δουλειά». Στο «χειρότερο» σενάριο, μια γυναίκα «τρέχει» από το πρωί μέχρι το βράδυ ως μητέρα, σύζυγος και εργαζόμενη. Και αν αναλογιστούμε ότι με την έξοδο των γυναικών στην αγορά εργασίας αυξήθηκε κατά 100% η προσφορά εργασίας και ότι πλέον εργάζονται και οι δύο εξίσου σκληρά, για να συγκεντρώσουν το ίδιο οικογενειακό εισόδημα που στο παρελθόν συγκέντρωνε ένας, ευλόγως δημιουργείται το ερώτημα. Με την έξοδό μας στην αγορά εργασίας τι κερδίσαμε και τι χάσαμε; Τα κέρδη προφανή και σημαντικά, οι απώλειες όμως; Πλέον οι περισσότερες από εμάς απορροφημένες από δουλειές κι υποχρεώσεις επιλέγουμε να κάνουμε κατάψυξη ωαρίων από τα τριάντα. Επιλέγουμε να υιοθετήσουμε κατοικίδιο παρά να δημιουργήσουμε οικογένεια, επειδή φαντάζει λιγότερο απαιτητικό. Αν καταφέρουμε να τεκνοποιήσουμε, είναι κοντά στα σαράντα και ένα παιδί (με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το δημογραφικό), γιατί πού χρόνος για περισσότερα, έχουμε άλλωστε και μια δουλειά να περιμένει. ∆ουλεύουμε για να πληρώνουμε, μεταξύ άλλων, νταντάδες και οικιακές βοηθούς να μεγαλώσουν τα παιδιά μας και να φροντίσουν τα σπίτια μας. Γεμίζουμε ενοχές, γιατί τον χρόνο που είμαστε στη δουλειά λείπουμε από το σπίτι και τον χρόνο που είμαστε σπίτι λείπουμε από τη δουλειά. Κάποτε, λοιπόν, διεκδικούσαμε το δικαίωμα στη μόρφωση και την εργασία. Σε λίγα χρόνια, φοβάμαι ότι θα διεκδικούμε το δικαίωμα στη μητρότητα…
*Δικηγόρος Ζακύνθου
