Κύριε διευθυντά
Κάθε φορά που η χώρα αντιμετωπίζει, σε ευρεία κλίμακα, δυσλειτουργικά προβλήματα, από πλευράς απόδοσης των οργάνων της κεντρικής διοίκησης, όπως συνέβη με τις πρόσφατες πυρκαγιές στη ΒΑ Αττική, αναθερμαίνονται η συζήτηση και ο προβληματισμός για την ενισχυτική αναθεώρηση του αποκεντρωτικού συστήματος διοίκησης του κράτους.
Κυρίαρχη εστίαση, η αναδιάταξη και ο εμπλουτισμός με ουσιαστικές αρμοδιότητες της τοπικής αυτοδιοίκησης. Υπενθυμίζω ότι η συνταγματική επιταγή για την ανάθεση διαχείρισης των τοπικών υποθέσεων στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (άρθρο 102 παρ.1 Σ) ουδέποτε, διαχρονικά και υπερκομματικά, έτυχε ουσιαστικής και καθολικής εφαρμογής. Η τελευταία συγκροτημένη προσπάθεια με το πρόγραμμα «Καλλικράτης» δεν υποστηρίχθηκε επαρκώς και, ως εκ τούτου, δεν είχε τα προσδοκώμενα αποτελέσματα, ενώ ο νόμος 5013/2023, για το εθνικό σύστημα πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, περιέπεσε σε αδράνεια. Οποιαδήποτε προσπάθεια ουσιαστικής, μεταρρυθμιστικού χαρακτήρα, αποκέντρωσης θα πρέπει να γίνει με απόλυτο σεβασμό προς το Σύνταγμα, υπό την έννοια απονομής των «καθαρόαιμα» τοπικών υποθέσεων στην Αυτοδιοίκηση, χωρίς κατατμήσεις και επικαλύψεις των σχετικών αρμοδιοτήτων με, παράλληλη, μεταφορά του οικείου ανθρώπινου δυναμικού και την πλήρη εκχώρηση των αναγκαίων οικονομικών πόρων (άρθρο 102 παρ. 1 και 2 Σ). Βεβαίως, η προσδοκία επιτυχίας του όλου εγχειρήματος θα είναι, πάντοτε, αμφίβολη, εάν οι εκάστοτε υπουργοί δεν απογαλακτισθούν από τη διεκδίκηση της συγκεντρωτικής νομής της εξουσίας και οι τοπικοί άρχοντες δεν σταματήσουν να επικαλούνται ως μόνιμη επωδό των αποτυχιών τους, παρά την εκχώρηση ικανών οικονομικών πόρων, την ανεπάρκειά τους.
Νικόλαος Θ. Μαυρίκας
Αντιπρόεδρος Νομικού Συμβουλίου του Κράτους ε.τ.
