Κύριε διευθυντά
Με την ευκαιρία του εορτασμού του ∆εκαπενταύγουστου, τολμώ να παραθέσω κάποια σχόλια σε παλαιότερο άρθρο του εκλεκτού «homo universalis» και σεβαστού, πριν από μισό αιώνα και πλέον (αχ, πώς περνούν τα χρόνια), καθηγητού μου κ. Θεοδόσιου Τάσιου. Στο άρθρο αυτό, που δημοσιεύθηκε στο φύλλο της «Καθημερινής» της 2ας Ιουνίου του τρέχοντος έτους, με τίτλο «Ο συμπαντικός ετερομορφισμός κι εμείς», ο κ. Τάσιος υποστηρίζει, με στέρεα επιχειρήματα, τη θέση ότι οι διάφορες απόψεις περί ζωής μετά θάνατον, με κάποια ενδεχομένως διατήρηση της πληροφορίας του «είναι» μας σε κβαντική κατάσταση, είναι παντελώς αβάσιμες. Και ότι η γνώση του ότι τα συστατικά του σώματός μας επανέρχονται μετά τον θάνατό μας στο Σύμπαν από το οποίο και προήλθαν, θα έπρεπε να αποτελεί επαρκή παραμυθίαν για την αποδοχή του φοβερού αισθήματος του ποσεγγίζοντος τέλους της ζωής μας. Αλλωστε, όπως παρατηρεί σχετικώς και ο επιστολογράφος σας Γ. Κιουστελίδης στην επιστολή του με τίτλο «Ποιος θα είμαι εγώ στην αιωνιότητα» στο φύλλο της 8/6/2024, η ιδέα του εαυτού μας, ως μιας αυθύπαρκτης άυλης μοναχικής οντότητας περιφερομένης αενάως και ασκόπως αναμένοντας τη ∆ευτέρα Παρουσία, δεν είναι καθόλου ελκυστική.
Τούτων λεχθέντων σημειώνω τα εξής. Ολες οι παραπάνω σκέψεις και θεωρήσεις στηρίζονται κατ’ ανάγκην μόνον σε όσα γνωρίζουμε σήμερα και βεβαίως στις αντιληπτικές ικανότητες που διαθέτουμε ως φθαρτά ανθρώπινα όντα. Πλην όμως υπάρχουν κάποιες παρατηρήσεις φαινομένων που δεν μπορούν να εξηγηθούν με τα όσα γνωρίζουμε σήμερα. Τέτοιες παρατηρήσεις έχουν αναφερθεί τόσον από τον χώρο των λεγομένων ψυχικών φαινόμενων (π.χ. τηλεκίνηση, τηλεπάθεια κ.λπ.), όσον και από τον χώρο της θρησκείας, αυτά που οι πιστοί θεωρούν ως θαύματα. Και βεβαίως είναι εύκολο και βολικό να απορρίπτουμε τα μεν πρώτα ως απάτη, τα δε δεύτερα ως δεισιδαιμονία, αλλά σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να αναγνωρίσουμε τόσον το πόσον περιορισμένες γνώσεις διαθέτουμε για το Σύμπαν όσον και το πόσον ανεπαρκείς είναι οι αντιληπτικές μας ικανότητες.
Και όσον μεν αφορά στις ελλιπείς μας γνώσεις, σημειώνω ενδεικτικά, ότι το μεγαλύτερο μέρος της ύλης και της ενέργειας του Σύμπαντος μας είναι άγνωστα και τα ονομάζουμε συμβατικά «σκοτεινή ύλη» και «σκοτεινή ενέργεια». Γνωρίζουμε κάποια πεδία, όπως το ηλεκτρομαγνητικό ή το βαρυτικό, αλλά ποιος και πώς μπορεί να αποκλείσει την ύπαρξη και άλλων πεδίων, τα οποία μας είναι σήμερα άγνωστα και τα οποία θα μπορούσαν να φωτίσουν καλύτερα το θαύμα της ζωής, το οποίο αποδίδουμε σήμερα σε μία δυσεξήγητη ιδιότητα της ύλης να αυτοοργανώνεται σε όλο και πιο περίπλοκες μορφές; Οσον αφορά δε στις αντιληπτικές μας ικανότητες, αυτές είναι διαμορφωμένες από τις εμπειρίες που αποκτούμε μέσω των αισθήσεών μας, σε έναν κατά βάση Νευτώνειο κόσμο. Ποιος μπορεί να πει ότι πραγματικά αντιλαμβάνεται βιωματικά τη βασική έννοια της θεωρίας της σχετικότητος, δηλαδή έννοια του τετραδιάστατου χωροχρονικού συνεχούς ή τη λειτουργία της κβαντικής φυσικής, όπου λαμβάνουν χώρα πάσης φύσεως περίεργα φαινόμενα;
Μετά τα παραπάνω, θα ήμουν απέραντα ταπεινός όταν πραγματεύομαι τέτοια θέματα και βεβαίως δεν θα βιαζόμουν καθόλου να σβήσω με μια μονοκοντυλιά το «επέκεινα», ό,τι και αν σημαίνει για τον καθένα από εμάς αυτή η έννοια (χωρίς βεβαίως να υπονοώ κατ’ ουδένα τρόπο ότι ο σεμνότατος κ. Τάσιος διαπράττει τέτοια ύβρη).
Νίκος Βαλτής
