Κύριε διευθυντά
Στις 11.4.1896 υπέκυψε στο μοιραίο ο αυτοεξόριστος Χαρίλαος Τρικούπης, στις Κάννες, κοντά στην προσφιλή αδελφή του Σοφία.
Κορυφαίος πολιτικός και πρωθυπουργός επτά φορές, επί ένδεκα χρόνια. Πατέρας του ο Μεσολογγίτης Σπυρίδων Τρικούπης, ιστορικός της Επανάστασης και πρώτος πρωθυπουργός της ελεύθερης Ελλάδας. Μητέρα του η Αικατερίνη, αδελφή του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου.
Εντιμος, εργατικός, ασκητικός, αισιόδοξος, ήπιος, συστηματικός και οργανωτικός, με πλούσια και πολύπλευρη παιδεία.
Μεγαλοϊδεάτης μεταρρυθμιστής, διορατικός και οραματιστής της γέφυρας Ρίου – Αντιρρίου. Ιδρυσε κόμμα με σκοπό την οργάνωση του κράτους, εθέσπισε την αρχή της «δεδηλωμένης» εμπιστοσύνης της Βουλής και μείωσε τον αριθμό των βουλευτών από 245 σε 150. Εργα επί πρωθυπουργίας του: Ισθμός Κορίνθου, πορθμός Ευρίπου, αποξήρανση Κωπαΐδας, οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο, λιμενικά έργα, ταχυδρομική και τηλεγραφική υπηρεσία, φορολογικό σύστημα, τρία θωρηκτά και άλλα πλοία, Εθνική Βιβλιοθήκη, Ζάππειο Μέγαρο, κτίριο Ακαδημίας, Εθνικό Χημείο, Αρχαιολογικό Μουσείο, ΝΣΚ κ.λπ.
Τις εκλογές το 1885 τις κέρδισε ο βασιλικός αντίπαλος και λαϊκιστής Θεόδωρος Δηλιγιάννης, με σύνθημα «Κάτω οι φόροι»! Το 1874 ο Τρικούπης κατέκρινε τους αυλικούς με το περίφημο άρθρο του «Τις πταίει;» και το 1893 είπε στη Βουλή την ιστορική φράση «Δυστυχώς επτωχεύσαμεν»! Μετά την ολοσχερή ήττα του κόμματός του (28.4.1895) και την αποτυχία του να εκλεγεί βουλευτής, με διαφορά τεσσάρων ψήφων, εγκατέλειψε το Μεσολόγγι, μετά τα μεσάνυχτα, λέγοντας «ώστε ανθ’ ημών εξελέγη ο κύριος Γουλιμής. Καλή νύκτα σας». Φίλοι του έθεσαν την υποψηφιότητά του, χωρίς να τον ρωτήσουν, στις αναπληρωματικές εκλογές της επαρχίας Βάλτου (29.3.1896), όπου και εξελέγη βουλευτής σχεδόν παμψηφεί. Ηταν όμως αργά!
Ο Χαρίλαος Τρικούπης έμεινε άγαμος, διέθεσε την πατρική του περιουσία για τον εκσυγχρονισμό της χώρας και πέθανε φτωχός. Η κυβερνητική εφημερίδα «Πρωΐα» ανήγγειλε απλά, στη δεύτερη σελίδα της, «Ο Τρικούπης απέθανε»! Η σορός του μεταφέρθηκε στην Ελλάδα, με πλοίο της γραμμής και με έξοδα φίλων του, μετά την άρνηση του πρωθυπουργού Δηλιγιάννη να διαθέσει πολεμικό πλοίο. Η κηδεία του έγινε παρουσία της βασιλικής οικογένειας, όλων των επισήμων και πλήθους κόσμου. Αλλά, κατά την επιθυμία του θανόντος, χωρίς τιμητικό άγημα, λόγους και στεφάνια. Ανεκτίμητη η πολύτιμη κληρονομιά που άφησε ο Χαρίλαος Τρικούπης στο έθνος: Εργα-ιδέες και αρχές!
Ο Κωστής Παλαμάς σε άρθρο του στο «Εμπρός» στις 6.11.1915, με τίτλο «Το τέλος του Τρικούπη», γράφει σχετικώς: «Ο άριστος των πολιτευτών, με τη χαρακτηρίζουσαν αυτόν δύναμιν, απεχαιρέτησε παν ό,τι συνέδεε αυτόν προς τας ασχολίας και τας ματαιότητας του πολιτικού του βίου… Εξέλεξε, συντρόφους του εφεξής, δύο πολύτιμους φύλακας: την Σιωπήν και την Εξορίαν… Εκηδεύθη, υπερόχως, ως έζησε»!
ΥΓ. Υπερφυσικοί ανδριάντες του Χαρίλαου Τρικούπη και του Κωστή Παλαμά –μεταξύ 26 έργων υπαίθριας γλυπτικής στο Αντίρριο– που φιλοτεχνήθηκαν με φροντίδα μου με δύο Πανελλήνιους Καλλιτεχνικούς Διαγωνισμούς το 2010, ατενίζουν από περίοπτες θέσεις την υπέροχη γέφυρα Χαρίλαου Τρικούπη. Σχετική αυτοέκδοσή μου «Γλυπτά Αντιρρίου».
Γρηγόρης Γ. Βαρέλας, Οικονομολόγος, Απόφοιτος Ινστιτούτου Ε.D.I. της World Bank, Θρακομακεδόνες Αττικής
