Κύριε διευθυντά
Στην «Καθημερινή» της Κυριακής της 1ης/7/2018 διαβάζουμε στη συνέντευξη που έδωσε ο καθηγητής Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου του Princeton, Ντάνιελ Γκάρμπερ, ότι έχουμε δυνατότητα τεχνητής νοημοσύνης εφάμιλλης της ανθρώπινης. Πάνω σε αυτό ας μου επιτραπεί να έχω κάποια αντίρρηση. Πώς να κατασκευαστεί μια «μηχανή» που να σκέπτεται όπως ο άνθρωπος; Δεν μιλάμε για απλούς ή σύνθετους υπολογισμούς, π.χ. να κάνει μαθηματικές πράξεις, να λύνει εξισώσεις στα στοιχειώδη και στα ανώτερα μαθηματικά κ.λπ. Αυτά μπορεί να μηχανοποιηθούν πάρα πολύ καλά, όπως και όσα γίνονται με τη λογική. Ο ανθρώπινος εγκέφαλος όμως δεν κάνει μόνο αυτά. Αυτά είναι η λογική. Εκείνο που ξεχωρίζει τον άνθρωπο από τις μηχανές είναι η διαίσθηση, οι μεταφορές όταν μιλάει ή γράφει, ιδίως ποίηση. Αυτά καμία μηχανή δεν μπορεί να τα κάνει, επειδή ακριβώς εμείς που κατασκευάζουμε τις μηχανές δεν ξέρουμε πώς γίνονται. Πέφτουμε δηλαδή σε μία αντίφαση: θα κατασκευάσουμε μηχανές που να διαισθάνονται ή να κάνουν μεταφορές, τη στιγμή που εμείς, οι κατασκευαστές, αγνοούμε πλήρως το πώς γίνεται; Ο G. Edelman (Νομπέλ Νευροφυσιολογίας) λέει ότι «ο εγκέφαλος λειτουργεί με διαίσθηση και λογική. Η διαίσθηση είναι ο στρατηγός που αποφασίζει, λογική είναι οι παρακάτω που εκτελούν», ενώ ο κορυφαίος φυσικός-μαθηματικός Poincaret υποστηρίζει ότι «η λογική δεν ανακαλύπτει τίποτα, κάνει μόνο ταυτολογίες. Η διαίσθηση κάνει ανακαλύψεις». Υπάρχει πλειάδα ακόμα στοχαστών, διανοητών, φιλοσόφων που αναφέρονται στη βαρύτητα της διαίσθησης και της συνείδησης, ιδιοτήτων που δεν μπορούν να «περάσουν» σε μια μηχανή.
Ο άνθρωπος είναι παραπάνω από ένας υπερπολύπλοκος υπολογιστής. Οι υπολογιστές εξελίσσονται και μπορούν να κάνουν όλο και πιο πολύπλοκες εργασίες, υπολογισμούς κ.λπ., αλλά ακόμα δεν μπορούν να συγκριθούν με τον ανθρώπινο εγκέφαλο. Η επιστήμη και η τεχνολογία έχουν κάνει τεράστια άλματα, αλλά η απόσταση με τον άνθρωπο παραμένει άπειρη.
Σπυρος Καλομιτσινης, Μαθηματικός, δρ Παιδαγωγικής εξειδικευθείς στην Τεχνητή Νοημοσύνη και τη Γνωστική Ψυχολογία (Pittsburgh University)
