Κύριε διευθυντά
Ενδιαφέρουσα και χρήσιμη η αναφορά στην ιστορική αναδρομή του εκλογικού συστήματος της απλής αναλογικής που δημοσιεύθηκε στο κυριακάτικο φύλλο της «Καθημερινής» της 15ης Απριλίου 2018. Δυστυχώς, όμως, η αναφορά περιορίστηκε απλώς σε διαπιστώσεις, δύο από τις οποίες είναι:
(α) Ο κίνδυνος να προκύψει ακυβερνησία στη χώρα και
(β) Ο κίνδυνος να προκληθεί διχασμός στον τόπο στις μεθεπόμενες εκλογές, οι οποίες θα γίνουν με τον ψηφισθέντα νόμο της απλής αναλογικής.
Θα ήταν βεβαίως χρήσιμο να είχε προστεθεί στην εν λόγω ιστορική αναδρομή και το σύστημα της ενισχυμένης αναλογικής με το «μπόνους», όπως αυτό αξιοποιείται κατά τον ισχύοντα νόμο και να είχαν επίσης σχολιαστεί τα αποτελέσματά του, ιδίως το τελευταίο που έχει μετατρέψει την όποια δημοκρατία σε μια τραγική καρικατούρα, όπου 103 βουλευτές μετρούν για 153 και οι 197 για 147!
Ως συνήθως, από τα πολιτικά κόμματα ή ακούμε: η αναλογική θα μας σώσει, παρά την αρνητική ιστορική εμπειρία(!) ή ακούμε: μακριά από την αναλογική, γιατί θα μας καταλάβει η ακυβερνησία, καθ’ όλα θεμιτό και αυτό το επιχείρημα με βάση τη μέχρι σήμερα εμπειρία (ενώ η ενισχυμένη αναλογική του «μπόνους», παραδείγματος χάριν, μας το έχει δήθεν «λύσει» το πρόβλημα της ακυβερνησίας με τις «ισχυρές» κυβερνήσεις που ιδίως τελευταία μας εξασφαλίζει!). Νέα πρόταση δεν φαίνεται να προβάλλεται από κάποιο κόμμα, παρά του ότι αυτά γνωρίζουν πως υπάρχουν τέτοιες. Δυστυχώς, όλα είναι εθισμένα στη λογική: ο καθένας για «πάρτι» του, λογική που, άλλωστε, διαπρέπει στις σημερινές κοινωνίες.
Μια διαφορετική πρόταση εκλογικού νόμου είναι αυτή που αναπτύσσεται στο πρόσφατο βιβλίο μου με τίτλο: «Αναζητώντας πρότυπο δημοκρατίας για το σήμερα» (Εκδόσεις Κάκτος). Προτείνεται διαφορετική αξιοποίηση του περιβόητου γενναιόδωρου «μπόνους», που ο σημερινός εκλογικός νόμος το προσφέρει, ως προίκα, στο πρώτο κόμμα, ανεξαρτήτως ποσοστού επιτυχίας, το οποίο μάλιστα ποσοστό, λόγω και της μεγάλης αποχής των ψηφοφόρων που παρατηρείται στις εκλογές, συρρικνώνεται ακόμα και κατά το ήμισυ.
Η ιδέα είναι απλή: η όποια επιβράβευση με επιπλέον βουλευτικές έδρες να δίνεται σε κόμμα ή αναλογικά σε συμμαχίες κομμάτων που διαθέτουν ήδη, μετά τις εκλογές, πραγματική πλειοψηφία στη Βουλή (151 συν βουλευτές) χωρίς την επιβράβευση, δηλαδή χωρίς το «μπόνους». Ο αριθμός των βουλευτικών εδρών που δίνεται επιπρόσθετα ως επιβράβευση, αφαιρείται αναλογικά από τα κόμματα που αρνούνται τη συνεργασία. Με τον τρόπο αυτό το όποιο «μπόνους» των βουλευτικών εδρών μετατρέπεται σε κίνητρο για όλα τα κόμματα, μικρά ή μεγάλα, να επιδιώκουν συμμαχίες συνεργασίας μεταξύ τους από αντικίνητρο για συνεργασίες που λειτουργεί ως σήμερα.
Μια τέτοια προσέγγιση θα αποτελέσει ένα πρώτο βήμα εκδημοκρατισμού της χώρας, το οποίο θα συμβάλει στον εκπολιτισμό του πολιτικού μας συστήματος. Ως γνωστόν, αποτελέσματα ψηφοφοριών που προκύπτουν μόνο από πραγματικές πλειοψηφίες μπορεί και πρέπει να γίνονται σεβαστά από μειοψηφίες σε ένα δημοκρατικό πολίτευμα.
Θεοδωρος Σταθης, Πρώην υπουργός
