Κύριε διευθυντά
Πρόσφατα ο κ. Τάκης Θεοδωρόπουλος στη στήλη του στην «Κ» αναφέρθηκε στο κατά πόσο το θρησκευτικό φρόνημα των Ελλήνων έχει «βάθος» ή απλώς είναι περισσότερο μία τυπική εκδήλωση και διαδικασία. Ξεφυλλίζοντας λοιπόν στην Παπαχαραλάμπειο βιβλιοθήκη της Ναυπάκτου την αθηναϊκή εφημερίδα «Εθνοφύλαξ» βρήκα στο φύλλο αυτής της 15.3.1874 ένα παραπλήσιο κείμενο ενός Γερμανού περιηγητή, το οποίο φρονώ, συμπλέει με τις αντιλήψεις του κ. Θεοδωρόπουλου. Το παραθέτω:
«Εθνοφύλαξ», 15.3.1874 – Ο Γερμανός περιηγητής Λόεχερ διηγείται εν τη «Γερμανική Εφημερίδι» της Αυγούστης κατ’ έκτασιν τας εις τας νήσους του Αιγαίου (και ιδίως τας κειμένας απέναντι των ακτών της Θράκης) περιοδείας του. Αι ιστορικαί, γεωγραφικαί και εθνολογικαί παρατηρήσεις του Γερμανού περιηγητή, συντεταγμέναι μάλιστα εις ύφος επαγωγόν, είναι άξιαι σημειώσεως. Αλλ’ επί πάσιν αι περί των Ελλήνων κρίσεις του σοφού Γερμανού είναι προϊόν απρολήπτου και φωτεινής διανοίας. Επαινεί κατ’ εξοχήν τους εν Θάσω και Σαμοθράκη οικούντας Ελληνας, εξαίρων την κοσμιότητα, την πολυμάθειαν και τα αγνά οικογενειακά αυτών ήθη. Εν μόνον μνημονεύει ελάττωμα, ότι οι νυν Ελληνες δεν είναι εν ειλικρινεί συνειδήσει φιλόθρησκοι, ότι φοιτώσιν εις την εκκλησίαν, ουχί εξ ενδομύχου ορμώμενοι ευλαβείας, αλλ’ υπείκοντες εις απλήν συνήθεια, και ωσανεί εφοίτουν εις λέσχην τινά και ουχί εις ιερόν προσευκτήριον. […]
Αντωνης Ν. Βενετης, Μοναστηράκι Δωρίδος
