Κύριε διευθυντά
Εχει γίνει της μόδας –ανακαλύφθηκε εσχάτως, στη διάρκεια της οικονομικής κρίσης– να κατηγορούν αρκετοί από τους συμπατριώτες μας τους «προτεστάντες» –Γερμανούς και λοιπούς Βορειοευρωπαίους– ως αιτίους της οικονομικής μας εξαθλίωσης. Σε επιστολή του ο κ. Γεωργαντάς, χειρουργός («Κ», 5.1.2017), αφού –πολύ σωστά– καταγράφει τα «εγκληματικά» πεπραγμένα όλων των κυβερνήσεων μετά τη μεταπολίτευση, στο τέλος καταφεύγει κι αυτός στο γνωστό νεοελληνικό συνωμοσιολογικό «ρεφρέν»: «Η μόνη απλοϊκή εξήγηση [για την κατάντια μας] για κάθε εχέφρονα πολίτη είναι μήπως οι “φίλοι” δανειστές θέλουν να μας κάνουν μια φθηνή οικονομική ζώνη, ένα προτεκτοράτο του χεριού τους, υπόδουλο εις τους αιώνας. Αλλά επιτέλους, ας πάψουν να μας κουνάνε το προτεσταντικό τους δάκτυλο. Εχουν όλοι τους τεράστιο μερίδιο ευθύνης για την εξαθλίωση της χώρας μας».
Δεν μας εξηγεί όμως ο κ. Γεωργαντάς –κι όλοι οι παρομοίως σκεπτόμενοι– πώς γίνεται όλοι, μα όλοι οι λαοί της Ευρώπης που αντιμετώπισαν μνημόνια και παρόμοια οικονομική κρίση –Πορτογάλοι, Ισπανοί, Ισλανδοί, Ιρλανδοί, ακόμη και οι αδελφοί μας Κύπριοι– σε ενάμισι, το πολύ δύο χρόνια να έχουν βγει από το οικονομικό τέλμα, ενώ εμείς να βρισκόμαστε στον όγδοο χρόνο και να εξακολουθούμε να «πλατσουρίζουμε»…
Μήπως δεν φταίνε μόνο οι κυβερνήσεις για την έλλειψη αξιοκρατίας, για τη σωρεία των ψεύτικων πιστοποιητικών και των πλαστών διπλωμάτων, για τις «πολυώροφες» καλλιεργημένες εκτάσεις, για τα πολλά ψέματα και απάτες που κυκλοφορούν παντού; Μήπως φταίει το ότι ο λαός μας έμαθε μόνο να υπερηφανεύεται που είναι Ελληνας και ορθόδοξος και ουδέποτε διδάχθηκε τις αρχές της Αγίας Γραφής που έχουν εισχωρήσει εδώ και πέντε αιώνες στο DNA των λαών που μας κουνάνε το «προτεσταντικό τους δάκτυλο», έστω και αν οι περισσότεροι απ’ αυτούς έχουν απομακρυνθεί από τη χριστιανική πίστη; Μήπως τους έχουμε κουράσει υπερβολικά και μας έχουν βαρεθεί και έχουν εξοργιστεί με την ασυνέπειά μας, τις «αυταπάτες» μας, την απροθυμία μας να αλλάξουμε, τις κάθε είδους κατεργαριές μας; Λίγη «συλλογική» εθνική αυτοκριτική δεν θα μας έβλαπτε, κ. Γεωργαντά και λοιποί συμπολίτες…
Στεφανος Κατσαρκας, Πολιτικός μηχανικός Ελληνας προτεστάντης – Θεσσαλονίκη
Το «τέρας» μπορεί να νικηθεί
Κύριε διευθυντά
Σε εκπομπή του ΣΚΑΪ (Oι Αταίριαστοι) γιατρός, αναφερόμενος στην επαινετή προσπάθεια του δημοσιογράφου κ. Σταμάτη Μαλέλη για ενημέρωση σχετικά με την κατάθλιψη, κατέληξε λέγοντας ότι πρόκειται για ψυχική νόσο που μαστίζει, ότι αντιμετωπίζεται εύκολα από την επιστήμη σήμερα, γιατί υπάρχουν όλες οι λύσεις, και ότι ένα μόνο πρόβλημα είναι άλυτο, ο θάνατος. Δύο επισημάνσεις:
Καλή είναι η αισιοδοξία, αρκεί να μην είναι υπερβολική και να μην αναιρείται από τα πράγματα. Γιατί αν το «τέρας» της κατάθλιψης θανατώνεται με ψυχοφάρμακα, τότε πώς εξηγείται η ανεξέλεγκτη εξάπλωση της ασθένειας; Επειτα, ο θάνατος είναι όντως πρόβλημα άλυτο, αλλά μόνο γι’ αυτόν που δεν πιστεύει στον Θεό και στην αθάνατη ψυχή. Για τον πιστό, όμως, δεν είναι άλυτο, αλλά ανύπαρκτο πρόβλημα. Είναι γεγονός και πέρασμα στην όντως ζωή. Ο Αγιος Μάξιμος ο Ομολογητής γράφει: «Το τέλος της παρούσας ζωής δεν είναι δίκαιο να το ονομάζουμε θάνατο, αλλά απαλλαγή από τον θάνατο και χωρισμό από τη φθορά και ελευθερία από τη δουλεία…».
Αναμφισβήτητη, βεβαίως, η αξία και η συμβολή της Ιατρικής και σ’ αυτήν την ασθένεια, όπως και σ’ όλες τις άλλες, πολλώ μάλλον όταν ο γιατρός, καθώς λέει ο Ιπποκράτης, «είναι και φιλόσοφος, (γιατί έτσι) γίνεται ισόθεος, εφόσον ό,τι αποκτάται με τη φιλοσοφία χρειάζεται για την Ιατρική, δηλαδή αφιλοχρηματία, μετριοφροσύνη, γνώση, κριτική ικανότητα, ηρεμία, ψυχική καθαρότητα, έγκυρη γνώμη, επίγνωση των ωφέλιμων και απαραίτητων για τη ζωή, αποφυγή ασχημιών, θεία υπεροχή» (Ιπποκράτης, Περί Ευσχημοσύνης).
Κατά την ιδεαλιστική αυτή περί Ιατρικής άποψη του Ιπποκράτη, ο γιατρός πράγματι μπορεί να αναχθεί σε ύψος υπεροχής, όχι βέβαια ισοθεΐας, αλλά σίγουρα σε επίπεδο κατά χάριν θέωσης. Γιατροί τέτοιοι υπήρξαν και υπάρχουν.
Είναι εκείνοι που με ταπείνωση υπερβαίνουν τα αγωνιστικά σκάμματα και διαβαίνουν από την αίσθηση των πραγμάτων στη φυσική θεωρία και την αλήθεια των όντων. Εκείνοι που με πνευματικό αγώνα έφτασαν στα κράσπεδα των μυστηρίων της γνώσης και μπορούν να σκύβουν στο βάθος της καταθλιβόμενης ψυχής, να ερευνούν και να κατανοούν τη λειτουργία των ψυχικών συγκρούσεων και να βοηθούν με σιγουριά τον πάσχοντα.
Πρέπει, ωστόσο, και ο ασθενής να κάνει το δικό του χρέος. Να σκάβει βαθιά στη καρδιά του για να καταλαβαίνει γιατί κουβαλάει τον αφόρητο εσωτερικό διχασμό του, γιατί επέλεξε την απορρύθμιση των υπαρξιακών στοιχείων της ψυχής του και την αιχμαλωσία του από την τυραννία της λύπης. Τι πρέπει να κάνει;
Να αναστρέψει την πορεία του και με όσες δυνάμεις τού απομένουν να ψάξει και να βρει τη θύρα της γνώσης του Θεού, να κρούσει και να ζητήσει, με πίστη και ελπίδα, το καλό που ζητάει. Θα λάβει οπωσδήποτε την απάντηση, γιατί ο θεάνθρωπος Χριστός το έχει εγγυηθεί (Ματθ. 7, 7-8).
Αν πάλι κάποιος νομίζει ότι αυτά είναι ανέφικτα, ας κάνει αυτό που ο Μέγας Βασίλειος προτείνει, όπως δηλαδή ο αγρότης σπέρνει τους σπόρους στο χωράφι του και ελπίζει για βροχές καλές, και στη φουρτούνα θέλουμε τον καπετάνιο στο πηδάλιο, έτσι κι όποιος καλεί τον γιατρό στο σπίτι του να λέει πάντα: «Κύριε, βοήθα με!».
Υπάρχει, λοιπόν, για κάθε περίπτωση, σίγουρος δρόμος που οδηγεί από την κατάθλιψη και το αδιέξοδο στην ελπίδα και στο ξέφωτο.
Αναστασιος Γ. Λεκκας, Συν/χος δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω
Συγκίνηση πολλών ταχυτήτων
Κύριε διευθυντά
Με το δίκιο του, ώς ένα σημείο, ο κ. Παντελής Μπουκάλας καυτηριάζει σε κείμενό του («Είμαστε όλοι Κωνσταντινουπολίτες;» στο φύλλο της 3ης Ιανουαρίου 2017) τη διαφορετική συναισθηματική αντίδραση των Ευρωπαίων σε δύο «προδήλως ανάλογες» τρομοκρατικές επιθέσεις: στο παρισινό θέατρο «Μπατακλάν» και στο κωνσταντινουπολίτικο νάιτ κλαμπ «Ρέινα». Οντως, τη δεύτερη δεν ακολούθησαν εκδηλώσεις συμπαράστασης προς τον λαό της Πόλης (και της Τουρκίας γενικότερα) ανάλογες αυτών που ακολούθησαν την πρώτη. Οπως, σε γενικές γραμμές, οι τρομοκρατικές επιθέσεις με στόχους σε δυτικές χώρες συγκινούν τους Ευρωπαίους περισσότερο από ανάλογες επιθέσεις σε μη ευρωπαϊκές. Ασφαλώς κάποιοι θα μπορούσαν να προβάλουν διάφορες δικαιολογίες για αυτά τα δύο μέτρα και δύο σταθμά.
Ωστόσο, ο κ. Μπουκάλας θα έπρεπε να έχει εθιστεί σε αυτήν τη διαφορετική αντιμετώπιση παρόμοιων γεγονότων από τους Ευρωπαίους από τη στιγμή που ζει στην Ελλάδα, όπου η μονόπλευρη ευαισθησία ξεπερνάει κάθε όριο. Ενα παράδειγμα αρκεί. Κάθε χρόνο καίγεται η Αθήνα την επέτειο της δολοφονίας του Γρηγορόπουλου. Την επέτειο της κτηνώδους δολοφονίας των 3+1 θυμάτων της Marfin στη Σταδίου τη θυμούνται μόνον κάποιοι συγγενείς και φίλοι τους και αφήνουν λίγα λουλούδια στον τόπο του εγκλήματος. Ούτε διαδηλώσεις ούτε ραδιοτηλεοπτικές εκπομπές. Τίποτε.
Ναι, ξέρω. Φταίει (και) η τράπεζα που δεν είχε επαρκή μέτρα ασφαλείας. Το επικαλούνται πολλοί. Με τον ίδιο τρόπο που ο κάθε δολοφόνος θα μπορούσε να επικαλεσθεί ότι έφταιγε (και) το θύμα του επειδή δεν φορούσε αλεξίσφαιρο γιλέκο!
Λεανδρος Σλαβης, Αθήνα
