Κύριε διευθυντά
Καίρια και ευστοχότατα τα σχόλια του κ. Τ. Θεοδωρόπουλου για τον αμετροεπή και τον αλλοπρόσαλλο στο ομώνυμο άρθρο του στην «Καθημερινή» της 2ας Αυγούστου. Ωραιότατες και οι αναφορές του στην εκφραστικότητα και στην περιγραφική δύναμη των λόγιων λέξεων που επιζούν από τα ομηρικά χρόνια ώς τις μέρες μας και πλουτίζουν τη σύγχρονη γλώσσα χαρακτηρίζοντας λόγους, πράξεις και συμπεριφορά ανθρώπων πάσης τάξεως και παντός κοινωνικού, μορφωτικού ή άλλου επιπέδου.
Θα μου επιτραπεί όμως να παρατηρήσω ότι ο κ. Θ., προφανώς εκ παραδρομής, αποδίδει το επίθετο «αλλοπρόσαλλος» στον Διομήδη – «πρόκειται για τον Διομήδη», γράφει μετά την πρόχειρη «κατά λέξη» μετάφραση των στ. Ε 830-31. Το επίθετο όμως αφορά τον Αρη του οποίου την αλλοπρόσαλλη συμπεριφορά εξηγεί ο Ομηρος στους αμέσως επόμενους στίχους (832-34) του αποσπάσματος που παραθέτει ο κ. Θεοδωρόπουλος.
Η Ε΄ ραψωδία της Ιλιάδας τιτλοφορείται «Διομήδους αριστείας» και αποτελεί ολόκληρη ένα θαυμαστό έπαινο του βασιλιά του Αργους, ενός από τους γενναιότερους και σημαντικότερους αρχηγούς των Αχαιών, αγαπημένου των θεών και ιδίως της Αθηνάς. Με την παρότρυνση και τη βοήθειά της ο Διομήδης όχι μόνο απωθεί τους Τρώες αλλά και τολμά να τραυματίσει πρώτα τη θεά Αφροδίτη, η οποία προστατεύει τον γιο της Αινεία από τις εφόδους του Διομήδη, και τέλος τον ίδιο τον Αρη τον θεό του πολέμου.
Στο τελευταίο μέρος της ραψωδίας (στ. 829-34) η Αθηνά χρησιμοποιώντας τύπους προστακτικής εξωθεί τον Διομήδη να ορμήσει με τα άλογά του εναντίον του Αρη («άγε, έχε επ’ Αρήι ίππους») να τον χτυπήσει από πολύ κοντά («τύψον» του ρήμ. τύπτω) και να μη σεβαστεί τον Αρη βίαιο, μαινόμενο, κακό, αλλοπρόσαλλο («μηδ’ άζεο Αρηα… κακόν αλλοπρόσαλλον), ο οποίος προηγουμένως υποσχόταν στην ίδια την Αθηνά και στην Ηρα ότι θα βοηθήσει τους Αχαιούς εναντίον των Τρώων και τώρα πολεμάει στο πλευρό τους ξεχνώντας τις υποσχέσεις του.
Επομένως αλλοπρόσαλλος δεν είναι ο έξοχος και θεοφιλής Διομήδης αλλά ο Αρης. Και όταν αυτός τραυματισμένος από τον Διομήδη, αφήνει το πεδίο της μάχης, επιστρέφει στον Ολυμπο και παραπονιέται στον Δία επειδή η Αθηνά υποστηρίζει τον Διομήδη να πολεμάει τους θεούς, ο Ζευς τον αποκαλεί αλλοπρόσαλλο και έχθιστο μεταξύ των θεών, γιατί αγαπά τις έριδες, τους πολέμους και τις μάχες (στ. 889-91).
Δρ Γεωργιος Καλογιαννης – Φιλόλογος
Bελτιώσεις στην οδό Πανεπιστημίου
Κύριε διευθυντά
Με τις πρόσφατες αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας και των Βρυξελλών αποσοβήθηκε η εκτέλεση του μεγαλεπήβολου σχεδίου ανάπλασης του κέντρου της Αθήνας με άξονα την οδό Πανεπιστημίου. Προφανώς όμως πρέπει να εξεταστούν μικρές επεμβάσεις για τη βελτίωση της φιλικότητας προς τον πολίτη και της λειτουργικότητας της περιοχής. Προτείνονται παρακάτω δράσεις που αφορούν: α) στην πιο εύκολη κάθετη διέλευση της οδού και β) στην πιο άνετη μετακίνηση κατά μήκος αυτής.
Ως προς τη διευκόλυνση της διέλευσης προτείνεται η τοποθέτηση φανών για τους πεζούς σε όλες τις γωνιές των διασταυρώσεων ώστε να επιτρέπεται το απ’ ευθείας πέρασμα – έναντι της σημερινής ανάγκης «περιπάτου» σε σχήμα Π. Ακόμη θα βοηθήσει πολύ η προέκταση κατά μήκος της οδού των σημερινών ενδιάμεσων νησίδων πεζοδρομίων (όπως υπάρχουν στη διασταύρωση με τη Βουκουρεστίου). Πιο σοβαρό έργο είναι αυτό που θα έλυνε το πρόβλημα του επικίνδυνου συνωστισμού στη μικρή νησίδα στη γωνία Β. Σοφίας έναντι του ξενοδοχείου «Μεγάλη Βρεταννία»: χρειάζεται εκεί υπόγεια διάβαση, η οποία ως προς την κατασκευή μπορεί να συνδυαστεί με την υπάρχουσα είσοδο του μετρό.
Για τη διαδρομή Ομόνοια – Σύνταγμα που είναι σήμερα κοπιαστική για πεζούς και προβληματική με τροχοφόρα, υπάρχει επίσης λύση μικρού κόστους: αρκεί να επεκταθεί προς Ομόνοια η σημερινή λωρίδα αντίθετης κυκλοφορίας ΜΜΜ και να δρομολογηθούν επ’ αυτής μικρά λεωφορεία εύκολης προσβασιμότητας σε κυκλική διαδρομή. Ελπίζω ο Δήμος Αθηναίων και οι άλλες δημόσιες υπηρεσίες να ανοίξουν και πάλι τη συζήτηση για τη βελτίωση της σημερινής κατάστασης.
Παντελης Βελισσαροπουλος – Μηχανικός
Ο Τάφος της Βεργίνας
Kύριε διευθυντά
H τοιχογραφία της πρόσοψης του Τάφου ΙΙ της Βεργίνας είναι αλληγορική, διότι το κυνήγι που διεξάγεται σ’ αυτήν από τον Αλέξανδρο, τον Φίλιππο Β΄ και τους άλλους οκτώ συντρόφους τους δεν είναι τίποτε άλλο παρά ο συμβολισμός της νικηφόρου εκστρατείας του Μ. Αλεξάνδρου εναντίον των Περσών, όπως αποφασίστηκε από τους Eλληνες στην Κόρινθο. Αυτό αποδεικνύεται περίτρανα από την αφιερωματική στήλη που τοποθέτησε ο ζωγράφος στη σύνθεση αυτή, όχι βέβαια για να χαρακτηρίσει το άλσος ιερό, όπως αναφέρει ο αρχαιολόγος της ανασκαφής («Βεργίνα». Μ. Ανδρόνικος. σελ. 103 κ’ 113) αλλά τον τόπο χάριν του οποίου γίνεται το κυνήγι, αφού είναι γνωστό ότι σε ιερά άλση απαγορεύεται ρητώς το κυνήγι αγρίων ζώων, με δεδομένο το παράδειγμα ότι ο βασιλιάς Αγαμέμνων πλήρωσε το λάθος του αυτό με τη ζωή της ίδιας του της κόρης,την οποία αναγκάσθηκε να θυσιάσει. Στην προκειμένη περίπτωση, ο τόπος για τον οποίο διεξάγεται το συμβολικό αυτό κυνήγι είναι η πατρίδα όλων των Ελλήνων και οι Eλληνες διά στόματος Σωκράτους στο έργο του Πλάτωνα «Κρίτων» πρέσβευαν ότι: «Μητρός τε και πατρός και των άλλων προγόνων απάντων, τιμιότερον εστίν η πατρίς και σεμνότερον και αγιότερον…». Συμπτωματικά τυχαίνει η τοιχογραφία αυτή να είναι μια ξεκάθαρη αρχαία μαρτυρία από πλευράς των ίδιων των Μακεδόνων ότι είναι Eλληνες. Ο Τάφος ΙΙ αποκλείστηκε από τους ανασκαφείς της μακεδονικής τούμπας των Αιγών ότι μπορεί να είναι του Μ. Αλεξάνδρου ως εξής: «Απ’ αυτούς ο Αλέξανδρος είχε ταφεί στην Αλεξάνδρεια» («Βεργίνα» Μανόλης Ανδρόνικος, σελ. 227). Τελεία και παύλα. Η πληροφορία, όμως, αυτή, που μάλλον προέρχεται από τα «Αττικά» του Παυσανία, είναι αίολη, διότι ενώ αναφέρεται ότι ο Πτολεμαίος του Λάγου έθαψε τον Αλέξανδρο στη Μέμφη της Αιγύπτου σύμφωνα με τα μακεδονικά έθιμα, «τω νόμω τω Μακεδόνων έθαπτεν εν Μέμφει…», που σημαίνει καύση του νεκρού, άρα υπάρχουν πλέον μόνο κόκαλα, παρακάτω, στην ίδια πηγή αναφέρεται ότι ο γιος του Πτολεμαίου, ο Φιλάδελφος (δηλ. έπειτα από 40 χρόνια) μετέφερε το σώμα στην Αλεξάνδρεια: «…και τον Αλεξάνδρου νεκρόν ούτος ο καταγαγών ην εκ Μέμφιδος». Αλλά μήπως δεν υποβαθμίστηκε και ο δεκαεξάκτινος ήλιος της χρυσής λάρνακας σε διακοσμητικό στοιχείο μιας μπιζουτιέρας; «Και χρησίμευε ίσως στη βασιλική οικογένεια για φύλαξη κοσμημάτων ή άλλων πολύτιμων αντικειμένων» («Βεργίνα» Μανόλης Ανδρόνικος, σελ. 170). Μα, ένα τέτοιο μοναδικό περίλαμπρο σύμβολο μόνον σε έναν Κοσμοκράτορα, όπως αναδείχθηκε ο Αλέξανδρος θα μπορούσε να αναφέρεται! Μήπως το βαρύτιμο χρυσό στεφάνι από φύλλα και καρπούς βελανιδιάς δεν παραπέμπει στην ιερή βελανιδιά του Δία, του πανάρχαιου Μαντείου της Δωδώνης και στην Hπειρο, τόπο καταγωγής της Ολυμπιάδος; Δεν ήταν υπερήφανος ο Αλέξανδρος για τη διπλή καταγωγή του, τόσο από τον Ηρακλή ως Τημενίδης, όσο και από τον Αχιλλέα ως Αιακίδης; Πράγματι, είναι απορίας άξιον πώς βγήκε το «αλάνθαστο» συμπέρασμα ότι ο Τάφος ΙΙ είναι του Φιλίππου Β΄!
Χρηστος Ζ. Μελλιος – Γλύπτης
Yπνος ίσον εκτέλεσις;
Κύριε διευθυντά
Παρακολουθώντας τη θλιβερή εικόνα την οποία παρουσίασε η ελληνική Βουλή τη 13η προς 14η Αυγούστου σε μία από τις πιο κρίσιμες συνεδριάσεις της (3ο μνημόνιο), ιδιαίτερη εντύπωση, μεταξύ άλλων, μου προκάλεσε ότι μέσα σε τόσο θόρυβο και ένταση, αρκετοί εκπρόσωποί μας είχαν παραδοθεί εις τας αγκάλας του Μορφέως.
Ιατρικώς ερμηνευόμενο, ότι μόνον άνθρωποι χωρίς άγχος και προβλήματα μπορούν να το πραγματοποιήσουν. Συνειρμικά επίσης θυμήθηκα την τύχη του Βορειοκορεάτη υπουργού Αμυνας, ο οποίος προ ημερών τόλμησε απλώς να «χασμουρηθεί» σε κυβερνητική συνεδρίαση. Εκτελέστηκε αμέσως χωρίς καμία διαδικασία. Ειλικρινά πιστεύω ότι κανένας δεν θα ήθελε να σκεφτεί παρόμοια τιμωρία για τους δικούς μας «κουρασμένους» αντιπροσώπους.
Ι. Κ. Γεωργιου – Καρδιολόγος
