Κύριε διευθυντά
Τα όρια της ενημέρωσης στις τραγωδίες (Airbus A 320) είναι πολλές φορές ασαφή και δυσδιάκριτα, εξαρτώμενα από την αλληλουχία των φαινομένων. Ωστόσο, αυτά τα όρια εξαρτώνται κυρίως από το δικαιικό σύστημα και την έννομη τάξη κάθε κράτους. Στη Γερμανία, λ.χ., γίνεται προσπάθεια για εκτενή διάλογο για τα όρια αυτά στα μέσα «μαζικής» ενημέρωσης. Η ενημέρωση στις τραγωδίες, όπως αυτή της συντριβής του μοιραίου αεροσκάφους στις Γαλλικές Aλπεις, με προφανή ευθύνη του Γερμανού συγκυβερνήτη, δεν πρέπει να ξεφεύγει από ορισμένα αυτονόητα όρια και αυτονόητες αυτοδεσμεύσεις. Τα μέσα ενημέρωσης οφείλουν να ενεργούν με αυτοσυγκράτηση και περίσκεψη και προ παντός με αντικειμενικότητα (άρθρο 15 παρ. 2 Συντάγματος) για τα αίτια και τις διαστάσεις κάθε τραγωδίας, όπως η προκειμένη, για την οποία οι αρχές δεν έχουν ακόμη αναμφισβήτητα συμπεράσματα, εφόσον οι σχετικές έρευνες και για την ψυχική υγεία του Γερμανού πιλότου συνεχίζονται.
Είναι κοινώς γνωστό και αποτελεί δίδαγμα της κοινής πείρας ότι στην Ελλάδα τουλάχιστον, παρά την ως άνω πρόβλεψη του Συντάγματος, τα όρια της ενημέρωσης διαγράφονται διαφορετικά για την τηλεόραση –η οποία αποτελεί το κατ’ εξοχήν επικοινωνιακό μέσο– και για τον έγκυρο Τύπο, τον Τύπο γνώμης. Ο Τύπος περιορίζεται να αναλύει παρόμοια γεγονότα με σαφήνεια, δεοντολογία, περίσκεψη, αυτοσυγκράτηση και την αυτονόητη αντικειμενικότητα, χωρίς να μετατρέπεται σε πωλητή ειδήσεων, όπως συχνά συμβαίνει με την ιδιωτική ιδίως τηλεόραση, η οποία έτσι δεν τηρεί τον κανόνα της αντικειμενικότητας.
Η ενημέρωση στις τραγωδίες, όπως η πρόσφατη, δεν πρέπει να γίνεται με τρομολαγνικό τρόπο ούτε να καταλαμβάνει το 80% του χρόνου των δελτίων ειδήσεων, όπως συνέβη στη χώρα μας («Καθημερινή», 28.03.2015, σελ. 11), ενώ το BBC περιορίστηκε στα αυτονόητα. Η σωστή ενημέρωση αποτελεί αρετή και κεκτημένο της δημοκρατίας, η οποία απευθύνεται όχι σε κάποια απρόσωπη «μάζα», αλλά σε συνειδητούς και ώριμους πολίτες, οι οποίοι αξιώνουν, πέρα από την τελετουργία του θεάματος, λόγο σαφή και εύληπτο, χωρίς υπερβολές ή αποσπασματικά στοιχεία, τα οποία επιτείνουν την ασάφεια και τη σύγχυση. Γενικώς τα όρια της ενημέρωσης (λ.χ. η φωτογραφία του Γερμανού πιλότου) καθορίζονται από το υπέρτερο δημόσιο συμφέρον, βάσει του οποίου αξιολογούνται τόσο η αντικειμενικότητα όσο και η δεοντολογία.
Νικος Ανδρουτσοπουλος – Δικηγόρος
Για τη Xλόη
Κύριε διευθυντά
Παρακολουθούσα προ ημερών τη μετάδοση του δελτίου των 9 μ.μ. γνωστού τηλεοπτικού σταθμού από παρουσιάστριά του η οποία, με τη γνωστή ισότονη και ατάραχη εκφορά του λόγου της αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων και σχετικά αδιάφορων ειδήσεων, αιφνιδιαστικά αλλά και τηλεγραφικά στον βιασμό και στραγγαλισμό της 9χρονης Χλόης στο Calais της Γαλλίας έπειτα από απαγωγή της στις 15/4/2015.
Αμέσως μετά συνέχισε, σαν αυτό το γεγονός να μην είχε κάποια ιδιαίτερη σημασία, με τον ίδιο τόνο σε άλλες ειδήσεις καθημερινού ενδιαφέροντος. Υστερα από λίγα δευτερόλεπτα διέκοψα αναστατωμένος τη σύνδεσή μου με τον τηλεοπτικό σταθμό και προσπάθησα να καταλάβω τι μου είχε συμβεί.
Η ατμόσφαιρα στον ιδιωτικό μου χώρο είχε δηλητηριαστεί και το δηλητήριο είχε χορηγηθεί χωρίς αντίδοτο. Συνειδητοποίησα ότι ο κυνισμός της τηλεπαρουσιάστριας (ή μάλλον του τηλεοπτικού σταθμού) παρέπεμπε συνειρμικά (σαν ελάχιστο δείγμα του βέβαια, αλλά επαρκές) στον εκτρωματικών διαστάσεων αρρωστημένo κυνισμό του σεσημασμένου θύτη.
Και ότι ο κυνισμός αυτός δυστυχώς δεν σπανίζει, αλλά διαχέεται καθημερινά μέσα από ποικίλες διαδρομές στον ψυχισμό μας σαν μεταδοτική ασθένεια, κτίζοντας όλο και πιο στέρεα μια κοινωνία απαθή, ισότονη και ατάραχη στον αφανισμό της κάθε Χλόης της ζωής μας.
Διερωτώμαι, λοιπόν, αφού δεν μπορούμε, απ’ ό,τι φαίνεται, να σταματήσουμε τα φαινόμενα φρίκης που παρουσιάζονται κάθε μέρα ανά τον κόσμο (το αντίθετο, μάλιστα), μήπως οφείλουμε τουλάχιστον να αντισταθούμε στον συνεχή μιθριδατισμό του ψυχικού μας κόσμου και ιδιαίτερα της νεολαίας μας;
Διότι η απάθεια προωθείται, μεταξύ πολλών άλλων, και από τις καθιερωμένες πλέον ψυχρές και ισοπεδωτικές δημόσιες αναφορές στα όλο και πιο συχνά και αδιανόητα εγκληματικά τερατουργήματα με μορφή μονομερούς καθημερινού βομβαρδισμού και πλύσης εγκεφάλου, των οποίων αναφορών, σαν σιωπηλοί «θεατές», δεν είμαστε μόνο παθητικοί αποδέκτες, αλλά και χορηγοί και άρα οι καθοριστικοί παράγοντες της συνέχισής τους.
Α. Δ. Τριποδακης
Το αρχαιοελληνικό κάλλος
Κύριε διευθυντά
Συνεχίζεται με μεγάλη επιτυχία στο Μουσείο του Λονδίνου η έκθεση αρχαιοελληνικών γλυπτών, με τον τίτλο «Defining Beauty» (σχετικό δημοσίευμα 4/5).
Μάρμαρο και χαλκός με μια καταπληκτική διαύγεια, με καθαρότητα των γραμμών, χωρίς το περιττό, με μαθηματική και γεωμετρική πειθαρχία, αναδεικνύουν την ομορφιά του γυμνού σώματος και προσώπου. Μπορεί στους αιώνες που ακολούθησαν να υπήρξαν μεγάλοι δημιουργοί και να άλλαξαν τα πρότυπα και ο ορισμός της ομορφιάς. Η αρχαιοελληνική τέχνη όμως παραμένει ανεπανάληπτη.
Πέραν της απόδοσης του κάλλους σε γλυπτά και εικόνες, πάντως οι αρχαίοι τού είχαν δώσει θεϊκή υπόσταση, καθώς και μια διάσταση ασύλληπτης δυνατότητας ως «πειθούς δημιουργόν» από τα μυθικά χρόνια ακόμα.
Η «λευκώλενος» και «ηύκομος» Ελένη όχι μόνον γίνεται η αιτία του Τρωικού Πολέμου, αλλά και όταν μετά 10 χρόνια οι «δημογέροντες» της Τροίας αποφασίζουν να τη στείλουν πίσω, ώστε να λήξει ο «πολύδακρυς» και «βροτολοιγός» αυτός πόλεμος, αλλάζουν αμέσως γνώμη όταν την αντικρίζουν να έρχεται, ομολογώντας: «Δεν είναι να οργίζεσαι αν Αχαιοί και Τρώες τόσον καιρό πάσχουν πολλά για μια τέτοια γυναίκα, με τις αθάνατες θεές στην όψη τόσο μοιάζει» (Ιλιάς Γ156-158).
Το 384 π.Χ. το μοντέλο του Πραξιτέλη και Απελλή, η «κάλλει διαπρέπουσα», η «διαφθείρουσα τω κάλλει» και η «όντως μάλλον καλή εν τοις μη βλεπομένοις» διάσημη εταίρα Φρύνη, κατά κόσμον Μνησαρέτη, αντιμετωπίζει λόγω «ασέβειας» την ποινή του θανάτου.
Τότε ο συνήγορός της, ρήτορας Υπερείδης, χρησιμοποιεί στο τέλος ένα πρωτόγνωρο, μη δικονομικό μέσον. Την ξεγυμνώνει μπροστά στους δικαστάς, οι οποίοι, μένοντας άναυδοι από το κάλλος της, αλλάζουν γνώμη μη τολμώντας να θανατώσουν την «υποφήτιν και ζάκορον Αφροδίτης».
Θα ήθελα να τελειώσω με μια θλιβερή διαπίστωση, αυτή της απουσίας της ελληνικής συμμετοχής στην έκθεση.
Και ένα ερώτημα: δεν θα μπορούσαμε με τα αριστουργήματα που διαθέτουμε, να είχαμε εμείς διοργανώσει μια τέτοια έκθεση;
Ι. K. Γεωργιου
Ανάκληση διορισμού
Κύριε διευθυντά
Δεν μπορώ να κατανοήσω γιατί ο αν. υπουργός Πολιτισμού Ν. Ξυδάκης επέλεξε τον δύσβατο νομικό δρόμο της ανακλήσεως του διορισμού μου, ενώ γνώριζε προσωπικά πως ήμουν ανά πάσα στιγμή έτοιμος να δώσω την παραίτησή μου. Είναι γνωστό πως ο πρόεδρος είναι προσφερόμενος, μη αμειβόμενος. Στη μακρόχρονη θητεία μου στον ευαίσθητο χώρο του πολιτισμού υπερασπίστηκα πάντα με αίσθημα ευθύνης τη νομιμότητα και τους θεσμούς. Δεν υπήρξα ποτέ υπερασπιστής προσώπων και κομματικών συμφερόντων.
Προσπάθησα με κάθε τρόπο να σταθώ υπεράνω της σύγκρουσης του αν. υπουργού Πολιτισμού με τον καλλιτεχνικό διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου, υπηρετώντας τη νομιμότητα και τη διαφάνεια με αυστηρότητα προς πάσα κατεύθυνση, γεγονός που ουδέποτε αμφισβητήθηκε από τους εργαζομένους στο Εθνικό Θέατρο. Δυστυχώς, είμαι υποχρεωμένος να ζητήσω την ακύρωση της ανακλήσεως του διορισμού μου διότι είναι εμφανώς παράνομη, για την αποκατάσταση της νομιμότητας και της δεοντολογίας και ουχί για την επιστροφή μου στο Εθνικό Θέατρο. Χάθηκε μια μεγάλη ευκαιρία να μεγαλουργήσει το Εθνικό Θέατρο διεθνώς. Να γίνουν αλλαγές, να αναδειχθούν καινούργια πράγματα και νέα πρόσωπα. Να εκσυγχρονισθούν οι διοικητικές και οικονομικές υπηρεσίες. Εγιναν πολλά επί των ημερών μου, και σε μικρό χρονικό διάστημα. Εύχομαι η προσφορά μας να αξιοποιηθεί από τη νέα διοίκηση και το Εθνικό Θέατρο να συνεχίσει την πορεία που του αξίζει και να φανεί αντάξιο της ιστορίας του. Το Εθνικό Θέατρο είναι εθνική περιουσία και οφείλουμε να το προστατεύσουμε από κακοτοπιές. Εύχομαι το Εθνικό Θέατρο να μη χάσει τον δρόμο του και να συνεχίσει την επιτυχή πορεία του που εγκαινίασε ο αλησμόνητος Νίκος Κούρκουλος. Καλή επιτυχία στην καινούργια διεύθυνση.
Γ. Στεφανακης
