Κύριε διευθυντά
Προσφάτως, λόγω του θέματος των αποζημιώσεων στο Δίστομο για τα τραγικά γεγονότα που έζησε τον Ιούνιο του 1944, επανέρχονται στην επικαιρότητα όσα φρικτά διέπραξαν τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής. Χωρίς να θέλω ούτε στο ελάχιστο να αμφισβητήσω ή να μειώσω την τραγικότητα αυτών που υπέστη τo Δίστομο, επιθυμώ να αναφερθώ σε ένα άλλο παρόμοιο περιστατικό, που συνέβη στη Μακεδονία και υπήρξε εξίσου ή ίσως και περισσότερο φρικιαστικό. Πρόκειται για την ολοσχερή καταστροφή του χωριού Πύργοι (άλλοτε Κατράνιτσα) της Εορδαίας και το φρικτό ξεκλήρισμα των κατοίκων του, γεγονός που, δυστυχώς, έχει περάσει σχεδόν απαρατήρητο στη νεότερη ελληνική Ιστορία. Το χωριό αυτό, που το αποτελούσε πληθυσμός ιθαγενής μακεδονικός καθώς και Μανιάτες την καταγωγή, οι οποίοι είχαν εγκατασταθεί εκεί μετά το 1715, μεταξύ 23ης και 30ής Απριλίου του 1944, καταστράφηκε ολοσχερώς και με τον πιο φρικιαστικό τρόπο από γερμανικά στρατιωτικά τμήματα SS και βρωμερούς Eλληνες συνεργάτες τους των Ταγμάτων Ασφαλείας του Πούλου, οι οποίοι, με τον πιο απάνθρωπο και φρικώδη τρόπο, συγκέντρωσαν και σκότωσαν 318 κατοίκους και έκαψαν όλα τα σπίτια του χωριού. Οι σκηνές φρίκης υπήρξαν απερίγραπτες: δίδυμα μωράκια, που μόλις είχαν γεννηθεί, όπως και ο πατέρας, η μητέρα τους, αλλά και η μαμή που τα ξεγέννησε, σφάχτηκαν με ξιφολόγχη. Αρκεί να αναφερθεί ένα μόνο περιστατικό για να φανεί τι έγινε. Ο επιτελής του 16ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ Βερμίου Ευάγγελος Τάκης, ο οποίος υπήρξε αυτόπτης μάρτυρας των τραγικών συμβάντων, περιγράφει ως εξής μία από τις αποτρόπαιες πράξεις των δολοφόνων: «Μέσα στην εκκλησία και μπροστά στα μάτια των ανήμπορων ανδρών και αδελφών, επιδόθηκαν σ’ ένα ακατονόμαστο όργιο βιασμών και προσβολής της τιμής και αξιοπρέπειας του άοπλου κόσμου. Βιασμοί γυναικών μπροστά στα μάτια των ανδρών, ποιος ξέρει για πόσες ώρες και ημέρες». Τα ιερά σκεύη της εκκλησίας λεηλατήθηκαν και βεβηλώθηκαν. Τον γηραιό και ανήμπορο διευθυντή του Δημοτικού Σχολείου Τρύφωνα Νικολάκη, ο οποίος είχε γράψει και την Ιστορία των Πύργων, καθώς και τη σύζυγό του, τους σκότωσαν φρικτά και χωρίς κανέναν οίκτο (βλ. περιοδικό «Εθνική Αντίσταση», Σεπτ. 1984). Ετσι χάθηκαν συνολικώς 318 αθώοι άνθρωποι από ένα χωριό που είχε αναδείξει μακεδονομάχους, όπως ο φημισμένος Φίλιππος Καπετανόπουλος και ο Γρηγόριος Νικολαΐδης, τον οποίο το 1912 ο Ελευθέριος Βενιζέλος διόρισε δήμαρχο Αμυνταίου, επίσης ηρωικούς αξιωματικούς, καλλιτέχνες, όπως ο διαπρεπής γλύπτης στις ΗΠΑ Γιώργος Δημητρίου, εκπαιδευτικούς όπως ο Κ. Καπετανόπουλος, καθηγητής Πυρηνικής Φυσικής στις ΗΠΑ, ο μαθηματικός Θωμάς Κιάος (πατέρας του τέως προέδρου της ΕΣΗΕΑ), γιατρούς και εμπόρους. Από το χωριό αυτό καταγόταν και ο Πέτρος Χρήστου, ο οποίος, με το σλαβικό όνομα Πέταρ Iτσκο, με τους διπλωματικούς χειρισμούς του συνέβαλε το 1804 στην ειρήνευση μεταξύ Σέρβων και Τούρκων.
Τον Απρίλιο του 1944 μετρήσαμε στην οικογένειά μας τον χαμό περίπου 28 συγγενών, δοθέντος ότι η μητέρα μου, η οποία προερχόταν από πατέρα μανιάτικης καταγωγής, είχε γεννηθεί στους Πύργους. Στη Μακεδονία γνώρισαν εγκλήματα από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής και άλλοι τόποι, όπως τα Γιαννιτσά, το Δοξάτο, το Μεσόβουνο (250 νεκροί), ο Χορτιάτης, που όμως ή έμειναν άγνωστοι ή περασαν εντελώς στη λήθη. Για τους Πύργους επιδικάστηκε αποζημίωση, της οποίας μόνο το μισό πληρώθηκε στις αρχές της δεκαετίας 1950. Τελικώς, ύστερα από σχεδόν 71 ολόκληρα χρόνια, δεν νομίζω ότι κρίνεται σκόπιμο να αναμοχλεύουμε τέτοια θέματα, όπως είναι και τα φρικτά, και από τις δύο πλευρές, αδελφοκτόνα εγκλήματα Ελλήνων, τα οποία διαπράχθηκαν την περίοδο 1944-1949. Σήμερα η Γερμανία είναι φίλη και σύμμαχος χώρα, εμείς δε έχουμε αφήσει πίσω τον εμφύλιο σπαραγμό. Ευχόμαστε οι συγγενείς των θυμάτων του Διστόμου να λάβουν την οφειλόμενη αποζημίωση, αλλά τα τραγικά γεγονότα που ζήσαμε εμείς οι παλαιότεροι ας μείνουν καταγεγραμμένα χάρη στην ανεξίτηλη Ιστορία, χωρίς όμως να τα ανακαλούμε με έχθρα κάθε λίγο στην επικαιρότητα, διότι αυτό δεν οδηγεί σε τίποτε θετικό τον λαό μας.
Αντωνιος – Αιμιλιος Ταχιαος – Ομότ. καθηγητής Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, αλλοδαπό μέλος της Σερβικής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών και της Βουλγαρικής Ακαδημίας Επιστημών
Η κακοποίηση του Πολυτεχνείου
Κύριε διευθυντά
Ημοίρα του Πολυτεχνείου ήταν να κακοποιηθεί και πάλι κατά τόσο ανοίκειο τρόπο. Η νέα αυτή καταστροφή ξαναφέρνει έντονα επί τάπητος ορισμένα βασικά ερωτήματα, αλλά και κάποιες θλιβερές διαπιστώσεις: 1) Πώς η ασυδοσία των προσώπων, που εκτονώνουν το ψυχολογικό τους πρόβλημα καταστρέφοντας κατά τέτοιο εγκληματικό τρόπο, μένει έως τώρα χωρίς σοβαρό προβληματισμό για την αποτελεσματική αντιμετώπισή της εκ μέρους του κράτους; 2) Χρησιμοποιήθηκαν ποτέ ειδικές περιπολίες αστυνομικών τη νύχτα, κυρίως στις περιοχές με τα πιο αξιόλογα κτίρια της πόλης; 3) Τι μέτρα πήρε το κράτος για την αντιμετώπιση τέτοιων προβληματικών περιπτώσεων, ύστερα από τυχόν επιτυχή δράση των αστυνομικών, ώστε να αναχαιτισθεί κάπως η εκ του ασφαλούς συνέχιση δράσης των υπολοίπων; 4) Eχουν ποτέ επιχειρήσει εκπαιδευτικοί να ευαισθητοποιήσουν τους μαθητές για την αξία εξαιρετικών κτιρίων, αλλά και για τη σημασία που έχει μια ευπρεπής και καθαρή πόλη για την ποιότητα ζωής όλων μας; Οι μαθητές, όταν έχουν απέναντί τους έναν πραγματικά ευαισθητοποιημένο δάσκαλο, είναι απίστευτο πόσο εύκολα ευαισθητοποιούνται.
Και τώρα μια πολύ θλιβερή διαπίστωση που άφησε άναυδους πολλούς. Ο πρύτανης του ΕΜΠ δήλωσε ότι δεν εκφράζει «ούτε ευαρέσκεια ούτε δυσαρέσκεια» για το γεγονός. Ανήκει, δηλαδή, στην κατηγορία εκείνων τους οποίους ο μεγαλύτερος ποιητής της Ευρώπης, έπειτα από τον Oμηρο, ο Dante, στο περίφημο έργο του «Η Θεία Κωμωδία», τοποθετεί στον Προθάλαμο της Κόλασης, γιατί η Κόλαση δέχεται στον χώρο της εκείνους που έκαμαν με συνέπεια μόνο κακές πράξεις. Εκείνοι που δεν πήραν ούτε θετική ούτε αρνητική θέση στα διάφορα γεγονότα της ζωής που έζησαν, όπως γράφει: «χωρίς ατιμωτικό ψόγο και χωρίς επάξιο έπαινο» (Κόλαση, Aσμα 3ο, στ. 36), δεν έχουν θέση ούτε στην Κόλαση. Εκτίνουν τη βαρύτατη ποινή τους στον Προθάλαμό της!
Αν τόσο βαρύτατες πράξεις τις αντιμετωπίζει μία ανώτερη εκπαιδευτική αρχή με τέτοιο πνεύμα, τι περιμένουμε; Oλα σε τελευταία ανάλυση, όπως μύριες φορές έχει επαναληφθεί, οφείλονται σε έλλειψη βαθύτερης παιδείας, η οποία μόνη εξασφαλίζει συνειδητούς, θαρραλέους και υπεύθυνους πολίτες.
Eλλη Γιωτοπουλου – Σισιλιανου – Ομ. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου
Εκφοβισμός και εκσυγχρονισμός
Κύριε διευθυντά
Με αφορμή τον τραγικό χαμό του άτυχου Βαγγέλη και με πόνο ψυχής θα ήθελα να αναφερθώ στις ελλείψεις που μαστίζουν την εκπαίδευσή μας. Δεν εκσυγχρονίστηκε, παρά τις τόσες «μεταρρυθμίσεις»… Θεωρούμε ακόμη πολυτέλεια τον θεσμό του σχολικού ψυχολόγου! Και καλά αυτό τώρα με την κρίση… Δεν θα μπορούσε, όμως, να υπάρξει κάποια φροντίδα για πρόληψη των φαινομένων εκφοβισμού; Eχω στα χέρια μου το βιβλίο με τίτλο «Τι κάνω όταν το παιδί… αγχώνεται, αδιαφορεί, διστάζει, φοβάται κτλ.» (του Dr. Νίκου Παπαδόπουλου, ψυχολόγου) με 40 σχετικά θέματα, ανάμεσα στα οποία και το θέμα «Το εκφοβισμένο παιδί», με επιμέρους ενότητες: Παράδειγμα από την ψυχολογική πράξη – Σύντομο σχόλιο, Α. Ανάλυση – συμπτώματα, Β. Ερμηνεία – πιθανά αίτια, Γ. Δυνατότητες πρόληψης/θεραπείας, α) Πρόσφορες ενέργειες και εφαρμογή αρχών-τεχνικών, β) Aλλες ειδικές ενδεικτικές πρακτικές προσέγγισης-παραδείγματα. Με το σύστημα αυτό αναπτύσσονται όλα τα 40 παρόμοια θέματα μορφών συμπεριφοράς των παιδιών. Το βιβλίο αυτό, πρακτικό και εύχρηστο, με βοηθάει τα μέγιστα ως γονέα και παππού. Είναι ο φίλος οδηγός μου.
Και διερωτώμαι: Δεν θα μπορούσε ένα τέτοιο βιβλίο να έχει γνωστοποιηθεί από το υπουργείο Παιδείας σε γονείς και εκπαιδευτικούς, που είμαι σίγουρος ότι ελάχιστοι το γνωρίζουν; Δεν είναι ίσως το μόνο πρακτικό και χρήσιμο βιβλίο, αλλά δεν είμαι εγώ εκείνος που θα το κρίνω αυτό. Δεν υπάρχει ειδική επιτροπή για να κάνει σχετικές προτάσεις; Οι σύμβουλοι στα υπουργεία τι κάνουν; Πότε, τέλος πάντων, θα εκσυγχρονιστούμε; Γιατί πρέπει να τρέχουμε πίσω από τα γεγονότα, να αερολογούμε ατέλειωτα και να βρισκόμαστε τελικά μπροστά σε αδιέξοδα, ενώ πολλά μπορούμε να προλαβαίνουμε συντονίζοντας τις προσπάθειές μας;
Δημητρης Παληοκωστας – Επιχειρηματίας – θεολόγος/φιλόλογος
