Οι Χαιρετισμοί ως πολιτιστικό μέγεθος

Κύριε διευθυντά

Ενα από τα ωραιότερα ποιήματα της εκκλησιαστικής φιλολογίας και ειδικότερα της υμνογραφίας είναι οι «Χαιρετισμοί της Θεοτόκου».

Πρόκειται για ένα αριστούργημα εγκωμίων προς την Παναγία, με καλλιέπεια, σπάνιες λέξεις, θαυμάσιες εκφράσεις και βαθύτατα θεολογικά νοήματα. Ποιος είναι ο ποιητής δεν γνωρίζουμε επακριβώς. Αλλοι θεωρούν τον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Σέργιο, άλλοι τον λόγιον Γεώργιον Πισίδην και άλλοι άλλους μελετητές. Εκείνο όμως που έχει ιδιαίτερη αξία είναι η έμπνευση και η ποιητική δύναμη του υμνογράφου με την τονική ρυθμοποιία των στίχων, τις παρηχήσεις, τα ομοιοκατάληκτα, τις εκφραστικές εικόνες από τη ζωή των ανθρώπων και τη βιβλική ιστορία. Πολλές μάλιστα απ’ αυτές τις ποιητικές εικόνες του Υμνου κοσμούν τις θολωτές αψίδες των ναών, πολλών ιερών μονών και εντύπων βιβλίων.

Ο Υμνος αυτός, ο οποίος στο σύνολό του αποκαλείται Ακάθιστος Υμνος, εψάλη για πρώτη φορά στον ναό της Παναγίας των Βλαχερνών στην Πόλη κατά την παννύχιον ευχαριστήριον τελετήν τον 7ον αιώνα και μάλιστα σε στιγμές ψυχικής ανατάσεως και ευλαβείας όλων ισταμένων. Εχει καθιερωθεί να ψάλλεται τμηματικά κατά τις τέσσερις πρώτες Παρασκευές της Μεγάλης Τεσσαρακοστής και ολόκληρος την προτελευταία Παρασκευή προ της Μεγάλης Εβδομάδος. Αποτελείται από είκοσι τέσσερις «οίκους» (στροφές) όπου ο καθένας αρχίζει με ένα γράμμα της αλφαβήτου (Α-Ω). Εχουμε ακόμη και δύο εφύμνια, το: «Χαίρε Νύμφη Ανύμφευτε» και το «Αλληλούια». Πραγματικά, πρόκειται για ένα μοναδικό επίτευγμα δικό μας, αληθές θησαύρισμα της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Περιέχει γλώσσα ελληνική, ιστορία αιώνων, θεολογία υψηλή. Σε καμιά, μάλιστα, ξένη γλώσσα δεν είναι δυνατόν ν’ αποδοθεί ο ύμνος αυτός κατ’ ακριβείαν. Αλήθεια, πόσο θα έπρεπε, αυτό το ποιητικό δημιούργημα της υψηλής πνοής και θεϊκής εμπνεύσεως να μελετάται και να ερμηνεύεται ακόμα και στα σχολεία μας; Αποτελεί ελληνορθόδοξο πολιτιστικό μέγεθος και σε καιρούς παγκοσμιοποίησης δεν θα πρέπει να λησμονούνται τέτοια ευεργετήματα του Γένους.

Aρχιμ. Χρυσοστομος Παπαθανασιου, Δρ Ν. & Θ.

Iεροκήρυξ Kαθεδρικού Nαού των Aθηνών

Αμοιβαία κεφάλαια

Κύριε διευθυντά

Αφορμώμενος από τα όσα διάβασα στις σελίδες της «Κ» της 14ης Φεβρουαρίου (Οικονομική) για την επένδυση τμήματος εκ των αποσυρθεισών καταθέσεων από τις τράπεζες σε αμοιβαία κεφάλαια, θα ήθελα να αναφερθώ, λόγω προσωπικής μου εμπλοκής, στη θεσμοθέτηση του χρηματοοικονομικού αυτού μέσου τοποθετήσεως αποταμιεύσεων. Το 1969, όντας υποδιοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος και πρόεδρος της Επιτροπής Προγράμματος Οικονομικής Αναπτύξεως, απεφάσισα να προχωρήσω στην ίδρυση του θεσμού των αμοιβαίων κεφαλαίων. Η σύνταξη του σχετικού νόμου, υπό την εποπτεία μου, απετέλεσε μια καινοτομία για το χρηματοδοτικό σύστημα της χώρας. Προσεκάλεσα τον αείμνηστο Γεώργιο Γόντικα –τότε γενικό διευθυντή της Εθνικής Τραπέζης Βιομηχανικών Επενδύσεων (ΕΤΕΒΑ)– προκειμένου να βοηθήσει, με τις χρήσιμες συμβουλές του, στην καλύτερη σύνταξη του σχετικού νομοσχεδίου, λόγω της μεγάλης του εμπειρίας επί του θέματος όσο ήταν ακόμη στέλεχος της Διεθνούς Τραπέζης.

Με τον νόμο αυτό, παρεσχέθη, για πρώτη φορά στη χώρα, η ευχέρεια ιδρύσεως αμοιβαίων κεφαλαίων από τις τράπεζες και άλλους οργανισμούς. Απεφάσισα δε να επιτραπεί ένα ποσοστό των διαθεσίμων των αμοιβαίων κεφαλαίων (20%) να επενδύεται σε τίτλους ξένων χρηματιστηρίων. Η εν λόγω δυνατότητα υπήρξε ιδιαιτέρως καινοτόμος λόγω του ότι η Ελλάδα, όπως σχεδόν και όλες οι χώρες-μέλη του ΔΝΤ, είχαν τότε καθεστώς ελέγχου συναλλάγματος που δεν επέτρεπε την εξαγωγή κεφαλαίων στο εξωτερικό. Για την καλύτερη ενημέρωσή μου, προσεκάλεσα και τον πρόεδρο της τότε Τραπέζης Πίστεως (σημερινής Alpha Bank) αείμνηστο Σ. Κωστόπουλο με τον οποίο συνεζήτησα την πρακτική εφαρμογή του νόμου. Ευθύς αμέσως μετά την έγκριση του νομοσχεδίου, θεσμοθετήθηκαν τα πρώτα αμοιβαία κεφάλαια από την Εθνική Τράπεζα, την Τράπεζα Πίστεως και την Εμπορική Τράπεζα. Σήμερα, υπολογίζεται ότι ο αριθμός των εν ισχύι αμοιβαίων κεφαλαίων έχει υπερβεί τα 15. Με τον νέο αυτό θεσμό, ενισχύθη σημαντικά η τάση αποταμίευσης των Ελλήνων, καθώς και το Xρηματιστήριο Αθηνών, για το οποίο είχα την πρωτοβουλία δημιουργίας σχετικού νόμου ο οποίος, μεταξύ των άλλων, προέβλεπε και την ίδρυση της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. Τα παραπάνω θεώρησα καθήκον μου να τα αναφέρω για να κατατοπιστούν οι ιθύνοντες για την οικονομική πολιτική της χώρας καθώς και οι Eλληνες επενδυτές.

Καθηγητής Κωνσταντινος Α. Θανος – Πρώην υποδιοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος

Δώρο-πρόκληση

Κύριε διευθυντά

Oσα συνέβησαν στα νεότερα χρόνια της χώρας μας έγιναν με δική μας ευθύνη, κανένας δεν μας τα επέβαλε, εμείς επιτρέψαμε να συμβούν. Η πλειοψηφία του ελληνικού λαού δέχθηκε το παιχνίδι που παίχτηκε στις πλάτες του χωρίς ιδιαίτερες αντιδράσεις. Δεν μπορώ να πιστέψω το αντίθετο, καθώς «φωνή λαού, οργή Θεού», πόσο μάλλον του ελληνικού λαού.

Εξετάζοντας τα γεγονότα και αναζητώντας τα αίτια της «κρίσης», με λύπη καταλήγω στο συμπέρασμα ότι στη συντριπτική πλειονότητά τους οι Ελληνες πολίτες απώλεσαν τη μνήμη τους. Απώλεσαν ξανά χιλιάδες χρόνια μνήμης, μη φροντίζοντας ταυτόχρονα για την καλλιέργεια της παιδείας τους, με αποτέλεσμα να φτάσουμε ώς εδώ. Παρ’ όλα αυτά τα κρίσιμα για την Ελλάδα, περισσότερο λυπηρό είναι το γεγονός ότι οι κάτοικοί της (στην πλειονότητά τους) έχασαν την ελληνική τους παιδεία, παιδεία η οποία συμβολίζεται στη σημαία της χώρας μας και περιγράφεται από τη φράση «Ελευθερία ή θάνατος».

Σε τούτη τη φράση βρίσκεται η ιδιαιτερότητα του Ελληνισμού. Τούτο είναι το χαρακτηριστικό του Eλληνα στα χιλιάδες χρόνια ιστορίας του. Χαρακτηριστικό που τον καθιστά κόσμημα μοναδικής αξίας για την ανθρωπότητα, μαζί φυσικά με τον ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα της κουλτούρας του. Είναι το δώρο που οφείλουμε να διαφυλάξουμε για χάρη της ανθρωπότητας. O Ελληνισμός έχει δώσει αναρίθμητες μάχες κατά της βαρβαρότητας, ποτίζει από τη γέννησή του το δεντρί της λευτεριάς με το αίμα του. Το ίδιο οφείλει να κάνει και τώρα, να δώσει μία ακόμη όμορφη μάχη στον αέναο πόλεμο κατά της βαρβαρότητας.

Μην ξεχνάμε ποιοι είμαστε, μην ξεχνάμε από πού ερχόμαστε. Μοναχά ένα οφείλουμε να έχουμε στον νου μας… το φορτίο πολιτισμού που μας κληροδότησαν οι πρόγονοί μας πρέπει να σηκωθεί στις πλάτες μας. Πρέπει να νικήσουμε αναδεικνύοντας τον ελληνικό πολιτισμό, χρησιμοποιώντας τα στρατηγικά όπλα που οι Δάσκαλοι ανέδειξαν προκειμένου να αντισταθούμε… ΑΟΖ, ζεόλιθος, γενοκτονία, καινοτομία. Μη γελιόμαστε, όσα από τα χρέη κι αν μας χαριστούν, το οικονομικό πρόβλημα θα επιστρέψει (αργά ή γρήγορα) κι αυτό γιατί η χώρα διαθέτει μια ομολογουμένως ασθενική οικονομία, η οποία παράγει ελάχιστα. Η λύση στα οικονομικά προβλήματα δεν βρίσκεται στο πλαίσιο της οικονομίας. Ας ξυπνήσουμε επιτέλους κι ας ασχοληθούμε με τα εθνικά μας θέματα, αναλαμβάνοντας δράση γι’ αυτά. Οι Eλληνες θα νικήσουν αφού πατήσουν πάνω στο απέραντο γαλάζιο της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης με τα τεράστια οφέλη της, απαιτήσουν την εξόρυξη των στρατηγικών κοιτασμάτων ζεόλιθου στη Θράκη, επενδύσουν στην καινοτομία και παλέψουν για την αναγνώριση των γενοκτονιών. Είναι θέματα εθνικά, είναι τα «κλειδιά» για να πατήσουμε στα πόδια μας, σηκώνοντας το βάρος των ευθυνών μας απέναντι στην ανθρωπότητα.

Είμαστε λίγοι και θα γίνουμε σπάνιοι. Η Ελλάδα δεν είναι μόνο ότι είναι ακόμα ζωντανή, η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει. Ο αγώνας κατά της βαρβαρότητας πρέπει να συνεχιστεί ως το δώρο του δώρου στην ανθρωπότητα.

  

Αλεξανδρος Αρκουλακης

Να βοηθήσουν όλοι

Κύριε διευθυντά

Eχω ακούσει ή διαβάσει, δεν θυμάμαι, ότι μετά την καταστροφή της Γερμανίας στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, οι Γερμανοί δημόσιοι και ιδιωτικοί υπάλληλοι και συνταξιούχοι διέθεσαν ένα μισθό τους στην κυβέρνησή τους για να την ανακουφίσουν, καθώς επίσης και οι επιχειρηματίες και οι έχοντες ακίνητα. Ολοι τη βοήθησαν.

Αυτό δεν θα μπορούσε να γίνει και εδώ τώρα που μας πιέζουν ασφυκτικά οι δανειστές μας;

Ε. Καλδης

Ο ρωσικός παράγοντας

Κύριε διευθυντά

Στην πράγματι εμπεριστατωμένη και μεστή νοημάτων εθνικής αυτογνωσίας επιστολή του Ακαδημαϊκού Κωντίνου Δεσποτοπούλου (12.2.2015) περί της συμβολής της Ρωσίας στα ελληνικά πράγματα κατά τον 19ον αιώνα, επιτρέψατέ μου να υπενθυμίσω δύο σημαντικά γεγονότα, τα οποία είτε αποσιωπώνται είτε παραγνωρίζονται.

Με την «Διακήρυξιν περί της Ανεξαρτησίας της Ελληνικής Εκκλησίας» της 23ης Ιουλίου 1833, επί Αντιβασιλείας των Βαυαρών, διακόπτεται η κοινωνία με το Οικουμενικό Πατριαρχείο και με τα άλλα παλαίφατα Πατριαρχεία της Ανατολής έως το 1850. Στην έκδοση του Πατριαρχικού και Συνοδικού Τόμου το 1850, με τον οποίο χορηγήθηκε η Αυτοκεφαλία στην Εκκλησία της Ελλάδος, συνέβαλε ο Πέτρος Δε(η)λιγιάννης, πρεσβευτής στην Κωνσταντινούπολη και ο Ρώσος πρεσβευτής Τιτώφ. Ο ρωσικός παράγοντας, μέσω του πρεσβευτού πρίγκιπος Ιγνάτιεφ το 1866 συνέβαλε αποφασιστικά στην ενσωμάτωση της Ιονίου Εκκλησίας στην ελλαδική Εκκλησία. Τα δύο αυτά γεγονότα είναι επίκαιρα πάντοτε, δεδομένου ότι το ζήτημα της Αυτοκεφαλίας κινείται από καιρού εις καιρόν.

Χρηστος Π. Μπαλογλου – Αμαρούσιον

comment-below Λάβετε μέρος στη συζήτηση 0 Εγγραφείτε για να διαβάσετε τα σχόλια ή
βρείτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει για να σχολιάσετε.
Για να σχολιάσετε, επιλέξτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει. Παρακαλούμε σχολιάστε με σεβασμό προς την δημοσιογραφική ομάδα και την κοινότητα της «Κ».
Σχολιάζοντας συμφωνείτε με τους όρους χρήσης.
Εγγραφή Συνδρομή

Editor’s Pick

ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΟΥΝ ΟΙ ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΕΣ

MHT