Κύριε διευθυντά
Ο Πιερ Μοσκοβισί προσκλήθηκε από την ελληνική κυβέρνηση τον Ιανουάριο του 1999 με την ιδιότητα του υπουργού Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Γαλλίας. Με την ευκαιρία αυτή, στις 22 Ιανουαρίου 1999 έλαβε μέρος στη συζήτηση σχετικά με την πορεία της Ευρώπης που έγινε στη μεγάλη αίθουσα τελετών του Πανεπιστημίου Αθηνών, παρουσία του τότε πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη. Συζητήθηκε κυρίως ο ρόλος της παιδείας στη διαμόρφωση πολιτών που θα πιστεύουν στους θεσμούς και στις αξίες. Τονίστηκε ιδιαίτερα ότι το όραμα της ενωμένης Ευρώπης δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στην οικονομική και εμπορική οργάνωσή της που συνήθως γίνεται μέσα σε κλειστούς γυάλινους πύργους και απεικονίζεται με ψυχρά διαγράμματα, καμπύλες και αριθμούς. Ξεχνιέται, έτσι, ο άνθρωπος με τις ανάγκες του, τις ελπίδες και προοπτικές του. Πολλές από τις παρατηρήσεις και διαπιστώσεις που καταγράφηκαν κατά τη διάρκεια των παρεμβάσεων σε αυτή τη συζήτηση, εξακολουθούν να είναι άκρως επίκαιρες. Παραθέτουμε αυτούσιες λίγες από αυτές:
«Το όραμα της ενωμένης Ευρώπης δεν πρέπει να περιορίζεται και να εξαντλείται μόνο στους αριθμούς…». «Θέλουμε μια Ευρώπη που θα ενδιαφέρεται μόνο για το ευρώ και το χρηματιστήριο και θα νοιάζεται αποκλειστικά για τους οικονομικούς δείκτες, ή μία Ευρώπη που θα αναγνωρίζει τα δικαιώματα του κοινωνικού κράτους και δεν θα αδιαφορεί για το κοινωνικό της πρόσωπο; Θέλουμε μια Ευρώπη που θα στηρίζει την ευτυχία της μόνο στους αριθμούς, θα σκοτώνει τα συναισθήματα και θα παραμελεί τις πνευματικές και τις άλλες ανθρώπινες αξίες, ή μια Ευρώπη του πολιτισμού, της κοινωνικής συνοχής, χωρίς τα εκατομμύρια των ανέργων, χωρίς τον κοινωνικό αποκλεισμό και χωρίς την απουσία του κοινωνικού κράτους;».
«Είναι αναμφισβήτητο το γεγονός ότι τις δύο χώρες, Ελλάδα και Γαλλία, συνδέουν μακραίωνοι δεσμοί φιλίας, αλλά και ένα κοινό χαρακτηριστικό των δύο λαών που είναι οι αγώνες για τη δημοκρατία, την ελευθερία, την ισότητα και τη δικαιοσύνη. Και οι δύο χώρες έχουν κάνει τα τελευταία χρόνια σημαντικές επενδύσεις στον τομέα της παιδείας. Η παιδεία είναι ο βασικότερος μοχλός ανάπτυξης μιας χώρας και η πιο ουσιαστική και αποτελεσματική επένδυση…».
Oλοι όσοι έλαβαν τον λόγο θερμά υποστήριξαν την αναγκαιότητα, χρησιμότητα και σκοπιμότητα της αλληλοϋποστήριξης, ενθάρρυνσης και αλληλεγγύης όλων των Ευρωπαίων πολιτών. Είμαστε βέβαιοι πως ο Πιερ Μοσκοβισί, που μίλησε σε αυτήν την εκδήλωση με τόσο θερμά λόγια για την παράδοση και τον πολιτισμό της χώρας μας, θα στηρίξει μέσα από τον σημερινό νευραλγικό θεσμικό του ρόλο τα αιτήματα των Eλλήνων πολιτών, που έχουν τόσο βαριά δοκιμαστεί τα τελευταία χρόνια.
Κωνσταντινος Α. Δημοπουλος – τέως πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών
Το «Ρεθίνκ» και οι Eλληνες ειδικοί
Κύριε διευθυντά
Είναι αξιοσημείωτο ότι τα τελευταία χρόνια έχουμε μια ολοένα αυξανόμενη στον τόπο μας επίθεση -με την καλή έννοια πάντοτε- από λαμπρά ονόματα του διεθνούς χώρου της αρχιτεκτονικής, του πρασίνου και του καλλιτεχνικού, που βάλθηκαν να μας «ξαναθυμίσουν» (ρεθίνκ) τον τόπο μας. Στην αρχή φέραμε τον Καλατράβα με τα αρχιτεκτονήματά του, που μας ξαναθύμισε την «εποχή του σιδήρου», και που τώρα σκουριάζουν αβοήθητα, για να ’ρθει και ο αναμορφωτής της Βαρκελώνης για να σχεδιάσει τις νέες λειτουργίες στο Ελληνικό – που ευτυχώς αφού πήρε την αμοιβή του, το έργο ξεχάστηκε. Μετά ήρθε το μεγαλόπνοο σχέδιο του Φαληρικού «Λόφου» που σχεδιάζεται για να ανοίξει το… θαλάσσιο μέτωπο προς την πόλη, αλλά πώς με τον λόφο μπροστά και το γυάλινο καπέλο (!) από πάνω του; Yστερα ξαναθυμηθήκαμε την Αθήνα (ρεθίνκ Αθενς) με την πεζοδρόμηση και το βουλεβάρτο της Πανεπιστημίου με τα ολόφρεσκα αυτοποτιζόμενα δένδρα και θάμνους με το υπόγειο βρόχινο πεντακάθαρο (!) νερό -αυτό τώρα ολλανδικής πατέντας- και μόλις τώρα στις μέρες μας έσκασε καινούργιο άλλο ξαναθύμισμα, τούτη τη φορά από Γαλλία μεριά και λίγο Αγγλία για «ρεθίνκ» τον Εθνικό Κήπο!
Μα, επιτέλους, θα σοβαρευτούμε κάποια φορά σε τούτο τον τόπο: Χάθηκαν οι Eλληνες αρχιτέκτονες, μηχανικοί, αρχιτέκτονες τοπίου, καλλιτέχνες ανοιχτών χώρων, που με τις ιδέες τους θα μας ξαναθύμιζαν την πόλη και τον τόπο όπως ταιριάζει να είναι στον πολιτισμό μας, στην ιστορία μας, στο κλίμα και στη φύση μας και που αυτοί τα ζούν και τα γνωρίζουν πολύ καλύτερα από τους ξένους διαπρεπείς που τα γνωρίζουν μόνο από τη βιβλιογραφία: Ο Εθνικός Κήπος δεν χρειάζεται «φυγές θέας» προς την Ακρόπολη και ούτε άλλους φοίνικες στην είσοδό του. Χρειάζεται οικολογικό φρεσκάρισμα και συστηματική ανόρθωση και αναγέννηση της βλάστησής του πριν είναι αργά και θρηνήσουμε από ανεμορριψίες θύματα από την πτώση των σαπισμένων δένδρων. Τα καλλιτεχνήματα στον Εθνικό Κήπο δεν θα προσθέσουν πολιτισμό σε περιπατητές Αθηναίους και μη πεινασμένους από τη λιτότητα, αλλά μόνο οργή. Καλό θα ήταν οι δωρητές των μελετών και έργων να κατευθυνθούν και να επισκεφθούν κάποια σχολεία της πόλης που τα δένδρα του ελάχιστου κήπου καθημερινά ξεριζώνονται κι εκεί να χαρίσουν τις δωρεές τους, και αν χρειάζονται αναπλάσεις και βελτιώσεις στο περιβάλλον και στη φύση των πόλεών μας, υπάρχουν ακόμα πολλοί και άριστοι Eλληνες επιστήμονες και καλλιτέχνες που θα μας κάνουν να ξαναθυμηθούμε τα νιάτα μας, την πόλη μας και την ελληνικότητά μας που κινδυνεύουμε να τα χάσουμε.
Κωστας Κασσιος – Ομότιμος καθηγητής ΕΜΠ
