Κύριε διευθυντά
Δύο διαδρομές, δύο παρέες φοιτητών, δύο διαφορετικές κοινωνίες, κοινός ακροατής. Σκηνή πρώτη: γραμμή Κέμπριτζ-Λονδίνο, και μια παρέα τριών φοιτητών του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ συζητάει λίγο μετά το τέλος του εξαμήνου. Το θέμα της συζήτησης είναι η… επιχειρηματικότητα. Εταιρείες που δημιουργήθηκαν πρόσφατα από αποφοίτους του πανεπιστημίου ή από καθηγητές των σχολών του, ποιες από αυτές έχουν πάει καλά, αλλά κυρίως ποιες ιδέες από εργασίες των τριών συνεπιβατών θα μπορούσαν να γίνουν βάση για μια start up εταιρεία. Η πρόταση που πέφτει στο «τραπέζι» είναι για συνέχιση της συζήτησης σε έναν από τους πολλούς φοιτητικούς συλλόγους προώθησης της επιχειρηματικότητας… Σκηνή δεύτερη: Γραμμή 222 από Ακαδημίας στου Ζωγράφου, και μια παρέα τριών πολυτεχνιτών συζητάει κοντά στο τέλος του εξαμήνου. Το θέμα συζήτησης ειναι η… «δημιουργικότητα». Παράπονα για τη δυσκολία ενός συγκεκριμένου μαθήματος, για την ακατανόητη συμπεριφορά του καθηγητή να βάζει ερωτήσεις που «δεν υπάρχουν» (chic!), με ανταλλαγές σκέψεων για το πώς θα περαστεί το μάθημα. Η αντίστοιχη πρόταση που πέφτει στο «τραπέζι» είναι για συνέχεια της δημιουργικής αναζήτησης σε παρακείμενο καφέ…
Ως τυχαίος ακροατής είχα την τύχη να έχω εμπειρίες και στα δύο περιβάλλοντα. Οι δύο σκηνές δεν είναι τραβηγμένες και μη αντιπροσωπευτικές. Συνοψίζουν αποκαλυπτικά την οικονομική απόσταση ανάμεσα σε δύο νοοτροπίες. Στην πρώτη περίπτωση, προπτυχιακοί φοιτητές σκέφτονται και δρουν μακριά από τη λογική της σιγουριάς, και κοντά στη λογική της δημιουργίας. Κατά μέσον όρο οι απόφοιτοι του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ δέχονται προσφορές από επιχειρηματικούς κολοσσούς σε επίπεδο χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, συμβούλων διοίκησης κ.τλ. Παρ’ όλη όμως την ευκολία πρόσβασης σε καλές θέσεις εργασίας, επιλέγουν όλο και συχνότερα μονοπάτια επιχειρηματικότητας, δημιουργίας και χρηματοοικονομικού ρίσκου. Στη δεύτερη περίπτωση, η πλειονότητα των φοιτητών της Ελλάδας γαλουχούνται σε νοοτροπίες ήσσονος προσπάθειας, ανδρώνονται με λογικές βολέματος και σπαταλάνε πολυτάλαντη φαιά ουσία σε κουτοπόνηρα «δημιουργικά» μονοπάτια. Σίγουρα αναγνωρίζουμε στερεοτυπικές νοοτροπίες στις δύο περιγραφές.
Δύο σκηνές που αντιπροσωπεύουν διαφορετικούς κόσμους στην αυγή του 2015. Το Ηνωμένο Βασίλειο μετά τις περιπέτειες της τελευταίας χρηματοοικονομικής κρίσης δείχνει να ενορχηστρώνει την επόμενη ημέρα μέσω μιας στρατηγικής με έμφασης στην επιχειρηματικότητα. Το Λονδίνο εξελίσσεται σε κέντρο επιχειρηματικότητας στις ψηφιακές τεχνολογίες ή στις τεχνολογίες χρηματοοικονομικών υπηρεσιών. Οι επενδύσεις εξαπλώνονται κι αλλού (π.χ. Newcastle). Η «άνεργη ανάκαμψη» (jobless recovery σε ελεύθερη μετάφραση) περνάει πλέον το μήνυμα ότι η ανάπτυξη και η δημιουργία θέσεων εργασίας δεν θα έρθουν μέσα από κλασικές δημόσιες δαπάνες που θα δημιουργήσουν έναν διευρυμένο δημόσιο τομέα. Η συζήτηση της πρώτης σκηνής αντανακλά αυτή ακριβώς τη συνειδητοποίηση. Από την άλλη μεριά, η Ελλάδα δείχνει να μη συνειδητοποιεί ότι έχει χάσει κάθε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και ότι η οποιαδήποτε ανάπτυξη χρειάζεται αλλαγή παραγωγικής κουλτούρας και κυρίως επενδύσεις στους νέους και στην επιχειρηματική τους «τρέλα». Οι συζητήσεις συνεχίζουν να γίνονται για το πόσες θέσεις θα διατηρήσει ο υπερτροφικός δημόσιος τομέας και για το πώς οι μοριοδοτήσεις θα αφορούν τους αποφοίτους. Τα πτυχία δεν λειτουργούν σαν πιστοποιήσεις γνώσεων, αλλά «πόντοι» που απλά πρέπει να συγκεντρωθούν. Τα μαθήματα συχνά πνίγονται στη θεωρητικολογία με ελάχιστες συνδέσεις με την παραγωγή.
Με την ευκαιρία της αλλαγής του χρόνου, ίσως αξίζει λίγος στοχασμός για το πού πάμε. Πέντε χρόνια από την αρχή της κρίσης και διεθνώς αποδέκτες και προφανείς σε όλους (τους άλλους;) αλλαγές συνεχίζουν να αποτελούν βάση αντιπαράθεσης στην Ελλάδα. Και όσο συνεχίζουμε να διαφωνούμε, ο υπόλοιπος κόσμος προχωράει σε νέες ευέλικτες οικονομίες, επενδύει στην επιχειρηματικότητα, διεκδικεί μέρισμα στη μετά κρίση παγκόσμια οικονομία. Ο διαθέσιμος χρόνος για αλλαγές λιγοστεύει επικίνδυνα. Οι τρεις νέοι της γραμμής 222 είναι η ελπίδα μας σε αυτήν τη νέα κατάσταση. Οφείλουμε να εστιάσουμε στο πώς θα απελευθερώσουμε τη δυναμικότητά τους.
Stylianos (Stelios) Kavadias – Director of Research Director, Centre of Entrepreneurship
Η επόμενη ημέρα!
Κύριε διευθυντά
Και τώρα που ο θόρυβος της προεκλογικής περιόδου κόπασε, ήρθε η ώρα της περισυλλογής και των αποφάσεων. Η επόμενη ημέρα επιβάλλει σε όλα τα κόμματα που έστειλε στη Βουλή η ψήφος του λαού να επιδείξουν σοβαρότητα και υπευθυνότητα, θέτοντας τέρμα στις στείρες αντιπαραθέσεις. Hρθε η ώρα να προσγειωθούν όλοι στη σκληρή πραγματικότητα, γιατί η επίλυση των μεγάλων προβλημάτων που απασχολούν τον λαό και τον τόπο απαιτεί εθνική συνεννόηση και ομοψυχία.
Το εκλογικό αποτέλεσμα λίγο-πολύ ήταν αναμενόμενο! Οι δημοσκόποι, όχι όλοι, το είχαν προβλέψει και είχαν ενημερώσει σχετικά τον λαό, ο οποίος αποφάσισε αλλαγή στη διακυβέρνηση της χώρας! Βέβαια, δεν ήσαν λίγοι οι νεοδημοκράτες που περίμεναν το άνοιγμα της ψαλίδας με τον ΣΥΡΙΖΑ να είναι μικρότερο ή και άλλοι, περισσότερο αισιόδοξοι, που πίστευαν ότι η Ν.Δ. θα τερμάτιζε πρώτη. Αυτή δε, την αισιοδοξία τους την στήριζαν στη πίστη τους ότι ο τρόμος τον οποίο καλλιεργούσαν τα κομματικά επιτελεία της Ν.Δ. και του ΠΑΣΟΚ και οι απειλές για τα… δεινά που θα συνέβαιναν στον τόπο εάν ανελάμβανε τη διακυβέρνηση της χώρας ο ΣΥΡΙΖΑ θα φόβιζαν τους ψηφοφόρους και έτσι θα τους κρατούσαν εγκλωβισμένους στο κομματικό «μαντρί» για να μην τους φάει ο… «λύκος», όπως τους έλεγαν, θυμίζοντας τον μακαρίτη τον Αβέρωφ! Oμως, αυτή η απαράδεκτη καμπάνια του τρόμου δεν απέδωσε τα αναμενόμενα. Eτσι, όσοι είχαν επενδύσει στην επιχείρηση τρόμου έχασαν! Οι ψηφοφόροι δεν πίστεψαν, δεν φοβήθηκαν, δεν τρόμαξαν. Στην αντιπαράθεση του φόβου με την ελπίδα, νίκησε η ελπίδα και τώρα εύχονται να μη διαψευσθούν…
Ηλιας Μαλεβιτης – Δικηγόρος τ. Βουλευτής
Οπισθοδρόμηση αντί εκσυγχρονισμού
Κύριε διευθυντά
Στις 2-3 Ιανουαρίου τα περασμένα πέντε χρόνια συνήθιζα να καταθέτω τα δικαιολογητικά μου στην αρμόδια υπηρεσία του ΟΠΑΔ στην οδό Ηπείρου ή στην οδό Μακεδονίας στο κέντρο της Αθήνας αντίστοιχα, όπου αξιοπρεπώς δύο υπάλληλοι εξυπηρετούσαν τους ασφαλισμένους. Σε πέντε λεπτά λαμβάναμε την ηλεκτρονική ευρωπαϊκή κάρτα υγείας για την ασφάλισή μας σε περίπτωση ταξιδιού μας σε χώρα της Ε.Ε. Από το φθινόπωρο 2014 τα οικεία γραφεία έκλεισαν, υποθέτω λόγω απολύσεων προσωπικού και της λεγόμενης εξοικονόμησης πόρων και του πολυθρυλούμενου εκσυγχρονισμού του ελληνικού κρατικού μηχανισμού και του κλάδου υγείας ειδικότερα. Φευ!
Επί μία εβδομάδα παραπέμπομαι από το ΙΚΑ Νέας Σμύρνης, όπου διαμένω, στο γειτονικό κεντρικότερο διοικητικά ΙΚΑ Νέου Κόσμου –στο οποίο από λανθασμένη πληροφόρηση υπαλλήλου θα ’πρεπε να απευθυνθώ–, για να καταλήξω στο ΙΚΑ Ακαδημίας 21, ένα από τα πέντε υποκαταστήματα ΙΚΑ της Αθήνας και Πειραιά, που εξυπηρετούν διοικητικά όλους τους ασφαλισμένους. Εκεί ο εκσυγχρονισμός έχει οπισθοχωρήσει εμφανώς και αυτό όχι από αβελτηρία των ελάχιστων υπαλλήλων που διεκπεραιώνουν όλες τις διοικητικές υποθέσεις. Ο ασφαλισμένος πρέπει να προσέλθει κατά τις 6.30 το πρωί, όπως μου ελέχθη –θα αποπειραθώ για πολλοστή φορά την προσεχή εβδομάδα να δοκιμάσω την τύχη μου, γιατί στο μεταξύ και εγώ εργάζομαι όπως και οι περισσότεροι ταλαιπωρούμενοι ασφαλισμένοι–, ώστε να εξασφαλίσω τον ποθητό αριθμό προτεραιότητας με την ελπίδα να εξυπηρετηθώ ίσως ώς το μεσημέρι της ίδιας μέρας. «Στις 10.30 τελειώνουν οι αριθμοί», μου είπε ταλαιπωρούμενος συμπολίτης μας. Και η εξυπηρέτηση συνίσταται πλέον στην «εκσυγχρονισμένη» ηλεκτρονική μας πραγματικότητα, ότι θα καταθέσουμε τα δικαιολογητικά μας στις δυο ηρωίδες υπαλλήλους του πρώην(;) ΟΠΑΔ και η κάρτα θα μας αποσταλεί ταχυδρομικά εντός δέκα ημερών! Προς τι η οπισθοδρόμηση; Πώς εξηγείται ότι θα πρέπει να αγοράζονται φάκελοι, να συντάσσεται έγγραφο για τον κάθε ασφαλισμένο και υπάλληλος θα πρέπει να ασχοληθεί με το να συμπληρώνει φακέλους και να ταχυδρομεί κάρτες, άρα, υποθέτω, το Δημόσιο να επιβαρύνεται με ταχυδρομικά έξοδα; Και αν είναι έτσι, γιατί δεν είναι δυνατό στο «εκσυγχρονισμένο» μας Δημόσιο να μη μπορούμε να καταθέσουμε τα δικαιολογητικα μας ηλεκτρονικώς; Ερωτήσεις ταλαιπωρουμένης, αδαούς ασφαλισμένης και υπερφορολογουμένης.
Oλγα Κατσιαρδη – Hering – Καθηγήτρια Ιστορίας του Νέου Ελληνισμού ΕΚΠΑ
