Κύριε διευθυντά
Δεχθείτε, παρακαλώ, τα συγχαρητήριά μου για την ωραία προσφορά στους αναγνώστες σας της σειράς των βιβλίων «Ηγέτες» και προπάντων για το βιβλίο με θέμα τον Καποδίστρια. Δικαιούται και ο συγγραφεύς του, Παναγιώτης Πασπαλιάρης, τα συγχαρητήριά μου.
Συμβαίνει από το 1954 να θεωρώ τον Καποδίστρια ως τον μέγιστο πολιτικό της νεότερης Ελλάδος, η οποία ευτύχησε να έχει και άλλους τρεις μεγάλους πολιτικούς, τον Κουμουνδούρο, τον Τρικούπη, τον Βενιζέλο. Η πολιτική μεγαλοσύνη, όμως, του Καποδίστρια και το ηθικό μεγαλείο του είναι ιστορικοί τίτλοι μοναδικοί στην Ιστορία της Ελλάδος και όχι μόνον. Και ας μου επιτραπεί να επισημάνω την οφειλή μου για τη γνώση της προσωπικότητας και του έργου του Καποδίστρια στη διδακτορική διατριβή του αοίδιμου αδελφού μου Αλεξάνδρου, «Ο Κυβερνήτης Καποδίστριας και η απελευθέρωσις της Ελλάδος», δεκτή με βαθμό άριστα παμψηφεί το 1954. Και ας μάθουν οι νεότεροι ότι αυτή αναζωπύρωσε το ενδιαφέρον των ιστορικών για τον Καποδίστρια, και ότι εξάλλου είναι πηγή διδαγμάτων πολιτικής για τους πολιτικούς ακόμη και στην εποχή μας.
Κ. Ι. Δεσποτοπουλος – Ακαδημαϊκός, Πρώην υπουργός Παιδείας
Αμνημόνευτοι «ήρωες»
Κύριε διευθυντά
Μνήμες άσβηστες το άρθρο σας για τη ΧΑΝ και η σελίδα Νο 2 για την Αθήνα της δεκαετίας του ’60. (Προς Θεού, όχι ξανά «σίξτις». Τι γίνεται με τα ελληνικά σου, «Καθημερινή»; Προς τα πού το πάμε;)
Και να σας θυμίσω από τις δικές μου αναμνήσεις από τα μέσα της δεκαετίας του ’50, που πρωτογράφτηκα εκεί για να μάθω εγγλέζικα στην τάξη της αείμνηστης K. Δεσίπρη, άρτι αφιχθείσας εξ Αγγλίας. Τις παρτίδες πινγκ πονγκ που παίζαμε όταν δεν είχε θέατρο. Τις συγκεντρώσεις στην τεράστια αίθουσα του κτιρίου της Πανεπιστημίου, ακριβώς πίσω από το Ιλίου Μέλαθρο του Τσίλλερ, στο οικόπεδο που χτίστηκε το κτίριο όπου τα γραφεία και η έκθεση του περιοδικού «Αρχιτεκτονική», του Αντώνη Κιτσίκη, λίγο πριν η ΧΑΝ μεταφερθεί στην Αλεξάνδρου Σούτσου 7, για να καταλήξει μετά στο κτίριο της οδού Aκαδημίας. Δεν σβήνει η εικόνα από τη μνήμη μου, ο με κοντά παντελονάκια ακόμη Γιώργος Γεννηματάς, δεκαπεντάρης-δεκαεξάρης τότε, να πηδάει για να ρίξει καρφί στον Χρήστο Τσιγαρίδα, επίσης υπέροχο παίκτη πινγκ πονγκ, πριν κι οι δυο τους, και αρκετοί ακόμη, μπούμε στα πανεπιστήμια και τα πολυτεχνεία. Και να θυμίσω το υπέροχο γήπεδο της ΧΑΝ στην Oδό Θουκυδίδου, ομάδα της πρώτης κατηγορίας τότε, που μάζευε όλα τα παιδιά του κέντρου της Αθήνας και έδινε ζωή και ταυτότητα σ’ όλο το κέντρο. Που, δυστυχώς, ο αρχιεπίσκοπος Σπυρίδωνας μας έκλεισε το γήπεδο, γιατί έλεγε τον ενοχλούσαμε και δεν μπορούσε να γράψει τη βιογραφία του. Και σκορπιστήκαμε στο λεκανοπέδιο, Παλαιό Φάληρο, Τρίτωνα, Παναθηναϊκό, για να μπει μπροστά το Παγκράτι και η ΝΗΑΡ ΗΣΤ, που τότε δεν ξέραμε τι θα πει…
Μνήμες και «εγκλήματα», αλλά και ονόματα από τη ΧΑΝ σημαντικότερα των μεγαλοαστικών που μας θύμισε το άρθρο σας (Παλιούρας/«Καθημερινή» 1-11-14). Εγώ να σας θυμίσω ακόμη τον Γιάννη Σκορδίλη, τον K. Πολυκράτη, τον Νίκο Πιτσινό και τον Γιώργο Κοντογιάννη (που έμενε στο αιθριακό συγκρότημα όπου σήμερα τα γραφεία του ΜΙΕΤ, λίγο πιο κάτω), όλοι ευγενικές μορφές του ελληνικού μπάσκετ. Σπουδαίοι και αμνημόνευτοι, εφηβο-μετεμφυλιακοί Αθηναίοι, με μαύρες αναμνήσεις απ’ τον Σπυρίδωνα, που άφησε το γήπεδο αρχαιολογικό τόπο, με το νεοκλασικό εκλεκτικό δίπλα, ευτυχώς συντηρούμενο και ζωντανό από τον Κώστα Καλυβιώτη, απέναντι από τη Χιλ… Κι εκεί στη Βουλής να συναντάς πού και πού, μετά τους Αη-Στράτηδες και τις εξορίες, και τον δικό σας Αντώνη Καρκαγιάννη…
Αντωνης Κ. Αντωνιαδης – Αρχιτέκτων-πολεοδόμος
Απαξίωση
Κύριε διευθυντά
Την Τετάρτη 8-10-2014 παρακολούθησα στο Διεθνές Κέντρο Μεσογειακών & Ελληνικών Σπουδών (ΔΙΚΕΜΕΣ), διάλεξη με τίτλο AMPHIPOLITICS – Digging up the past as a way to deal with the present, στο πλαίσιο σειράς διαλέξεων του College Year in Athens, όπου οι περισσότεροι των ακροατών ήσαν ξένοι φοιτητές κολεγίων.
Παρά το ότι ο τίτλος – λογοπαίγνιο της διάλεξης παρέπεμπε σε ευθεία σύνδεση της πολιτικής της χώρας με την ανασκαφή της Αμφίπολης, ο δεύτερος ομιλητής, πανεπιστημιακός του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Δημήτρης Πλάντζος επεχείρησε απαξίωση –έως γελοιοποίηση– της ανασκαφής της Αμφίπολης και των όποιων ευρημάτων της σε σχέση με την πολιτική και δημοσιονομική κατάσταση της χώρας και διακωμώδησε το μεγάλο ενδιαφέρον –και την αγωνία– της πολιτικής ηγεσίας και όλων των Ελλήνων για το αποτέλεσμα της ανασκαφής. Χαρακτήρισε το ενδιαφέρον των Ελλήνων για την υπόψη ανασκαφή εθνικιστική θέση, ισχυριζόμενος ότι τα όποια ευρήματα δεν ανήκουν μόνον στην ελληνική πολιτισμική κληρονομιά και, μεταξύ άλλων, εδήλωσε ότι δεν αναμένει να αποκομίσει οποιοδήποτε όφελος από την ανασκαφή και τα ευρήματά της. Εξάλλου, με πολύ σκωπτικό τρόπο, αναφέρθηκε στη διάταξη των δακτύλων των ποδιών των Καρυατίδων, ενώ παρουσίασε και γελοιογραφία ξένου εντύπου όπου εικονιζόταν η ελληνική οικονομία ως καταρρέων Παρθενών.
Δεν έχω εμπειρία από διαλέξεις στα πανεπιστημιακά αμφιθέατρα και είμαι υπέρ της ελευθερίας εκφράσεως. Ωστόσο, όταν άλλοι λαοί εκμεταλλεύονται και «διαφημίζουν» την όποια πολιτιστική κληρονομιά τους και σε μία δύσκολη συγκυρία, όπου οι Eλληνες προσπαθούμε να «αρπάξουμε» οποιαδήποτε ευκαιρία για την ανύψωση του ηθικού μας, θεωρώ ότι ο τρόπος παρουσίασης της διάλεξης του κ. Πλάντζου και μάλιστα σε νεαρό ξένο ακροατήριο ήταν τουλάχιστον ατυχής. Δεν μπορώ να φανταστώ τι θα γινόταν εάν ο ομιλητής ήταν ξένος καθηγητής…
Παναγιωτης Δ. Καμπας – Αντιπτέραρχος (ε.α.)
Για τον Ιω. Καποδίστρια
Κύριε διευθυντά
Ο αντιναύαρχος (ε.α.) Παναγιώτης Καραμανώλης σε επιστολή του με τίτλο «Ημέρα μνήμης του Ιωάννη Καποδίστρια» («Κ» 31-10-2014) σχολιάζει το γεγονός ότι το ελληνικό κράτος δεν έκανε πολλά για την προβολή του έργου και της προσωπικότητας του μεγάλου αυτού πατριώτη. Προτείνει ο κ. Π.Κ. να καθιερωθεί η 27η Σεπτεμβρίου (ημερομηνία του θανάτου του) ως ημέρα πένθους και μνήμης του κυβερνήτη. Αλλα κράτη, όπως Ρωσία, Γερμανία, Ελβετία, Βέλγιο, τον τιμούν για τη συμβολή του προς αυτά. Eμείς όχι μόνο δεν τον τιμούμε, αλλά ο Δήμος Παπάγου – Χολαργού, από 18-20 μηνών, τιμά τους δολοφόνους του. Επί της οδού Πεντέλης, έναντι της κάτω εξόδου του Αλσους Παπάγου, έχει ανεγερθεί επί βάθρου, ανδριάς του Πέτρου Μαυρομιχάλη (1765-1848), ηγέτη των Μανιατών στον Αγώνα του 1821. Πέριξ του μνημείου, σε ημικύκλιο, έχουν τοποθετηθεί 6 ευμεγέθεις λίθοι με χαραγμένα τα ονόματα επιφανών μελών της οικογένειας. Μεταξύ αυτών τιμούνται ο Κωνσταντίνος Μαυρομιχάλης (αδελφός του Πετρόμπεη) και ο Γεώργιος (γιος του), οι δολοφόνοι του Καποδίστρια.
Ελπίζω ότι η νέα δημοτική αρχή θα αναθεωρήσει την απόφαση της απελθούσης, όσον αφορά τους δολοφόνους. Με τη φόρα που έχουμε πάρει, στο όνομα της λήθης, μπορεί και να δούμε άγαλμα του Εφιάλτη, δίπλα στου Λεωνίδα.
Γεωργιος Αραμπατζης – Ιατρός – Χολαργός
Απορία
Κύριε διευθυντά
Στην έγκριτη εφημερίδα σας, διάβασα στο φύλλο με ημερομηνία 15 τρέχοντος, στη σελ. 7, κείμενο, λίαν ενδιαφέρον, με τίτλο «Η Αυστρία θέλει να ξεφορτωθεί το σπίτι του Χίτλερ…».
Εντυπωσιάστηκα από το μέγεθος του επιβλητικού κτιρίου «επιφάνεια 800 τετραγωνικών…». «Τόσο μεγάλο;», τέλος πάντων. Στις σημειώσεις μου, από το βιβλίο του Albert Speer, διάβασα χθες τα παρακάτω, τα μεταφέρω μεταφρασμένα από τ’ αγγλικά, ίσως ενδιαφέρουν. «Σ’ ένα σύντομο ταξιδάκι από το Budweir προς το Krems, το 1942, πρόσεξα ένα τεράστιο πλακάτ μπροστά σ’ ένα σπίτι, στο μικρό χωριό Spital, πολύ κοντά με τα σύνορα της Τσεχοσλοβακίας. Σ’ αυτό το σπίτι σύμφωνα, με όσα αναφέρονταν στην ταμπέλα (plaque), έζησε τα νεανικά του χρόνια ο Φύρερ: Ηταν –όντως– ένα υπέροχο σπίτι σε ένα χαρούμενο χωριό. Αμέσως το ανέφερα στον Χίτλερ. Εκείνος αμέσως εξεμάνη και κάλεσε τον Bormann, που έτρεξε ανήσυχος. «Πόσες φορές», είπε στον Bormann, «δεν σας έχω πει ότι αυτό το χωριό δεν πρέπει ποτέ να το αναφέρετε. Αλλά αυτός ο ηλίθιος ο Gauleiter πήγε και έστησε και… ταμπέλα». Ο Βormann τα ’χασε. «Πρέπει αμέσως να τη μετακινήσετε…». Απορία! Γιατί άραγε ο δικτάτορας εξεμάνη τόσο;.
Ευαγγελος Μαρκοπουλος – Σύρος
