Κύριε διευθυντά
Στην «Καθημερινή» του Σαββάτου, 1-12-2018, δημοσιεύθηκε άρθρο υπό τον τίτλο «“Οχι” Παυλόπουλου στην αναθεώρηση του άρθρου 3». Το άρθρο ξεκινά με την πληροφορία ότι «Αντίθετος με την αναθεώρηση του άρθρου 3 για τις σχέσεις Εκκλησίας και Πολιτείας και εμμέσως πλην σαφώς με τα περί θρησκευτικής ουδετερότητας εμφανίστηκε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος, στη χθεσινή του παρέμβαση, στο περιθώριο του γεύματος που παρέθεσε προς τιμήν του ο μητροπολίτης Πατρών Χρυσόστομος». Στη συνέχεια εκτίθεται επί λέξει η επιχειρηματολογία του ΠτΔ με διευκρινίσεις «πηγών της Προεδρίας». Οι θέσεις του ΠτΔ δεν αποτελούν, καθ’ εαυτές, αντικείμενο της παρούσας επιστολής. Επισημαίνεται το πρόβλημα (πολιτειακό;), που, ίσως, αποτελεί η διατύπωση και προβολή τους.
Το πολίτευμα της χώρας είναι Προεδρευομένη (όχι Προεδρική) Κοινοβουλευτική Δημοκρατία (άρθρο 1 του Συντάγματος), στην οποία ο ανεύθυνος (49.1 Σ.) ανώτατος άρχων «είναι ρυθμιστής του πολιτεύματος» (30.1 Σ.), ενεργεί πάντα με ευθύνη της κυβέρνησης και «καμιά πράξη του δεν ισχύει ούτε εκτελείται χωρίς την προσυπογραφή του αρμόδιου υπουργού» (35.1 Σ.). «Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας σε εντελώς εξαιρετικές περιστάσεις μπορεί να απευθύνει προς τον Λαό διαγγέλματα, μετά από σύμφωνη γνώμη του Προέδρου της Κυβέρνησης» (44.3 Σ). «Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν έχει άλλες αρμοδιότητες παρά μόνον όσες του απονέμουν ρητά το Σύνταγμα και οι νόμοι που συμφωνούν με αυτό» (50 Σ.).
Είναι πασιφανές ότι το ισχύον Σύνταγμα επιβάλλει πολύ στενά περιθώρια στις ενέργειες και πρωτοβουλίες του ΠτΔ, όπως διδάσκετσι με απόλυτη ομοφωνία και όπως εφαρμόστηκε στην πράξη από όλους τους προκατόχους του αξιώματος. Μέχρι τώρα, στην τρέχουσα συγκυρία, η πρακτική της Προεδρίας, με την ανοχή ή και την παρότρυνση της κυβέρνησης, δεν συμμορφώνεται με αυτές τις αρχές του πολιτεύματος. Ατυχές σύμπτωμα αυτής της τακτικής υπήρξε η «νίλα» της επισκέψεως Ερντογάν.
Χωρίς να υπεραμύνομαι με οποιονδήποτε τρόπο κυβερνητικών θέσεων ή πρακτικών, για την –κατά το δυνατόν– ομαλή λειτουργία του πολιτεύματος, φοβούμαι μήπως το σχολιαζόμενο συμβάν εγκαινιάζει(;) μια καινούργια παράλογη πορεία, αφού η ανεύθυνη Προεδρία διατυπώνει απόψεις αντίθετες με τις θέσεις της υπεύθυνης κυβέρνησης.
Κωστας Γ. Μπονιφατσης
