Κύριε διευθυντά
Εντονο προβληματισμό θα πρέπει να προκαλέσει το αποτέλεσμα της έρευνας του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, σύμφωνα με το οποίο το μεγαλύτερο μέρος των πολιτών, ιδίως των νέων και χαμηλότερης μόρφωσης, είναι δυσαρεστημένο, απαξιώνοντας τους πάντες και τα πάντα και απέχοντας από τους δημοκρατικούς θεσμούς (άρθρο των Ν. Μαραντίδη και Γ. Σιάκα, 24/4). «Κυνικό κόμμα», ονομάζει, πολύ εύστοχα, το τμήμα αυτό των πολιτών η κ. Κατσουνάκη, 27/4, θυμίζοντας κάτι από τα πολύ παλιά. Ηταν η εποχή της ύστερης αρχαιότητας, όταν παρουσιάστηκε μία ανάλογη αντίδραση, η οποία εξελίχθηκε όχι μόνον σε κίνημα αλλά και σε φιλοσοφική σχολή, η περίφημη «κυνική», με κύριους εκπροσώπους τον Διογένη και τον Κράτη, τον δε μεγάλο Λουκιανό, χρόνια αργότερα, να τα περιγράφει με τον δικό του απαράμιλλο σκωπτικό τρόπο στα ανεπανάληπτα έργα του, «Νεκρικοί διάλογοι» και «Μένιππος ή Νεκυομαντεία», όπου ο ήρωάς του, Μένιππος, εκτός των άλλων, αρνείται να πληρώσει τα καθιερωμένα διόδια στον Χάροντα, επιβεβαιώνοντας ότι στην Ελλάδα από την αρχαιότητα υπήρχαν κινήματα του «Δεν πληρώνω», ώστε ούτε και αυτό αποτελεί τωρινό φαινόμενο (Θ. Γεωργακόπουλος, 28/4).
Οπως τώρα, έτσι και τότε, πολύ μεγάλο τμήμα των πολιτών, μη μπορώντας να δώσει απαντήσεις στα μείζονα κοινωνικά προβλήματα της εποχής και κυριευμένο από απαισιοδοξία και αγανάκτηση, αντέδρασε με συνθήματα την αδιαφορία και την ξενοιασιά στην αρχή, με μίσος όμως εναντίον των πλουσίων και των ισχυρών στη συνέχεια. Δυστυχώς όμως, το κίνημα των κυνικών και η κυνική φιλοσοφία, από την οποία ο χριστιανισμός επήρε πολλά, απέτυχαν να δώσουν απαντήσεις γιατί επικρατούσαν η αδικία, η διαφθορά, η φιλαργυρία και η κλεψιά μέσα στην κοινωνία, και το μόνο που κατάφεραν ήταν, και νομίζω ότι αυτό θα γίνει και τώρα, να αυξήσουν το μίσος των πεινασμένων εναντίον των χορτασμένων και να ταρακουνήσουν ακόμη περισσότερο την αξιοπρέπεια και το κύρος των άριστων και των πετυχημένων στη ζωή. Διαπιστώνεται έτσι ότι η ιστορία επαναλαμβάνεται μεν, διδάσκει όμως αυτούς που τη γνωρίζουν.
Ι. Κ. Γεωργιου – Καρδιολόγος
