Με αφορμή τα εγκαίνια του Ελβετικού οίκου πολιτισμού, έρευνας και διπλωματίας, ο υπουργός Εξωτερικών της Ελβετίας και αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Ινιάτσιο Κασίς, επισκέφθηκε την Αθήνα. Ο Ελβετός αξιωματούχος, ο οποίος προεδρεύει του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ), μίλησε στην «Κ» για τις ελληνοελβετικές επενδυτικές σχέσεις, τα προγράμματα χρηματοδότησης για τη διαχείριση της μετανάστευσης και τις διπλωματικές προσπάθειες που βρίσκονται σε εξέλιξη στη Γενεύη για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
– Ενας από τους βασικούς στόχους της επίσκεψής σας είναι η ίδρυση της Ελβετοελληνικής Επιχειρηματικής Ενωσης (SHBA). Επί του παρόντος οι εμπορικές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών ανέρχονται σε περίπου 3 δισ. ευρώ ετησίως. Ποιοι τομείς πιστεύετε ότι προσφέρουν τις μεγαλύτερες προοπτικές για την περαιτέρω ενίσχυση της οικονομικής συνεργασίας μεταξύ των χωρών μας;
– Το βελτιωμένο οικονομικό κλίμα και η ανανεωμένη αισιοδοξία στην Ελλάδα προσελκύουν σαφώς ελβετικές εταιρείες και επενδυτές. Πάνω από 70 ελβετικές εταιρείες δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, δημιουργώντας περίπου 12.000 θέσεις εργασίας.
Η Ελβετία συγκαταλέγεται πλέον μεταξύ των πέντε κορυφαίων ξένων επενδυτών σας, με επενδύσεις ύψους περίπου 4,5 δισ. ευρώ. Το μεγαλύτερο δυναμικό για περαιτέρω συνεργασία βρίσκεται στους τομείς των δομικών υλικών, των περιβαλλοντικών υπηρεσιών και της διαχείρισης αποβλήτων, της ενέργειας, καθώς και στους τομείς υψηλής τεχνολογίας, όπως η βιοτεχνολογία, όπου έχουν ήδη πραγματοποιηθεί σημαντικές επενδύσεις τα τελευταία χρόνια.
– Εχετε κάποια συγκεκριμένα παραδείγματα;
– Ενα καλό παράδειγμα είναι η «Holcim» (όμιλος «Ηρακλής»), η οποία ανακοίνωσε το 2025 επένδυση 400 εκατ. ευρώ σε μονάδα δέσμευσης άνθρακα στην Εύβοια. Ενα άλλο είναι η «Plankton First», η οποία επένδυσε κοντά στη Λαμία στην καλλιέργεια πλαγκτόν για συμπληρώματα διατροφής.
Η Ελλάδα αναδεικνύεται επίσης σε περιφερειακό ηγέτη στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, προσελκύοντας εταιρείες όπως η «Axpo». Στον τομέα της τεχνολογίας, οι δεσμοί με την Ελβετία είναι επίσης ισχυροί: η «D ONE» άνοιξε μια δεύτερη βάση στην Αθήνα το 2021.
– Παρευρεθήκατε επίσης στα εγκαίνια του Ελβετικού οίκου πολιτισμού, έρευνας και διπλωματίας, ενώ αναφερθήκατε στο ελβετικό πρόγραμμα χρηματοδοτικής βοήθειας για τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Υπάρχουν συγκεκριμένα μνημεία ή πολιτιστικοί χώροι όπου η Ελβετία σκοπεύει να συνεργαστεί με την ελληνική κυβέρνηση;
– Η έναρξη λειτουργίας του Ελβετικού οίκου πολιτισμού, έρευνας και διπλωματίας στην Αθήνα προσφέρει στην Ελβετία μια πρεσβεία που αντανακλά πραγματικά τις εξαιρετικές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών μας.
Μέσω της διμερούς συνεργασίας μας κατά της καταστρο-φής και της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών, η Ελβετία έχει υποστηρίξει διάφορα έργα στην Ελλάδα. Ενα πρόσφατο παράδειγμα είναι η επιχορήγηση του 2024 στο Νομισματικό Μουσείο Αθηνών για την ψηφιοποίηση και καταλογογράφηση της σημαντικής αρχαίας συλλογής του.
Περισσότερες από 70 ελβετικές εταιρείες δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, δημιουργώντας περίπου 12.000 θέσεις εργασίας.
Η Ελβετία υποστήριξε επίσης την αναστήλωση του Μουσείου Ελληνικών Λαϊκών Μουσικών Οργάνων «Φοίβος Ανωγειανάκης». Επιπλέον, η Ελβετική Αρχαιολογική Σχολή στην Ελλάδα συνεργάζεται με τις ελληνικές αρχές στην Ερέτρια από το 1964. Πρόσφατες ανασκαφές οδήγησαν στην ανακάλυψη του Αρτεμισίου της Αμαρύνθου στην Εύβοια.
– Στο πλαίσιο μιας άλλης συνεργασίας, από το 2022, μέσω της Δεύτερης ελβετικής συνεισφοράς, συμφωνήσατε να διαθέσετε έως και 70 εκατ. ευρώ για τη στήριξη της Ελλάδας στη διαχείριση της μετανάστευσης, με την πρόβλεψη για τη συνέχισή της έως το 2029. Συζητήσατε με την ελληνική κυβέρνηση την περαιτέρω επέκταση αυτής της συνεργασίας στον τομέα της ένταξης ή και της διαχείρισης των συνόρων;
– Από το 2022 η Ελβετία έχει πράγματι δεσμεύσει έως και 70 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο της Δεύτερης ελβετικής συνεισφοράς για τη στήριξη της διαχείρισης της μετανάστευσης στην Ελλάδα έως το 2029. Αυτό αντανακλά τον σημαντικό ρόλο της Ελλάδας ως χώρας πρώτης εισόδου για τους μετανάστες στην Ευρώπη. Η συνεργασία μας επικεντρώνεται κυρίως στην προστασία των ασυνόδευτων ανηλίκων και άλλων ευάλωτων ομάδων, στη στήριξη της ένταξης και στη βελτίωση των διαδικασιών ασύλου.
Στο σημερινό ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον, η στενή συνεργασία μεταξύ της Ελβετίας, της Ε.Ε. και κρατών-μελών όπως η Ελλάδα παραμένει ουσιαστική.
– Το 2024, όταν η Ευρωπαϊκή Ενωση αποφάσισε να διαθέσει 1,5 δισ. ευρώ που προέκυψαν από τα δεσμευμένα κρατικά περιουσιακά στοιχεία της Ρωσίας για τη στήριξη της Ουκρανίας, η Ελβετία υιοθέτησε μια πιο επιφυλακτική στάση. Ποιες είναι οι τρέχουσες εξελίξεις σε αυτό το ζήτημα;
– Η Ε.Ε. αποφάσισε να χρησιμοποιήσει έκτακτα έσοδα που προέρχονται από ακινητοποιημένα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσικής Κεντρικής Τράπεζας για τη στήριξη της Ουκρανίας. Η Ελβετία βρίσκεται σε διαφορετική κατάσταση, καθώς δεν κατέχει περιουσιακά στοιχεία της Ρωσικής Κεντρικής Τράπεζας και, ως εκ τούτου, δεν αποφέρει συγκρίσιμα έσοδα.
Τα περιουσιακά στοιχεία που έχουν «παγώσει» στην Ελβετία είναι ιδιωτικά, που κατέχουν εμπορικές τράπεζες και ανέρχονται σε περίπου 8 δισ. ευρώ. Η ελβετική κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τις διεθνείς εξελίξεις και θα συνεχίσει να ενεργεί σύμφωνα με το ελβετικό δίκαιο, το διεθνές δίκαιο, τους στόχους της εξωτερικής πολιτικής και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Ταυτόχρονα, η Ελβετία θεωρεί στρατηγικά σημαντική τη στήριξη της Ουκρανίας και την ανασυγκρότησή της. Για την περίοδο 2025-2036 έχουν διατεθεί σχεδόν 5,5 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων περισσότερων από 1,6 δισ. ευρώ για την πρώτη φάση έως το 2028.
– Την ίδια ώρα, οι συνομιλίες στη Γενεύη φαίνεται να έχουν οδηγηθεί σε αδιέξοδο όσον αφορά τις προσπάθειες τερματισμού του πολέμου. Σε προηγούμενη συνέντευξή σας, δηλώσατε ότι «η Ρωσία επιθυμεί να κάνει ένα βήμα προς την ειρήνη». Συναντηθήκατε με τον υπουργό Λαβρόφ, διαβλέπετε μια βιώσιμη οδό για τον τερματισμό του πολέμου και υπό ποιες προϋποθέσεις;
– Οι συνομιλίες στη Γενεύη τον περασμένο Φεβρουάριο έδειξαν ότι ο διάλογος παραμένει εφικτός. Το γεγονός ότι τα μέρη συμφώνησαν να συναντηθούν στον ίδιο χώρο ήταν ένα σημαντικό μήνυμα. Η Ελβετία εργάστηκε εντατικά για να προσφέρει έναν ουδέτερο, ασφαλή και αξιόπιστο χώρο γι’ αυτές τις συζητήσεις.
Δεν έχει επιτευχθεί καμιά συμφωνία μέχρι στιγμής, αλλά η αποκλιμάκωση ξεκινάει πάντα με την άμεση ανταλλαγή απόψεων. Η Ελβετία παραμένει έτοιμη να προσφέρει τις καλές της υπηρεσίες και να υποστηρίξει μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη για την Ουκρανία.
