Από την Αράχνη, τη μυθική υφάντρα που περιγράφει ο Οβίδιος στις «Μεταμορφώσεις», μέχρι την εμβληματική «Maman» της Λουίζ Μπουρζουά, τα αιωρούμενα οικοσυστήματα του Τομάς Σαρασένο, τον Spider-Man και τον νοήμονα Αραγκογκ από τον Χάρι Πότερ, η αράχνη έχει απασχολήσει διαχρονικά την τέχνη και την ποπ κουλτούρα.
«Το σημαντικό με το βραβείο είναι ότι (…) σου δίνουν ταυτόχρονα και την πίεση και τη βοήθεια για να κάνεις ένα βήμα που μόνος σου θα φοβόσουν να κάνεις».
Η αράχνη συνδέεται με την αποστροφή αλλά και τον θαυμασμό, διδάσκει υπομονή, προκαλεί όμως και φόβο, για κάποιους είναι προστατευτική και για άλλους απειλητική, σύμβολο δημιουργίας όσο και εγκλωβισμού. «Αυτό που με ελκύει προσωπικά στην αράχνη είναι η ευρηματικότητά της, ο τρόπος που χρησιμοποιεί τον ιστό της για να μετακινείται, να κατασκευάζει και να παγιδεύει το θήραμά της. Είναι από τα πιο ευφυή έμβια όντα», υποστηρίζει ο Τεό Τριανταφυλλίδης, ο οποίος απέσπασε το φετινό Frieze London Artist Award με το «Feral Metaverse (Spider)», ένα «αναρριχητικό» γλυπτό που λειτουργεί ταυτόχρονα ως πύλη εισόδου σε ένα ζωνταντό ηλεκτρονικό παιχνίδι με πολλούς παίκτες (multiplayer game). Το έργο, το οποίο υλοποιείται σε συνεργασία με τη Forma και την Google Arts & Culture, θα παρουσιαστεί στην έκθεση Frieze London (14-18/10) και αποτελεί ουσιαστικά το νεότερο κεφάλαιο της σειράς Feral Metaverse, την οποία ο Ελληνας εικαστικός αναπτύσσει από το 2023, με παρουσιάσεις σε Βερολίνο, Νέα Υόρκη με τη Στέγη και το Onassis ONX, τη Βαρσοβία και το Λουξεμβούργο. «Το σημαντικό με το βραβείο είναι ότι υπάρχει το μπάτζετ αλλά και το τεχνικό υποστηρικτικό πλαίσιο για να εξελίξεις το έργο», λέει ο Τριανταφυλλίδης. «Σου δίνουν ταυτόχρονα και την πίεση και τη βοήθεια για να κάνεις ένα βήμα που μόνος σου θα φοβόσουν να κάνεις».
Υφασμάτινη σπηλιά
Βλέποντας από μακριά την αράχνη μπορεί να φαίνεται απειλητική, πλησιάζοντας ωστόσο πιο κοντά, οι επισκέπτες θα συνειδητοποιούν ότι είναι ένα μαλακό, υφασμάτινο γλυπτό που τους προσκαλεί να σκαρφαλώσουν. Οι έξι πρώτοι που θα το καταφέρουν, θα εισέλθουν σε έναν κοινό ψηφιακό κόσμο. Παγιδευμένοι σε μια σπηλιά στην οποία κατοικεί μια αράχνη, πρέπει να συνεργαστούν για να αποδράσουν. «Αυτό που με ενδιέφερε ήταν να ερευνήσω έναν νέο τρόπο να είμαστε online μαζί. Σκέφτομαι τον ψηφιακό χώρο ως έναν δημόσιο χώρο όπου μπορούμε να συναντηθούμε, αλλά προσπαθώ να φανταστώ μια διαφορετική κατεύθυνση από αυτήν που φαίνεται να ακολουθούν σήμερα το Διαδίκτυο και τα σόσιαλ μίντια». Στο πλαίσιο αυτού του «κοινωνικού πειράματος», όπως το αποκαλεί, αποφάσισε να αφαιρέσει από τους παίκτες τη γλώσσα ως μέσο επικοινωνίας. Οι αλληλεπιδράσεις εκτυλίσσονται σε ένα σχεδόν προγλωσσικό, αρχέγονο επίπεδο, μέσα από τα σώματα και τις κινήσεις των avatars, τα οποία τρέχουν, ουρλιάζουν, σκαρφαλώνουν το ένα πάνω στο άλλο και τελικά συνεργάζονται για να προχωρήσουν. Με την πρώτη ματιά, η αισθητική του παιχνιδιού παραπέμπει σε έναν άγριο, σχεδόν μετα-αποκαλυπτικό κόσμο. Στην πραγματικότητα, όμως, το έργο ανατρέπει αυτή την προσδοκία: ο μόνος τρόπος για να διαφύγουν οι παίκτες είναι να εμπιστευθούν ο ένας τον άλλον. «Ολο αυτό είναι μια πρόφαση για να μπουν σε μια ομαδική κατάσταση και να αποκτήσουν έναν κοινό στόχο», εξηγεί ο καλλιτέχνης.
Αποφοιτώντας από τη Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου το 2012, ο Τριανταφυλλίδης πήγε στο Πεκίνο για να εργαστεί ως αρχιτέκτονας. Η δυσκολία της επικοινωνίας τον έκανε να περνάει περισσότερο χρόνο στο Διαδίκτυο, κι έτσι γνώρισε την κοινότητα του internet art και του post-internet art. Αρχισε να δημιουργεί τα πρώτα του ψηφιακά έργα και στη συνέχεια έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στο Design Media Arts στο UCLA. Εκτοτε, τα βιντεοπαιχνίδια αποτελούν βασικές αναφορές στην εικαστική του πρακτική. «Εχω μια σχέση αγάπης και μίσους με τα βιντεοπαιχνίδια», σημειώνει. «Το game engine είναι το βασικό μου εργαλείο, αλλά δεν το χρησιμοποιώ απαραίτητα για να φτιάξω παιχνίδια. Με ενδιαφέρει να τo “παρερμηνεύω” και να το χρησιμοποιώ ως εικαστικό μέσο». Οταν τον ρωτώ αν η σύγχρονη τέχνη διατηρεί ακόμη μια επιφύλαξη απέναντι στη χαρά και το παιχνίδι, απαντά χωρίς δισταγμό: «Ναι, σίγουρα. Τα videogames, ωστόσο, αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της σύγχρονης κουλτούρας, έχουν τη δική τους οπτική γλώσσα και τις δικές τους κοινότητες, δεν μπορούμε να κάνουμε πως δεν υπάρχουν».
Δύο κόσμοι
Ο ίδιος, βέβαια, επιμένει και στη φυσική διάσταση του έργου του. «Αυτό το παιχνίδι ανάμεσα στους δύο κόσμους είναι θεμελιώδες στην πρακτική μου. Μπορεί το ψηφιακό κομμάτι να λειτουργεί σαν αφετηρία για καινούργια έργα, το γλυπτικό όμως είναι εξίσου σημαντικό γιατί υπάρχει πάντα ένα εμπόδιο, ειδικά σε έναν εκθεσιακό χώρο, στο πώς το κοινό εισέρχεται σε ένα ψηφιακό έργο, πώς μπορεί να το αφορά και να συνδεθεί σωματικά μαζί του. Το γλυπτό δίνει αυτό το “πάτημα” στον θεατή, έχει έναν τρόπο εισόδου».
Το έργο «Feral Metaverse (Spider)» του Τεό Τριανταφυλλίδη θα παρουσιαστεί στην έκθεση Frieze London (14-18/10).
