Με φόντο τα στρατιωτικά πλήγματα που εντείνονταν μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, η «Κ» επικοινώνησε με τον πρώην διοικητή της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM) και της Διοίκησης Ειδικών Επιχειρήσεων (SOCOM), στρατηγό ε.α. Τζόζεφ Βότελ, ο οποίος εξηγεί ότι ο στρατηγικός στόχος των αμερικανικών επιχειρήσεων είναι η αποτροπή του ελέγχου των Στενών από την ιρανική ηγεσία.
– Τις τελευταίες ημέρες η CENTCOM βομβάρδισε περισσότερους από 140 στόχους στο Ιράν, ενώ σε πρόσφατη συνέντευξή σας δηλώσατε ότι «η σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν εισέρχεται σε μια πιο επικίνδυνη φάση κλιμάκωσης». Εισερχόμαστε όντως σε μια νέα φάση του πολέμου;
– Νομίζω ότι πρόκειται περισσότερο για συνέχεια της σύγκρουσης που ακολούθησε τις επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας των περασμένων μηνών. Ωστόσο, είναι σαφές ότι η κατάσταση κλιμακώνεται. Το Ιράν επιτέθηκε σε αμερικανικές βάσεις σε πέντε διαφορετικές χώρες, ενώ παράλληλα οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν επιθέσεις στο νησί Χαργκ όπου βρίσκεται σημαντική πετρελαϊκή υποδομή, καθώς και στην περιοχή του πυρηνικού σταθμού του Μπουσέρ. Η κλίμακα των αμερικανικών επιθέσεων φαίνεται να έχει αυξηθεί ελαφρώς και πιστεύω ότι πρόκειται για κλιμάκωση της σύγκρουσης. Είναι μια επικίνδυνη εξέλιξη και ελπίζω να υπάρξει σύντομα κάποια αποκλιμάκωση.
– Σε τι διαφέρει αυτή η φάση από ό,τι έχουμε δει μέχρι τώρα;
– Αυτή είναι η πιο έντονη στρατιωτική κλιμάκωση που έχουμε δει. Οσα συνέβησαν τις τελευταίες ημέρες συνιστούν τη σοβαρότερη στρατιωτική δράση από τότε που συμφωνήθηκε το μνημόνιο κατανόησης (MoU) στις 17 Ιουνίου. Παράλληλα, ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι αυτό σηματοδοτεί το τέλος του μνημονίου κατανόησης, κάτι που, κατά τη γνώμη μου, υποδηλώνει ότι επιστρέφουμε στην αρχή μιας νέας διαπραγματευτικής διαδικασίας. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει ουσιαστικά να ξεκινήσουμε ξανά από την αρχή. Συνολικά, βλέπω αυτή την εξέλιξη ως παράταση της σύγκρουσης.
– Ποιος είναι ο στρατηγικός στόχος αυτών των επιθέσεων; Αφορά ακόμη τις πιθανές πυρηνικές δυνατότητες του Ιράν;
– Οχι, δεν νομίζω ότι αυτές οι πρόσφατες επιθέσεις αφορούν τις πυρηνικές δυνατότητες. Πιστεύω ότι αυτές οι επιθέσεις αποσκοπούν να αποτρέψουν το Ιράν από το να ασκήσει επιρροή και έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ. Ενα από τα σημαντικά συμπεράσματα στα οποία καταλήξαμε είναι ότι το Ιράν επιδιώκει τον μόνιμο κυριαρχικό έλεγχο των Στενών και οι Ιρανοί είναι πεπεισμένοι ότι αυτό είναι πιο σημαντικό από το να διακινδυνεύσουν την επιστροφή σε μια σύγκρουση μεγάλης κλίμακας. Νομίζω ότι ο αμερικανικός στρατός και η αμερικανική κυβέρνηση το έχουν αναγνωρίσει αυτό. Ετσι, η φύση των επιθέσεων τις τελευταίες ημέρες έχει επικεντρωθεί σε μεγάλο βαθμό στην εξουδετέρωση των εναπομενουσών δυνατοτήτων που θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν οι Ιρανοί για να συνεχίσουν να ασκούν επιρροή και νομίζω ότι ο στρατηγικός στόχος είναι να πείσουμε το Ιράν ότι ο τελικός του στόχος δεν είναι εφικτός.
– Φαίνεται ότι οι αεροπορικές επιδρομές δεν έχουν επηρεάσει τη στρατηγική λήψη αποφάσεων της ιρανικής ηγεσίας. Οι σποραδικές επιθέσεις εναντίον στρατιωτικών εγκαταστάσεων δεν φαίνεται να αποφέρουν το επιθυμητό αποτέλεσμα. Ποια εναλλακτική προσέγγιση πιστεύετε ότι θα ήταν πιο αποτελεσματική για να αλλάξει η συμπεριφορά του Ιράν;
– Δεν πιστεύω ότι η συμπεριφορά του Ιράν έχει αλλάξει ουσιαστικά. Κατά τη γνώμη μου, υπάρχουν μερικές βασικές επιλογές. Πρώτα απ’ όλα, αν επιλέξουμε τη στρατιωτική προσέγγιση τότε πρέπει να είμαστε σε θέση να διατηρήσουμε μια μακροχρόνια εκστρατεία επιθέσεων που θα στοχεύει στις στρατιωτικές τους δυνατότητες. Δεν αρκεί να ασκηθεί πίεση μόνο για λίγες ημέρες, αλλά θα πρέπει να συνεχιστεί για όσο διάστημα χρειαστεί. Παράλληλα, πιστεύω ότι πρέπει να καταστεί σαφές ότι διακυβεύονται πολλά. Θεωρώ ότι αυτή ήταν η λογική πίσω από τις επιθέσεις στο νησί Χαργκ και στην περιοχή του πυρηνικού εργοστασίου, δηλαδή να σταλεί το μήνυμα ότι υπάρχει προθυμία για περαιτέρω κλιμάκωση, εφόσον χρειαστεί. Φοβάμαι ότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν πολλές καλές στρατιωτικές επιλογές. Η πρώτη είναι η αποχώρηση. Η δεύτερη είναι η συνέχιση της μακροχρόνιας στρατιωτικής εκστρατείας και η τρίτη θα ήταν η ανάληψη μιας επιχείρησης μεγάλης κλίμακας από τις ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ, με στόχο το άνοιγμα και τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ. Αυτή η τελευταία επιλογή εξακολουθεί να είναι πιθανή. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν συνάδει με τους πολιτικούς μας στόχους, καθώς θα μπορούσε να προκαλέσει αντεπιθέσεις εναντίον των εταίρων μας στον Κόλπο, ενώ θα αύξανε σημαντικά και τον κίνδυνο στρατιωτικών απωλειών. Επιπλέον, θα απαιτούσε μακροχρόνια δέσμευση και αντοχή.
– Κατά τη διάρκεια της κηδείας του Χαμενεΐ ακούσαμε συνθήματα που ζητούσαν τη δολοφονία του προέδρου των ΗΠΑ και την καταστροφή του Ισραήλ. Σύμφωνα με την εκτίμησή σας, αναμένετε περαιτέρω κλιμάκωση της σύγκρουσης;
– Πιστεύω ότι αυτό που βλέπουμε σήμερα είναι πιθανό να συνεχιστεί και στο άμεσο μέλλον, μέχρι να αποκτήσει μεγαλύτερη δυναμική κάποια πολιτική διαδικασία. Δεν γνωρίζω ακριβώς τι σκέφτεται αυτή τη στιγμή η αμερικανική κυβέρνηση. Δεν θεωρώ ότι επιθυμεί την επιστροφή σε επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας, αλλά εκτιμώ ότι οι διαθέσιμες επιλογές της είναι περιορισμένες. Παράλληλα, φαίνεται ότι το Ιράν αισθάνεται αυτή την περίοδο αρκετά ενθαρρυμένο ώστε να συνεχίσει αυτή την πορεία. Σήμερα υπάρχει μεγάλος όγκος πληροφοριών και δημόσιων τοποθετήσεων. Ο πρόεδρος επικοινωνεί συχνά, όμως δεν είμαι βέβαιος ότι αυτό λειτουργεί πάντοτε προς όφελός μας. Θεωρώ ότι θα ήταν προτιμότερη μια πιο πειθαρχημένη και συνεκτική στρατηγική επικοινωνίας. Παράλληλα, πιστεύω ότι θα έπρεπε να αξιοποιηθούν περισσότερο οι δυνατότητες στον τομέα της πληροφόρησης, ώστε να ασκηθεί πίεση στο καθεστώς. Υπάρχουν πολλές αναφορές που δείχνουν ότι σημαντικό μέρος του πληθυσμού εξακολουθεί να είναι δυσαρεστημένο. Επιπλέον, σύμφωνα με ορισμένες αναφορές, ο πρόεδρος και ο πρωθυπουργός δέχθηκαν σωματικές επιθέσεις αυτή την εβδομάδα κατά τη διάρκεια εκδηλώσεων μνήμης για τον πρώην ανώτατο ηγέτη. Ολα αυτά υποδηλώνουν ότι υπάρχει ένα επίπεδο απογοήτευσης και δυσαρέσκειας στην κοινωνία. Θεωρώ ότι αυτή είναι μια διάσταση που δεν αξιοποιείται επαρκώς σήμερα και θα μπορούσε να αποδειχθεί ιδιαίτερα σημαντική.
