«Δεν είναι ζήτημα το αν, αλλά το πότε θα επαναληφθεί ο πόλεμος», τονίζει στην «Κ» ο ανώτερος συνεργάτης στο American Enterprise Institute, πρώην αξιωματούχος στο Πεντάγωνο, Μάικλ Ρούμπιν. Σχολιάζοντας το πλαίσιο της συμφωνίας που ανακοίνωσαν Ουάσιγκτον και Τεχεράνη θεωρεί ότι ο Αμερικανός πρόεδρος έχει προβεί σε υπερβολικές παραχωρήσεις προς το ιρανικό καθεστώς ήδη πριν από τον νέο γύρο των συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
«Ειλικρινά, η συμφωνία είναι τόσο κακή που κάνει τον Νέβιλ Τσάμπερλεν να μοιάζει με τον Ουίνστον Τσώρτσιλ», αναφέρει ο Ρούμπιν, καυτηριάζοντας τη διπλωματία Τραμπ. Υπενθυμίζει άλλωστε τα ίδια τα λόγια του Αμερικανού προέδρου: «Το Ιράν δεν έχει κερδίσει ποτέ πόλεμο, αλλά δεν έχει χάσει ποτέ διαπραγμάτευση».
Ο ίδιος πιστεύει μάλιστα ότι η Ουάσιγκτον θα έπρεπε να είχε διαμηνύσει στην Τεχεράνη ότι εφόσον έχει πρόβλημα με το Ισραήλ, θα έπρεπε να διαπραγματευθεί απευθείας με το Ισραήλ. Oσο για τα πολιτικά οφέλη του προέδρου των ΗΠΑ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών; «Οι Δημοκρατικοί και οι ανεξάρτητοι ψηφοφόροι δεν θα ψήφιζαν τον Τραμπ, ούτως ή άλλως».
– Πώς αξιολογείτε τη διαφαινόμενη συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν;
– Λίγο μετά τη δολοφονία του στρατηγού Κασέμ Σουλεϊμανί –σε αμερικανικό πλήγμα με μη επανδρωμένο αεροσκάφος, στις 3 Ιανουαρίου 2020– ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε γράψει ότι «το Ιράν δεν έχει κερδίσει ποτέ πόλεμο, αλλά δεν έχει χάσει ποτέ διαπραγμάτευση». Αυτό εξακολουθεί να ισχύει και σήμερα. Ειλικρινά, η συμφωνία του Τραμπ είναι τόσο κακή που κάνει τον Νέβιλ Τσάμπερλεν να μοιάζει με τον Ουίνστον Τσώρτσιλ.
– Πάντως, τουλάχιστον τυπικά, το πυρηνικό ζήτημα παραμένει ανοιχτό προς διαπραγμάτευση. Τι μπορούμε να περιμένουμε από αυτόν τον επόμενο γύρο των διαπραγματεύσεων;
– Τα πράγματα είναι πολύ άσχημα. Ο Τραμπ φαίνεται ότι έχει ήδη κάνει υπερβολικές παραχωρήσεις, ακόμη και πριν από τον νέο γύρο συνομιλιών. Το Ιράν διατηρεί το πυρηνικό πρόγραμμά του και εισάγονται νέες ρήτρες λήξης περιορισμών. Και αντί το Ιράν να καταβάλει αποζημιώσεις προς τις αραβικές χώρες του Κόλπου, ο Τραμπ ουσιαστικά προσφέρει οικονομική και πολιτική σανίδα σωτηρίας στους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης.
Το 2020 ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ έλεγε ότι «το Ιράν δεν έχει χάσει ποτέ σε διαπραγμάτευση».
– Τι σημαίνει αυτή η συμφωνία για το Ισραήλ;
Αν ο Τραμπ ήταν πιο διορατικός, θα είχε πει στο Ιράν ότι εφόσον έχει πρόβλημα με το Ισραήλ, θα έπρεπε να διαπραγματευθεί απευθείας με το Ισραήλ. Αντί γι’ αυτό έδωσε μια ανάσα ζωής στη Χεζμπολάχ και ουσιαστικά εγγυήθηκε ότι θα επανεμφανισθούν οι πληρεξούσιοι σύμμαχοι του Ιράν. Επιπλέον, επιτρέποντας στο Ιράν να εξέλθει από τη διαδικασία πιο αλαζονικό –και με το πυρηνικό πρόγραμμά του άθικτο, έστω και προσωρινά περιορισμένο–, αυτή η συμφωνία σχεδόν προεξοφλεί έναν μελλοντικό πόλεμο μεταξύ Ιράν και Ισραήλ.
– Είναι άρα πιθανό να επαναληφθεί ο πόλεμος;
– Δεν είναι ζήτημα το αν θα συμβεί, αλλά το πότε θα συμβεί. Οι κακές συμφωνίες οδηγούν σε πολέμους. Η ανεπαρκής διπλωματία έχει τεράστιο κόστος. Ειλικρινά ο Τραμπ θα μπορούσε να είχε επιλέξει έναν τυχαίο άνθρωπο από τον δρόμο στην Ερυθραία ή στη Νέα Γουινέα για να διαπραγματευθεί εκ μέρους του και να είχε πετύχει καλύτερο αποτέλεσμα.
– Ποια πολιτικά οφέλη αποκομίζει ο Τραμπ από αυτή τη συμφωνία;
– Στην πραγματικότητα πολύ λίγα. Οι απομονωτιστές του κινήματος MAGA μπορεί να την επικροτήσουν. Αλλά η πολιτική κληρονομιά του Τραμπ θα είναι ένα Ιράν που θα έχει ανακάμψει και ενισχυθεί. Και αυτό θα έχει το δικό του κόστος. Oσο για τους Δημοκρατικούς και τους ανεξάρτητους ψηφοφόρους, δεν θα ψήφιζαν τον Τραμπ ούτως ή άλλως.
