Το Ελσίνκι τάσσεται υπέρ της λήψης αποφάσεων για κάποια θέματα εξωτερικής πολιτικής με βάση ειδική πλειοψηφία (δηλαδή 80% των κρατών-μελών) στην Ε.Ε., λέει στην «Κ» η υπουργός Εξωτερικών της Φινλανδίας Ελίνα Βαλτόνεν, η οποία επισκέφθηκε την Αθήνα. Η κ. Βαλτόνεν αναφέρεται και στα αδέσποτα ουκρανικά drones που εντοπίστηκαν και στον εναέριο χώρο της Φινλανδίας, λέγοντας ότι το περιστατικό ήταν ατυχές, ωστόσο η συνεργασία με την Ουκρανία επί του θέματος ήταν εξαιρετικά καλή, ενώ το Ελσίνκι έχει εξαγάγει σημαντικά συμπεράσματα για την αντιμετώπιση αυτών των απειλών από το Κίεβο.
– Τι συζητήσατε με τον ομόλογό σας Γ. Γεραπετρίτη στην Αθήνα;
– Ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι πάντα μέρος της συζήτησης, όπως και ο πόλεμος στο Ιράν και οι προσπάθειές μας να ανοίξουμε τα Στενά του Ορμούζ. Συναντήθηκα, επίσης, με εκπροσώπους φινλανδικών αλλά και τοπικών επιχειρήσεων, που συνεργάζονται για την καινοτομία, κάτι που αποτελεί ένα εξαιρετικό παράδειγμα φινλανδοελληνικής συνεργασίας.
– Πρόσφατα στην Ελλάδα εντοπίστηκε ένα αδέσποτο ναυτικό ουκρανικό drone. Στη Φινλανδία εντοπίστηκαν ιπτάμενα ουκρανικά drones. Φυσικά, τον πόλεμο τον ξεκίνησαν οι Ρώσοι. Αλλά μήπως όλα αυτά πρέπει να συζητηθούν και με το Κίεβο;
– Είχαμε αυτά τα αδέσποτα drones πάνω από τον εναέριο χώρο και την επικράτειά μας τον Μάρτιο και στις αρχές Απριλίου. Είναι εξαιρετικά ατυχές, επειδή ζούμε ειρηνικά και δεν είμαστε συνηθισμένοι σε συνθήκες που θα έπρεπε να αμυνθούμε, ειδικά ενάντια σε φιλικά αδέσποτα drones. Από την εμπειρία μας, η συνεργασία με την Ουκρανία και τη διοίκηση, τις Αρχές, ήταν εξαιρετικά καλή. Μας μετέφεραν άφθονη εμπειρία και πώς να αντιμετωπίσουμε διαφορετικά είδη drones, και θα εμβαθύνουμε τη συνεργασία μας. Οσο λυπηρό κι αν είναι που συμβαίνουν αυτά τα περιστατικά, ευτυχώς στην Ελλάδα κανείς δεν τραυματίστηκε, πρέπει να το δούμε στο ευρύτερο πλαίσιο, δηλαδή ότι η Ρωσία βρίσκεται τώρα στον πέμπτο χρόνο της εισβολής. Η Ρωσία θα μπορούσε να τερματίσει τον πόλεμο σήμερα. Και νομίζω ότι στην Ευρώπη είχαμε ακριβώς τη σωστή στρατηγική τα τελευταία τέσσερα χρόνια, υποστηρίζοντας την Ουκρανία και ασκώντας πίεση στη Ρωσία. Και τώρα βλέπουμε σιγά σιγά τις επιπτώσεις. Η Ρωσία δεν κερδίζει τον πόλεμο. Τα μέτωπα δεν έχουν μετακινηθεί εδώ και πολλούς μήνες και οι απώλειές τους είναι υψηλότερες από αυτές που μπορούν να αντικαταστήσουν, ενώ η οικονομία τους βρίσκεται σε χάος. Αυτή είναι η ώρα για την Ευρώπη να συνεχίσει να στηρίζει με ενότητα.
Ατυχές περιστατικό η εμφάνιση αδέσποτων ουκρανικών drones στον εναέριο χώρο της Φινλανδίας.
– Τον τελευταίο καιρό οι ΗΠΑ ήταν λίγο ασαφείς σχετικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία…
– Ο Ντόναλντ Τραμπ ήταν πολύ σαφής από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά του ότι θέλει να τερματίσει γρήγορα τον πόλεμο. Η Φινλανδία γνωρίζει τη Ρωσία καλά. Ηταν πολύ επιθετικοί εναντίον μας στο παρελθόν, την τελευταία φορά στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ευτυχώς καταφέραμε να παραμείνουμε ανεξάρτητοι. Φυσικά, έπρεπε να αμυνθούμε, όπως κάνουν σήμερα οι Ουκρανοί. Καταλάβαμε από νωρίς ότι η μόνη δύναμη που η Ρωσία πραγματικά σέβεται είναι η στρατιωτική ισχύς. Βασιζόμαστε στην άμυνά μας επειδή θέλουμε να ζήσουμε ελεύθεροι ως ανεξάρτητο, κυρίαρχο έθνος. Και προφανώς δεν αποτελούμε απειλή για τη Ρωσία, αλλά έχουμε πάρει την άμυνα πολύ σοβαρά. Αυτή είναι μια στρατηγική που θα λειτουργήσει και για την Ουκρανία. Εχουν χτίσει μια παγκοσμίως ανταγωνιστική αμυντική βιομηχανία από το μηδέν. Σε τέτοιες διαστάσεις που δεν έχουμε ξαναδεί. Φέτος έδειξαν ότι βρίσκονται σε θέση ισχύος. Αυτό είναι το μήνυμά μας και προς τους Αμερικανούς. Είναι καλό που εξακολουθούν να μοιράζονται πληροφορίες με την Ουκρανία και επίσης να πωλούν συστήματα αεράμυνας, επειδή, όπως είδαμε, η Ρωσία εξακολουθεί να επιτίθεται σε υποδομές και κέντρα πόλεων.
– Στην Ε.Ε. διεξάγεται μια συζήτηση για το ενδεχόμενο λήψης αποφάσεων στην εξωτερική πολιτική με ειδική πλειοψηφία. Ποια είναι η φινλανδική θέση;
– Η Φινλανδία, ως μικρή χώρα, παραδοσιακά ήταν αρκετά επιφυλακτική, επειδή αυτό θα σήμαινε ότι οι μεγαλύτερες χώρες θα αποφάσιζαν για λογαριασμό μας. Αλλά νομίζω ότι η εισβολή στη Ρωσία έδειξε ότι πρέπει να είμαστε σε θέση να δράσουμε γρήγορα. Θα ήμασταν ανοιχτοί σε ψήφους με ειδική πλειοψηφία για έναν περιορισμένο τομέα θεμάτων εξωτερικής πολιτικής, όπως οι κυρώσεις. Ειδικά επειδή η Ε.Ε. πρόκειται να διευρυνθεί, και η Φινλανδία είναι υπέρ της διεύρυνσης με βάση τις αξίες και τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις από τα ενδιαφερόμενα κράτη, πρέπει να το σκεφτούμε. Αν είμαστε περισσότερες από 30 χώρες στην Ε.Ε., τότε γίνεται ακόμη πιο δύσκολο να επιτευχθεί συναίνεση. Επομένως, για τη Φινλανδία η απάντηση είναι «ναι», συμφωνούμε στην ψηφοφορία με ειδική πλειοψηφία σε θέματα εξωτερικής πολιτικής.
– Η Ελλάδα έχει διαμορφώσει το νέο μοντέλο στρατιωτικής θητείας με βάση και το φινλανδικό. Στην υπόλοιπη Ευρώπη η θητεία είναι κάτι που ακόμη συζητείται…
– Ναι, συνεργαστήκαμε με τις ελληνικές Αρχές για να μοιραστούμε βέλτιστες πρακτικές. Για τη Φινλανδία, το μοντέλο στρατολόγησης ήταν ένα υπαρξιακό ζήτημα. Ακόμη και πριν ενταχθούμε στο ΝΑΤΟ, είχαμε ισχυρές συμφωνίες με άλλους Ευρωπαίους. Αλλά βασιζόμασταν πρωτίστως στις δικές μας δυνάμεις. Βασιζόμαστε τώρα στο ΝΑΤΟ και είμαστε και στην ευχάριστη θέση να συμβάλλουμε σε διάφορες επιχειρήσεις, με παρουσία σε καιρό ειρήνης σε άλλες συμμαχικές χώρες. Στην Ευρώπη έχουμε χάσει την αίσθηση ότι ένας στρατός πολιτών είναι σημαντικός για την ασφάλειά μας, επειδή ευτυχώς ζούμε ειρηνικά εδώ και δεκαετίες. Πιστεύω ότι είναι λίγο διαφορετικό για εμάς που ζούμε στα σύνορα της Ευρώπης. Δεν έχουμε λοιπόν εγκαταλείψει την ιδέα ότι μπορεί να υπάρξει και μια απειλή στο μέλλον.
