Την εκτίμηση ότι η φετινή καλοκαιρινή σεζόν θα είναι καλή για την Ελλάδα, παρά τις αναταράξεις που προκαλεί στην παγκόσμια τουριστική βιομηχανία ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, εκφράζει σε συνέντευξη που παραχώρησε στην «Κ» ο Γκλεν Φόγκελ, διευθύνων σύμβουλος της Booking Holdings και της online πλατφόρμας κρατήσεων Booking.com. Η Ελλάδα παραμένει ένας ασφαλής προορισμός στη συνείδηση των ταξιδιωτών και είναι ανάμεσα στις αγορές που ευνοούνται, καθώς οι τουρίστες προσαρμόζουν τα σχέδιά τους στη δύσκολη γεωπολιτική κατάσταση, σημειώνει.
Ο κ. Φόγκελ αναγνωρίζει ότι κανείς μπορεί να κάνει μόνο εικασίες γύρω από το πότε θα τελειώσει ο πόλεμος στο Ιράν, όμως η Booking ανακοίνωσε πρόσφατα τις αναθεωρημένες εκτιμήσεις της για το 2026, οι οποίες στηρίζονται στην υπόθεση ότι οι άμεσες και οι έμμεσες επιπτώσεις από τη σύγκρουση θα είναι ορατές έως και τα τέλη Ιουνίου, με την ανάκαμψη των κρατήσεων να έρχεται κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους.
H εικόνα των καλοκαιρινών κρατήσεων – Eίμαστε ευχαριστημένοι με τις καλοκαιρινές κρατήσεις μας αυτή τη στιγμή. Ωστόσο, ίσως κάποιοι να συγκρατούνται. Θα ήθελαν να ταξιδέψουν, αλλά προτιμούν να περιμένουν λίγο για να δουν τι θα γίνει στη Μέση Ανατολή πριν πάρουν την απόφασή τους. Επομένως υπάρχουν κάποιοι που δεν έχουν κινητοποιηθεί μέχρι τώρα, γι’
αυτό και έχω ελπίδες ότι το καλοκαίρι θα γίνει ακόμη καλύτερο. Αλλά θα δούμε.
Παρ’ όλα αυτά, ο CEO της πλατφόρμας δηλώνει ευχαριστημένος από τις μέχρι στιγμής κρατήσεις για το καλοκαίρι. Σημειώνει, άλλωστε, ότι μία από τις «παρενέργειες» αυτής της κρίσης ευνοεί τους ευρωπαϊκούς προορισμούς, αφού το αυξημένο κόστος των αεροπορικών εισιτηρίων αποθαρρύνει τις διακοπές σε μακρινά μέρη και οδηγεί σε αύξηση των ενδοευρωπαϊκών ταξιδιών.
– Με βάση και τον τεράστιο πλούτο δεδομένων που έχει στη διάθεσή της η Booking από τις αναζητήσεις και τις κρατήσεις στην πλατφόρμα της, πώς πιστεύετε ότι θα κυλήσει η φετινή χρονιά για τον παγκόσμιο τουρισμό;
– Είναι δύσκολο να κάνει κανείς προβλέψεις, γιατί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή επηρεάζει όλους τους κλάδους και ειδικά τα ταξίδια και τον τουρισμό. Πότε θα έρθει η ειρήνη και πότε θα ξαναγίνουν τα ταξίδια όπως ήταν πριν; Ο καθένας μπορεί να κάνει μόνο εικασίες. Για το σύνολο του 2026, η υπόθεση με βάση την οποία εμείς κάνουμε τον σχεδιασμό μας είναι ότι ο άμεσος και ο έμμεσος αντίκτυπος από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή θα συνεχιστεί έως τα τέλη Ιουνίου και θα ακολουθήσει μια ανάκαμψη των κρατήσεων το δεύτερο εξάμηνο του έτους.
– Τι σημαίνει αυτό για την Ελλάδα;
– Αν και δεν κάνουμε προβλέψεις για συγκεκριμένες χώρες, ελπίζουμε ότι η σεζόν θα είναι καλή. Ενα από τα πράγματα που νομίζω ότι όλοι αναφέρουν στον κλάδο είναι ότι επειδή πολλοί άνθρωποι δεν πρόκειται να ταξιδέψουν στη Μέση Ανατολή τώρα, μπορεί να επιλέξουν να πάνε σε άλλα μέρη. Και ένα από αυτά τα μέρη που μπορεί να δέχονται αυξημένες επισκέψεις είναι η Ελλάδα. Ανθρωποι που μπορεί να ήθελαν να πάνε στην Ιορδανία, ίσως τώρα να προτιμήσουν την Ελλάδα. Και αυτό μπορεί να ωφελήσει την ελληνική τουριστική οικονομία.
– Επομένως πιστεύετε ότι στη συνείδηση των ταξιδιωτών η Ελλάδα εξακολουθεί να θεωρείται ένας από τους ασφαλείς προορισμούς, παρότι γεωγραφικά έχει κάποια σχετική εγγύτητα με την περιοχή της σύγκρουσης;
– Προφανώς είναι πιο κοντά στη Μέση Ανατολή από ό,τι –ας πούμε– το Λονδίνο. Οποιος κοιτάξει ένα χάρτη μπορεί να το δει. Αλλά δεν νομίζω ότι ο κόσμος έχει την παραμικρή ανησυχία για το αν θα μπορούσε η Ελλάδα να είναι στόχος ή για οποιοδήποτε πιθανό ζήτημα σχετικά με τον πόλεμο στο Ιράν.
– Ποιοι τουριστικοί προορισμοί βλέπετε να ευνοούνται από τις νέες συνθήκες που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή;
– Προσπαθώ να μην το βλέπω με αυτόν τον τρόπο, επειδή δεν μου αρέσει να σκέφτομαι ότι κάποιος μπορεί να ωφελείται από την τραγωδία κάποιου άλλου.
Αλλά μπορώ να πω ότι θα υπάρξουν περισσότερα ενδοευρωπαϊκά ταξίδια, γιατί ο κόσμος δεν θα πηγαίνει τόσο μακριά, αφού η αύξηση του κόστους των αεροπορικών καυσίμων κάνει τα εισιτήρια πιο ακριβά.
Νομίζω λοιπόν ότι ειδικά στην Ευρώπη συμβαίνουν δύο πράγματα ταυτόχρονα: από τη μια πλευρά, τουρίστες που θα πήγαιναν σε κάποιο μακρινό μέρος, μένουν τώρα πιο κοντά στη χώρα τους, κάτι που είναι θετικό για την ευρωπαϊκή ταξιδιωτική βιομηχανία. Αλλά από την άλλη, όταν οι τιμές αυξάνονται –κάτι που συμβαίνει σε όλο τον κόσμο– έχουμε και λιγότερα ταξίδια. Οπότε θα πρέπει να περιμένουμε και να δούμε πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση, γιατί ο βασικός παράγοντας θα είναι το πότε θα τελειώσει ο πόλεμος και αυτό είναι κάτι που κανείς δεν γνωρίζει.
– Ποιες άλλες αλλαγές βλέπετε στη συμπεριφορά των ταξιδιωτών λόγω του πολέμου; Στρέφονται περισσότερο σε κρατήσεις της τελευταίας στιγμής;
– Σίγουρα υπάρχουν πράγματα που έχουν αλλάξει με την πάροδο του χρόνου. Οταν τελείωσε η πανδημία, όλοι ήθελαν να ταξιδέψουν αμέσως. Αλλά μετά είδαμε αυτό που εμείς ονομάζουμε το «παράθυρο» –το πόσο νωρίτερα κάνουν κρατήσεις οι άνθρωποι– να γίνεται όλο και μεγαλύτερο καθώς περνούσε ο καιρός. Αυτό δεν συμβαίνει και τόσο πολύ τώρα. Αλλά είμαστε ευχαριστημένοι με τις καλοκαιρινές κρατήσεις μας αυτή τη στιγμή.
Ωστόσο, ίσως κάποιοι να συγκρατούνται. Θα ήθελαν να ταξιδέψουν, αλλά προτιμούν να περιμένουν λίγο, για να δουν τι θα γίνει στη Μέση Ανατολή πριν πάρουν την απόφασή τους. Επομένως υπάρχουν κάποιοι που δεν έχουν κινητοποιηθεί μέχρι τώρα, γι’ αυτό και έχω ελπίδες ότι το καλοκαίρι θα γίνει ακόμη καλύτερο. Αλλά θα δούμε.
– Η Booking.com δέχεται επικρίσεις από κάποιους ιδιοκτήτες καταλυμάτων, οι οποίοι μιλούν για υψηλές ή και θολές προμήθειες. Τι έχετε να τους πείτε;
– Πρώτα από όλα θα πω ότι κανείς δεν είναι υποχρεωμένος να χρησιμοποιήσει το Booking.com. Είμαι πολύ χαρούμενος που έχουμε πάνω από 4,5 εκατ. καταλύματα. Και επιλέγουν οικειοθελώς να χρησιμοποιούν το Booking.com για να προσπαθήσουν να γεμίσουν τα κρεβάτια στα ξενοδοχεία ή στις βίλες τους.
Και την ίδια στιγμή παρέχουμε μια υπηρεσία για την οποία πληρωνόμαστε μόνο εάν όντως φέρουμε έναν πελάτη στο κατάλυμά τους. Επομένως είναι μια πρόταση χωρίς ρίσκο για τον ιδιοκτήτη ενός ακινήτου. Αν κερδίσει έναν πελάτη και βγάλει, ας πούμε, 100 ευρώ και εμείς του ζητήσουμε 15 ευρώ –υπάρχουν διαφορετικά επίπεδα προμηθειών, αλλά είναι κάπου εκεί–, αυτό μου φαίνεται πολύ δίκαιο σε σύγκριση με το τι χρεώνουν άλλες επιχειρήσεις σε όλο τον κόσμο για διάφορα πράγματα που λειτουργούν με προμήθεια.
Πειθαρχούμε στους κανόνες για τα Airbnb – Στο θέμα των βραχυχρόνιων μισθώσεων στηρίζω ό,τι θέλουν να κάνουν οι τοπικές κοινότητες. Η Ελλάδα είναι δημοκρατία. Οι Ελληνες ψηφίζουν αυτούς που θέλουν να τους κυβερνούν, εκείνοι φτιάχνουν τους κανόνες και εμείς συμμορφωνόμαστε με αυτούς τους κανόνες, όποιοι κι αν είναι.
Σκεφθείτε όλα τα πράγματα που κάνουμε γι’ αυτή την προμήθεια. Πρώτα από όλα διαφημίζουμε το κατάλυμά τους και τους φέρνουμε έναν πελάτη, τον οποίο δεν θα είχαν από μόνοι τους. Ας πούμε, για παράδειγμα, ότι υπάρχει ένα μικρό ξενοδοχείο στην Κρήτη και υπάρχουν Κινέζοι ταξιδιώτες που θέλουν να έρθουν να δουν την Ελλάδα. Τι θα κάνει αυτό το μικρό ξενοδοχείο; Θα φτιάξει μια ιστοσελίδα στα κινεζικά ή στις 40 και πλέον γλώσσες που εμείς χρησιμοποιούμε; Θα εξυπηρετήσει τους πελάτες στα κινεζικά, 24 ώρες την ημέρα, επτά ημέρες την εβδομάδα, όπως κάνουμε εμείς δωρεάν;
– Τόσο στην Ελλάδα όσο και σε άλλες αγορές, τα ακίνητα που διατίθενται για βραχυχρόνιες μισθώσεις θεωρούνται ένας από τους παράγοντες που συμβάλλουν στα ακριβά ενοίκια και στη στεγαστική κρίση. Ως μια πλατφόρμα που φιλοξενεί τέτοιου είδους ακίνητα, ποια είναι η δική σας άποψη; Είστε υπέρ της αυστηρότερης ρύθμισης αυτής της δραστηριότητας;
– Προσωπικά στηρίζω ό,τι θέλουν να κάνουν οι τοπικές κοινότητες. Η Ελλάδα είναι δημοκρατία. Οι Ελληνες ψηφίζουν αυτούς που θέλουν να τους κυβερνούν, εκείνοι φτιάχνουν τους κανόνες και εμείς συμμορφωνόμαστε με αυτούς τους κανόνες, όποιοι κι αν είναι.
Αναγνωρίζουμε όμως ότι αυτό το ζήτημα απασχολεί πολλούς ανθρώπους. Από τη μια πλευρά υπάρχουν οι ιδιοκτήτες ακινήτων και θα θέλαμε να μπορούμε να συμπληρώσουμε το εισόδημά τους.
Αλλά μετά υπάρχουν και οι άνθρωποι που ζουν σε μια γειτονιά. Και αυτοί δεν θέλουν τόσο πολλούς τουρίστες, που να σέρνουν τις βαλίτσες τους και να τους ενοχλούν. Και από την πλευρά τους έχουν κι αυτοί δίκιο. Υπάρχει και το ζήτημα της βιωσιμότητας, που είναι πολύ σημαντικό.
Η δική μου άποψη είναι ότι είμαστε εδώ για να παρέχουμε μια υπηρεσία στις δύο πλευρές: τον ταξιδιώτη και τον ιδιοκτήτη του καταλύματος. Δεν είμαστε εδώ για να φτιάξουμε τους κανόνες, αυτό είναι δουλειά της κυβέρνησης και εμείς στηρίζουμε ό,τι θέλει να κάνει η κυβέρνηση.
– Αρα η Booking δεν μπορεί να βοηθήσει ή να παίξει κάποιο ρόλο στον περιορισμό του υπερτουρισμού σε προορισμούς που έχουν ξεπεράσει τα όριά τους;
– Υποχρέωσή μας είναι να συμμορφωθούμε και να στηρίξουμε ό,τι θέλουν να κάνουν οι τοπικές κοινότητες. Για παράδειγμα, στην Μποτσουάνα αποφάσισαν ότι δεν θέλουν τον μαζικό τουρισμό των σαφάρι. Επομένως επέβαλαν πολύ υψηλές χρεώσεις, οι οποίες περιορίζουν τον αριθμό των ταξιδιωτών που μπορούν να πληρώσουν για ένα σαφάρι στην Μποτσουάνα. Αυτό είναι μια λύση.
Στο Νεπάλ, για να πας για ορειβασία σε κάποια από τα βουνά, χρειάζεσαι μια άδεια που είναι πολύ πολύ ακριβή. Ισως και να κερδίσεις σε κάποια κλήρωση. Επομένως αυτή είναι μια άλλη λύση.
Στη Βενετία αποφάσισαν να επιβάλουν ένα τουριστικό τέλος για τους ταξιδιώτες που διανυκτερεύουν στην πόλη και να περιορίσουν τα πολύ μεγάλα κρουαζιερόπλοια.
– Η Ελλάδα είναι μια τουριστική αγορά με έντονη εποχικότητα. Μπορεί η Booking να βοηθήσει με κάποιον τρόπο σε μια πιο βιώσιμη κατανομή των τουριστικών ροών;
– Δεν μπορούμε να αλλάξουμε τις επιθυμίες των ανθρώπων. Θα ήμασταν διατεθειμένοι να ξοδέψουμε χρήματα για να διαφημίσουμε μόνοι μας την Ελλάδα τον χειμώνα; Λοιπόν, όχι. Γιατί δεν θα πείσουμε πολλούς να την επισκεφθούν τον χειμώνα. Θέλουμε το marketing μας να αποφέρει κέρδος, επομένως δεν θα ξοδεύαμε ένα πολύ μεγαλύτερο ποσό για να προσπαθήσουμε να μεταπείσουμε τον κόσμο.
Αυτό είναι περισσότερο η υποχρέωση μιας κυβέρνησης, εάν θέλει να χτίσει τον χειμερινό τουρισμό, και είναι δουλειά του οργανισμού τουρισμού. Αυτοί θα πρέπει να ξοδέψουν τα χρήματα και εμείς με χαρά θα δημοσιεύσουμε τις διαφημίσεις τους στην πλατφόρμα μας.
– Υπάρχουν ανησυχίες ότι η τεχνητή νοημοσύνη απειλεί το επιχειρηματικό μοντέλο με βάση το οποίο λειτουργούν αρκετοί κλάδοι. Φοβάστε ότι θα μπορούσε να σημάνει το τέλος των online τουριστικών πλατφορμών, όπως είναι η Booking.com;
– Εχοντας περάσει 27 χρόνια σε αυτή την εταιρεία, έχω δει πολλές τεχνολογικές αλλαγές και σήμερα ζούμε μια πολύ μεγάλη αλλαγή.
Χωρίς αμφιβολία, όποιος δεν υιοθετήσει την τεχνητή νοημοσύνη για να προσφέρει καλύτερες υπηρεσίες, θα κινδυνεύσει. Και σίγουρα αυτό θα συμβεί σε κάποιες εταιρείες.
Αλλά πιστεύω στην ικανότητά μας να το κάνουμε. Για παράδειγμα, στην Booking.com σήμερα κάποιος μπορεί να κάνει αναζήτηση σε φυσική γλώσσα με την AI. Αντί να χρησιμοποιεί φίλτρα, απλώς πληκτρολογεί τι ακριβώς θέλει. «Θέλω μια βίλα πάνω στην παραλία, με τρία υπνοδωμάτια και να έχει δίπλα ένα εστιατόριο με παραδοσιακή κρητική κουζίνα». Και μετά μπορεί να κάνει μια συζήτηση, όπως θα έκανε με έναν τουριστικό πράκτορα.
