«Μήπως ήμουν πολύ πομπώδης;» με ρωτάει ο Στίβεν Ντάνμπαρ-Τζόνσον μετά τη συνομιλία μας στην Αθήνα. Καλεσμένος του Athens Democracy Forum, ο διευθυντής των διεθνών δραστηριοτήτων των New York Times (ΝΥΤ) μιλάει με ειλικρίνεια και χωρίς στόμφο. Και αυτό παρόλο που μιλάει για τη μεγαλύτερη και πιο έγκυρη εφημερίδα στον κόσμο, με την οποία η «Κ» έχει «αδελφοποιηθεί» στην αγγλική της έκδοση εδώ και 28 χρόνια. Είναι περήφανος για τους ΝΥΤ και το δείχνει, δίχως να ενοχλείται από την κριτική για την κάλυψη του πολέμου στη Γάζα ή την υπερσυγκέντρωση δημοσιογράφων στο newsroom της.
Πριν από λίγες μέρες η εφημερίδα τιμήθηκε με τρία βραβεία Πούλιτζερ, για τη φωτογραφική κάλυψη του λιμού στη Γάζα, τη στήλη του αρθρογράφου Μάσα Γκέσεν και το ρεπορτάζ για τον τρόπο πλουτισμού του Τραμπ και της οικογένειάς του μέσα από τη σύναψη διπλωματικών συμφωνιών. Παράλληλα ανακοινώθηκε ότι ξεπέρασε τα 13 εκατ. συνδρομητές. Στην ερώτηση αν μπορεί η δημοσιογραφία να σώσει τη δημοκρατία, παρομοιάζει το επάγγελμά μας με τον χυμό ντομάτας στο Bloody Mary: απαραίτητο συστατικό, αλλά όχι επαρκές.
– Σκεφτόμουν τη θέση των δημοσιογράφων των NΥΤ κατά την τελευταία προεκλογική εκστρατεία. Κάποια στιγμή έγινε σαφές ότι η υγεία του Τζο Μπάιντεν ήταν αρκετά επιβαρυμένη. Ωστόσο, η δημοσιογραφική κάλυψη της υγείας του φαινόταν να αυξάνει τις πιθανότητες εκλογής του Ντόναλντ Τραμπ. Ολοι γνωρίζαμε ότι μια δεύτερη θητεία Τραμπ πιθανότατα θα ήταν πολύ χειρότερη – όχι μόνο για τις ΗΠΑ, αλλά και για ολόκληρο τον κόσμο. Σε αυτήν την περίπτωση, η αποκάλυψη της αλήθειας θα μπορούσε να οδηγήσει σε λιγότερη δημοκρατία – ένα οξύμωρο που ανατρέπει το αξίωμα ότι η αλήθεια είναι προϋπόθεση για την εμβάθυνση της δημοκρατίας. Ποια είναι η άποψή σας γι’ αυτό το δίλημμα που αντιμετώπισαν οι προοδευτικοί δημοσιογράφοι; Και πώς καλύπτουν οι δημοσιογράφοι των NYT περιστατικά όπως οι τρεις επιθέσεις κατά του Τραμπ, που σαφώς δημιουργούν μια μάλλον ηρωική εικόνα του;
– Η ευθύνη μας είναι –και ήταν πάντα– να ενημερώνουμε τους αναγνώστες μας χωρίς φόβο ή μεροληψία. Αυτό που θα οδηγούσε σε λιγότερη δημοκρατία θα ήταν αν ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης με αποστολή την ενημέρωση, όπως οι ΝΥΤ, άρχιζαν να αυτολογοκρίνονται.
«Οι συνάδελφοί μου στο newsroom των ΝΥΤ δεν βλέπουν τους εαυτούς τους ως “προοδευτικούς”. Είναι ανεξάρτητοι δημοσιογράφοι, των οποίων η δουλειά βασίζεται στην τήρηση των πιο απαιτητικών δεοντολογικών κανόνων».
Οι συνάδελφοί μου στο newsroom των ΝΥΤ δεν βλέπουν τους εαυτούς τους ως «προοδευτικούς» δημοσιογράφους ή ακτιβιστές με πολιτική ατζέντα. Είναι ανεξάρτητοι δημοσιογράφοι, των οποίων η δουλειά βασίζεται στην αυστηρότητα και στην τήρηση των πιο απαιτητικών δεοντολογικών κανόνων του κλάδου. Αναζητούμε ένα εύρος απόψεων και επιβεβαιώνουμε τα γεγονότα μέσω πολλαπλών πηγών.
Οσον αφορά τις επιθέσεις κατά του Τραμπ, η δουλειά μας είναι να τις καλύπτουμε με αυστηρότητα – τι συνέβη και τι μπορούμε να επιβεβαιώσουμε σχετικά με τα κίνητρα του δράστη. Το να μην το κάνουμε θα ήταν ασέβεια προς τους αναγνώστες μας και την αποστολή μας. Ο ρόλος μας δεν είναι να υποκαταστήσουμε την αντιπολίτευση, αλλά να καταγράφουμε τα γεγονότα, και στις πολύ συχνές περιπτώσεις που τα γεγονότα είναι ασαφή ή η ερμηνεία τους αποτελεί αντικείμενο εύλογης διαφωνίας, να βοηθάμε τους αναγνώστες να κατανοούν και να επεξεργάζονται αυτήν την αβεβαιότητα μόνοι τους.
– Η αντιπαράθεση των New York Times με τον Τραμπ τελικά ωφέλησε ή έβλαψε την εφημερίδα;
– Η δουλειά μας είναι να παρακολουθούμε στενά και ανεξάρτητα όποιον βρίσκεται στην εξουσία και να παρέχουμε σαφή, έγκυρη ενημέρωση, ώστε οι πολίτες να κρίνουν μόνοι τους. Οι δημοσιογραφικές και επιχειρηματικές αποφάσεις μας δεν καθοδηγούνται από το πώς αντιδρούν όσοι καλύπτουμε.
Κατά την πρώτη θητεία Τραμπ, ο όρος «Trump bump» χρησιμοποιήθηκε ευρέως για να περιγράψει την αύξηση των συνδρομητών όχι μόνο των ΝΥΤ, αλλά και άλλων Μέσων. Πιστεύω ότι η κάλυψη αυτού του νέου τρόπου διακυβέρνησης στις ΗΠΑ προσείλκυσε μεγάλο ενδιαφέρον και, κατ’ επέκτασιν, συνδρομές, αλλά υπήρξαν κι άλλοι σημαντικοί παράγοντες ανάπτυξης.
Η κάλυψη της πανδημίας –από την εμφάνισή της στην Ασία μέχρι την παγκόσμια εξάπλωσή της– και η παρακολούθηση των ποσοστών μόλυνσης οδήγησαν τεράστια ακροατήρια σε εμάς για να ενημερωθούν.
Τα τελευταία χρόνια, η ισχυρή ανάπτυξη των συνδρομών μας οφείλεται κυρίως σε δύο λόγους: συνεχίζουμε να παράγουμε την καλύτερη δημοσιογραφία παγκοσμίως για απαιτητικούς αναγνώστες, με ασύγκριτη κάλυψη της αμερικανικής πολιτικής, των διεθνών συγκρούσεων, της τεχνολογίας και του κλίματος· και επιπλέον, οι συνδρομητές έλκονται από το πακέτο μας, που περιλαμβάνει, πέραν των ειδήσεων, και υπηρεσίες όπως Games (παιχνίδια), Cooking (μαγειρική) και The Athletic (αθλητικό site). Τα podcasts και τα βίντεο εμπλουτίζουν επίσης σημαντικά την εμπειρία. Αυτοί είναι οι βασικοί παράγοντες της ανάπτυξής μας.
– Κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα, οι New York Times κατηγορήθηκαν για μεροληψία εις βάρος των Παλαιστινίων. Πώς διαχειρίζεται η εφημερίδα τέτοιες κρίσεις;
– Δεχόμαστε κριτική από όλες τις πλευρές. Ο ρόλος μας δεν είναι να παίρνουμε θέση, αλλά να καταγράφουμε με ακρίβεια και αυστηρότητα κάθε οπτική και να παράγουμε δημοσιογραφία υψηλού επιπέδου, που καμία πλευρά δεν μπορεί να αγνοήσει. Εχουμε δημοσιεύσει πολλά ρεπορτάζ που ζητούν λογοδοσία από το Ισραήλ, παράλληλα με εκτενή κάλυψη των ωμοτήτων της Χαμάς.
«Ο ρόλος μας είναι να καλύπτουμε τον κόσμο όπως είναι, με αλήθεια και ανεξαρτησία – και όταν κάνουμε λάθη, να τα διορθώνουμε. Δεν θα επιτρέψουμε σε ομάδες πίεσης να μας απομακρύνουν από την αναζήτηση των γεγονότων».
Ο πόλεμος στη Γάζα έθεσε σημαντικές προκλήσεις, μεταξύ άλλων επειδή οι Δυτικοί δημοσιογράφοι δεν είχαν πρόσβαση στην περιοχή. Τα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου και τα ισραηλινά αντίποινα προκάλεσαν ενστικτώδεις αντιδράσεις και στις δύο πλευρές.
Πιστεύω ότι όποιος εξετάσει συνολικά το έργο μας θα διαπιστώσει ότι η εκτενής κάλυψή μας αποδεικνύει αμεροληψία, ισορροπία και βαθιά κατανόηση της πολυπλοκότητας και της φρίκης της σύγκρουσης.
Ο ρόλος μας είναι να καλύπτουμε τον κόσμο όπως είναι, με αλήθεια και ανεξαρτησία – και όταν κάνουμε λάθη, να τα διορθώνουμε. Δεν θα επιτρέψουμε σε ομάδες πίεσης από καμία πλευρά να μας απομακρύνουν από την αναζήτηση των γεγονότων.
– Εκτιμάται ότι το 7% των Αμερικανών δημοσιογράφων εργάζεται στους NYT. Αυτή η υπερσυγκέντρωση συντελείται εις βάρος των τοπικών συντακτικών ομάδων στις ΗΠΑ, που συρρικνώνονται. Είναι αυτό καλό για τη δημοκρατία;
– Είναι αλήθεια ότι οι ΝΥΤ έχουν επενδύσει σημαντικά στο newsroom τους. Τα τελευταία πέντε χρόνια έχουμε υπερδιπλασιάσει τον αριθμό των δημοσιογράφων και γραφείων. Πιστεύουμε ότι η καλή δημοσιογραφία είναι και καλή επιχειρηματική πρακτική.
Ωστόσο, το ερώτημά σας αγγίζει ένα άλλο σημαντικό ζήτημα: η υποχώρηση της τοπικής και περιφερειακής δημοσιογραφίας στις ΗΠΑ και παγκοσμίως είναι πραγματική και ανησυχητική για τη δημοκρατία. Θέλουμε ένα υγιές οικοσύστημα μέσων ενημέρωσης και πολυφωνία. Ο κόσμος χρειάζεται περισσότερη δημοσιογραφία, όχι λιγότερη.
– Ποιο είναι το μέλλον της δημοσιογραφίας; Είναι οι δημοσιογράφοι που χτίζουν προσωπικό brand πιο ανεξάρτητοι από εκείνους που εργάζονται σε μεγάλους οργανισμούς;
– Οι συγγραφείς και σχολιαστές που λειτουργούν μέσω προσωπικών πλατφορμών, όπως το Substack, κινούνται συνήθως εκτός θεσμικών πλαισίων και χωρίς την εξειδικευμένη επιμέλεια που παρέχουν οι όμιλοι ΜΜΕ. Κατά τη γνώμη μου, το έργο τους έχει αξία, αλλά είναι περισσότερο άποψη και σχόλιο παρά ανεξάρτητη δημοσιογραφία «χωρίς φόβο και αμερόληπτη». Συχνά απουσιάζουν οι μηχανισμοί ελέγχου και οι διαδικασίες που διέπουν τη δική μας δουλειά.
– Παρατηρώ τη ζημιά που έχει προκαλέσει η υπόθεση Επσταϊν στην αξιοπιστία των θεσμών, των ΜΜΕ και των ελίτ. Σε ορισμένες περιπτώσεις φαίνεται ότι επιβεβαιώνονται θεωρίες συνωμοσίας. Πώς μπορεί η σοβαρή δημοσιογραφία να καλύπτει τέτοια θέματα χωρίς να μοιάζει με ταμπλόιντ;
– Μπορώ να μιλήσω μόνο για τη δική μας κάλυψη της υπόθεσης Επσταϊν, η οποία ήταν εκτενής, πρωτοποριακή και χωρίς καμία ατζέντα. Πρόκειται για μια πολυετή δημοσιογραφική προσπάθεια, με περίπου 12 δημοσιογράφους να επεξεργάζονται ένα άνευ προηγουμένου αρχείο: 3 εκατ. σελίδες, 180.000 εικόνες και χιλιάδες βίντεο.
Δημοσιεύουμε μόνο όσα μπορούμε να επαληθεύσουμε, απαιτώντας πολλαπλές πηγές και ανεξάρτητη επιβεβαίωση πριν δημοσιεύσουμε καταγγελίες. Πρόκειται για σοβαρή, αυστηρή δημοσιογραφία και θα συνεχίσουμε να ακολουθούμε τα γεγονότα όπου κι αν οδηγούν.
– Είναι η τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ) απειλή ή εργαλείο για τη δημοσιογραφία;
– Είναι και τα δύο. Η παραγωγή ποιοτικής δημοσιογραφίας απαιτεί σημαντικούς πόρους. Αν αυτό το περιεχόμενο χρησιμοποιείται για την εκπαίδευση μοντέλων ΑΙ χωρίς την απαραίτητη καταβολή αντιτίμου, αποτελεί υπαρξιακή απειλή για τη δημοσιογραφία.
Ταυτόχρονα, η ΑΙ προσφέρει εργαλεία που είναι ήδη χρήσιμα και θα γίνουν ακόμη περισσότερο στο μέλλον. Εχουμε θέσει σαφή όρια στη χρήση της, με στόχο την ενίσχυση της παραγωγικότητας και την προσεκτική ενσωμάτωσή της στις δημοσιογραφικές και τεχνολογικές ομάδες.
Ενα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι για πολλά άρθρα των ΝΥΤ υπάρχει η δυνατότητα ηχητικού αρχείου – μπορούν να «ακουστούν». Χρησιμοποιούμε συνθετική φωνή ΑΙ και δηλώνουμε ρητώς ότι ο αφηγητής δεν είναι άνθρωπος.
– Ποια είναι η βασική πηγή εσόδων μιας εφημερίδας στον 21ο αιώνα και πώς μπορεί να παραμείνει ανεξάρτητη αν βασίζεται στη διαφήμιση; Δεν είναι κάπως απογοητευτικό ότι, για να προσελκύσουν αναγνώστες, μεγάλα ΜΜΕ βασίζονται σε παιχνίδια, lifestyle, μαγειρική κ.λπ.;
– Αυτό διαφέρει από οργανισμό σε οργανισμό. Η βασική πηγή εσόδων για εμάς είναι οι συνδρομές. Η δημοσιογραφία μας ήταν πάντα ανεξάρτητη από επιχειρηματικά συμφέροντα και παραμένει κρίσιμο να συνεχίσει να είναι έτσι. Οι New York Times κάλυπταν ανέκαθεν θέματα όπως η μαγειρική, ο αθλητισμός, ο πολιτισμός και τα παιχνίδια (π.χ. σταυρόλεξα). Αυτά αποτελούσαν μέρος της ταυτότητάς μας, όπως δείχνουν και τα αρχεία μας. Στην ψηφιακή εποχή απλώς τα εξελίξαμε περαιτέρω, δημιουργώντας ένα οικοσύστημα που καλύπτει πολλαπλά ενδιαφέροντα των αναγνωστών και τους δίνει περισσότερους λόγους να παραμένουν σε αυτό. Δεν το θεωρώ απογοητευτικό – μας εμπλουτίζει.
