Με τα βλέμματα του πλανήτη στραμμένα στο Ισλαμαμπάντ και στις προσπάθειες να αρχίσουν οι διαπραγματεύσεις για την επίτευξη συμφωνίας λήξης του πολέμου, το ιρανικό καθεστώς συνεχίζει απτόητο στο εσωτερικό τις εκκαθαρίσεις αντιπάλων του με απαγχονισμούς, φυλακίσεις και βασανιστήρια. Ταυτόχρονα, στους κόλπους της ιρανικής ηγεσίας μαίνονται οι συγκρούσεις μεταξύ των φατριών για το ποια θα έχει το «πάνω χέρι» στις εξελίξεις αλλά και στη μετά τη λήξη του πολέμου εποχή. Ο Αμπντι Σαλίμι, ενεργό μέλος της ιρανικής αντίστασης στην Ευρώπη και υποστηρικτής, όπως δηλώνει, του Εθνικού Συμβουλίου Αντίστασης του Ιράν (NCRI) με έδρα το Παρίσι, που έχει «κορμό» τους κοσμικούς αντιφρονούντες «Μουτζαχεντίν του Λαού», δέχθηκε να φωτίσει στην «Κ» τι συμβαίνει εν μέσω πολέμου σήμερα στον ίσκιο της «ιερής συκιάς».
– Υπάρχει ένοπλη αντίσταση στο ιρανικό καθεστώς και πώς εκδηλώνεται;
– «Με την κλασική έννοια –τη σχετική δηλαδή με τον έλεγχο περιοχών ή πόλεων–, δεν υπάρχει. Ωστόσο, η μόνιμη παρουσία δυνάμεων ασφαλείας στις πόλεις δείχνει ότι η εσωτερική κατάσταση παραμένει ασταθής και υπάρχει πάντα πιθανότητα εκτεταμένων διαδηλώσεων. Ο φόβος μιας εξέγερσης μεγαλύτερης από εκείνη του Ιανουαρίου έχει μετατραπεί σε εφιάλτη για το καθεστώς. Η εμπειρία της εξέγερσης του Ιανουαρίου του 2026, η συνέχιση της βαθιάς δυσαρέσκειας και η επιδείνωση των οικονομικών και κοινωνικών προβλημάτων δείχνουν την ευθραυστότητα της εσωτερικής κατάστασης. Σε συνθήκες πολέμου και λαμβάνοντας υπόψη τους υπάρχοντες κινδύνους, μια εξέγερση με τη μορφή μεγάλων διαδηλώσεων δεν είναι πρακτικά εφικτή. Ωστόσο, ενέργειες όπως σποραδικές συγκρούσεις με τις δυνάμεις ασφαλείας και επιθέσεις σε κυβερνητικά κέντρα από τους αντάρτικους πυρήνες των Μουτζαχεντίν, παρά το βαρύ στρατιωτικό κλίμα που επικρατεί στις πόλεις, συνεχίζονται και διατηρούν ζωντανές τις φλόγες της εξέγερσης. Η εκτεταμένη παρουσία δυνάμεων ασφαλείας και στρατού στους δρόμους, ο αυστηρός έλεγχος, η αύξηση των συλλήψεων και η σημαντική αύξηση των εκτελέσεων –που έχουν φθάσει κατά μέσον όρο στη μία κάθε τέσσερις ώρες– δείχνουν την ένταση που επικρατεί στην κοινωνία. Αυτή είναι η πραγματικότητα που οι ίδιοι οι αξιωματούχοι του καθεστώτος υπενθυμίζουν καθημερινά στις δυνάμεις τους για συνεχή και έντονη παρουσία στις πόλεις.
– Βλέπετε να καταρρέει η σημερινή ηγεσία υπό το βάρος των βομβαρδισμών και της διάλυσης των υποδομών;
– Οι εξελίξεις είναι ραγδαίες και η αλλαγή στο Ιράν είναι μια πραγματικότητα που σίγουρα θα συμβεί σύντομα. Η πολιτική της Αμερικής και του Ισραήλ, των οποίων ο στόχος ήταν να αλλάξουν το καθεστώς με τον δικό τους τρόπο σε σύντομο χρονικό διάστημα και να πετύχουν την εναλλακτική λύση που ήθελαν, έχει στην πραγματικότητα αποτύχει.
– Εικόνα για τις εκτελέσεις αντιφρονούντων στο εσωτερικό έχετε;
– Μόλις πριν από λίγες ημέρες το καθεστώς εκτέλεσε τον Σασάν Αζαντβάρ, έναν 21χρονο πρωταθλητή του καράτε που συνελήφθη κατά τη διάρκεια της εξέγερσης του Ιανουαρίου. Ηταν ένα αγόρι με όνειρα, αλλά το καθεστώς τον έβλεπε ως «εχθρό». Και δεν είναι ο μόνος τις τελευταίες ημέρες. Ακριβή στοιχεία, ωστόσο, είναι σχεδόν αδύνατο να υπάρξουν, καθώς το καθεστώς δεν ανακοινώνει επίσημα όλες τις περιπτώσεις. Επιπλέον, σημαντικός αριθμός ανθρώπων έχει εξαφανιστεί και η τύχη τους παραμένει άγνωστη. Συγκλίνουσες εκτιμήσεις ανεξάρτητων πηγών αναφέρουν ότι ο αριθμός των νεκρών στην αιματηρή εξέγερση του Ιανουαρίου 2026 ήταν μεταξύ 30.000 και 36.500, ενώ τα επίσημα στοιχεία που ανακοίνωσε το καθεστώς είναι περίπου το ένα πέμπτο αυτού του αριθμού. Ωστόσο, αυτός ο αριθμός περιλαμβάνει μόνο τις καταγεγραμμένες και επιβεβαιωμένες συλλήψεις και, λόγω της διακοπής του Διαδικτύου και των εκτεταμένων περιορισμών από τις 8 Ιανουαρίου 2026, ο πραγματικός αριθμός είναι πιθανότατα υψηλότερος. Επίσης, χιλιάδες άλλοι συνελήφθησαν σε επόμενα κύματα διαδηλώσεων. Μετά την εκεχειρία της 8ης Απριλίου 2026, τουλάχιστον ακόμη 3.646 άτομα συνελήφθησαν. Επομένως, ο αριθμός άνω των 53.000 μπορεί να θεωρηθεί η ελάχιστη συνολική εκτίμηση των συλληφθέντων έως τα μέσα Φεβρουαρίου 2026.
– Οργανωμένη πολιτική αντιπολίτευση στο καθεστώς υπάρχει και ποιες δυνάμεις τη συγκροτούν;
– Στο εξωτερικό, διάφορες ομάδες και ρεύματα παρουσιάζονται ως αντιπολίτευση. Ωστόσο, μεταξύ αυτών, δύο ξεχωρίζουν: το Εθνικό Συμβούλιο Αντίστασης του Ιράν και η πλευρά εκείνων που υποστηρίζουν την επιστροφή της μοναρχίας υπό την ηγεσία του γιου του σάχη, Ρεζά Παχλαβί.
– Εχουν βάση όσα μεταδίδονται και γράφονται διεθνώς περί διαπάλης και συγκρούσεων στα ηγετικά κλιμάκια της Τεχεράνης ή πρόκειται για παιχνίδια προπαγάνδας;
– Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο πόλεμος έχει αποδυναμώσει τη δομή του καθεστώτος. Παρά τις διαψεύσεις των αξιωματούχων, ενδείξεις εσωτερικών διαφορών, ιδίως μεταξύ πολιτικών και στρατιωτικών θεσμών, είναι εμφανείς. Επιπλέον, οι οικονομικές πιέσεις, η μείωση της κοινωνικής νομιμοποίησης και η αυξανόμενη διεθνής απομόνωση έχουν εντείνει τις προκλήσεις για το καθεστώς. Σε τέτοιες συνθήκες, η αύξηση της καταστολής και η ευρεία χρήση τιμωριών όπως οι εκτελέσεις χρησιμοποιούνται ως εργαλεία ελέγχου της εσωτερικής κατάστασης· μια προσέγγιση που μακροπρόθεσμα δεν μπορεί να αντικαταστήσει βιώσιμες πολιτικές και οικονομικές λύσεις, αλλά αντίθετα εντείνει τη σύγκρουση μεταξύ κοινωνίας και καθεστώτος.
