Ο Τρίτα Παρσί δεν έχει αμφιβολίες ως προς το γιατί οι ΗΠΑ επιτέθηκαν στο Ιράν. «Οι Ισραηλινοί πίεσαν τον Τραμπ, κι ο Τραμπ άφησε τον εαυτό του να τον πιέσουν», λέει αναφερόμενος στον Aμερικανό πρόεδρο. Ο ίδιος –βραβευμένος συγγραφέας και αντιπρόεδρος του αμερικανικού think tank που ειδικεύεται σε θέματα εξωτερικής πολιτικής, Quincy Institute– θεωρείται ένας από τους πλέον καταξιωμένους αναλυτές του Ιράν και της μεσανατολικής γεωπολιτικής. Είναι επίσης ο συνιδρυτής και πρώην πρόεδρος του Εθνικού Ιρανικού Αμερικανικού Συμβουλίου, το οποίο δημιουργήθηκε το 2002 για να προωθήσει τις ιρανοαμερικανικές σχέσεις.
Σχέσεις που τώρα βρίσκονται στο ναδίρ – στο χειρότερο σημείο που έχουν βρεθεί ποτέ, σύμφωνα με τον κ. Παρσί. «Η αμερικανική πλευρά είχε υπερβολικά αισιόδοξες προσδοκίες ότι το καθεστώς θα κατέρρεε με το που θα αφαιρούσαν τον αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ από την εξίσωση – κάτι που φυσικά δεν συνέβη», δηλώνει στην «Κ».
Εξηγεί ότι μετά τον πόλεμο των 12 ημερών το περασμένο καλοκαίρι, ο τρόπος με τον οποίο λαμβάνονται οι αποφάσεις στο Ιράν άλλαξε. «Ξεκίνησαν από τότε να λαμβάνονται πολλές αποφάσεις από τους τοπικούς διοικητές του στρατού, αντί να γίνονται τα πάντα συγκεντρωτικά, ούτως ώστε να είναι προετοιμασμένοι για την περίπτωση που η κεντρική διοίκηση κατέρρεε».
Επέκταση
Αυτή τη στιγμή θεωρεί ότι τον έλεγχο του πολέμου έχει η ιρανική πλευρά. «Τον εξαπλώνουν, ελέγχουν, σε μεγάλο βαθμό, τη γεωγραφία του πολέμου». Σύμφωνα με τον ίδιο, ο Ντόναλντ Τραμπ θεωρούσε ότι η εισβολή θα ολοκληρωνόταν μέσα σε λίγες ημέρες – θα έπεφτε το καθεστώς. Αυτό ήταν το πλάνο του. Τώρα η Δύση δεν έχει πλάνο, τονίζει.
«Οι ΗΠΑ βρίσκονται σε σύγχυση και οργανώνουν μια πολύ πολύ μεγαλύτερη επιχείρηση που θα συμπεριλαμβάνει χερσαία στρατεύματα», σημειώνει, «αυτό δείχνει το πόσο έχουν χάσει τον έλεγχο της κατάστασης».
Πολλοί συγκρίνουν τον συγκεκριμένο πόλεμο με την εισβολή των ΗΠΑ στο Ιράκ. Αλλά, σύμφωνα πάντα με τον κ. Παρσί, η σημερινή κατάσταση είναι ακόμη χειρότερη. «Μέχρι τους πρώτους πέντε μήνες, ο πόλεμος στο Ιράκ προχωρούσε με βάση το σχέδιο των ΗΠΑ – εδώ τα πράγματα αποδιοργανώθηκαν πλήρως μέσα σε τρεις ημέρες. Και τις επόμενες ημέρες θα δούμε μαζικές απώλειες», λέει. Αναμένει οι ΗΠΑ και το Ισραήλ να ξεκινήσουν σύντομα να βομβαρδίζουν το Ιράν όλο και πιο αδιάκριτα. «Κι αν πράγματι κάνουν χερσαία επέμβαση», συμπληρώνει, «θα αποβεί εξαιρετικά αιματηρή».
Αδυνατεί να προβλέψει πότε ή πώς θα τελειώσει ο πόλεμος. «Αλλά σίγουρα η απόφαση των ΗΠΑ να εισβάλουν στο Ιράν, στο μέλλον θα θεωρείται στρατηγικά τόσο απερίσκεπτη και καταστροφική όσο οι πόλεμοι στο Βιετνάμ και στο Ιράκ», δηλώνει στην «Κ».
«Καταστροφική» χαρακτηρίζει και την υπάρχουσα κατάσταση στη Μέση Ανατολή, όπου ο αντίκτυπος του πολέμου στην ασφάλεια όλων των κρατών είναι εμφανής. Οι γεωπολιτικές συνέπειες δεν περιορίζονται μόνο στα κράτη του Κόλπου. «Αν οι ΗΠΑ πράγματι χρησιμοποιήσουν τους Κούρδους για να επιχειρήσουν να ανατρέψουν το καθεστώς», ενδεχόμενο που έχει κυκλοφορήσει τις τελευταίες ημέρες στον αμερικανικό Τύπο, «θα υπάρχουν επιπτώσεις και για την Τουρκία», αναφέρει.
Κι ύστερα είναι η Ευρώπη, όπου τονίζει ότι θα κατευθυνθούν οι περισσότεροι πρόσφυγες που θα φύγουν από το Ιράν. «Σκεφθείτε τις προσφυγικές ροές που θα δημιουργηθούν όσο συνεχίζεται ο πόλεμος – αν το 10% του πληθυσμού τραπεί σε φυγή, μιλάμε για περισσότερα από εννέα εκατομμύρια άτομα».
Προσφυγική κρίση
Ούτε ακόμη μία προσφυγική κρίση είναι το μοναδικό πρόβλημα που, κατά τον κ. Παρσί, ενδέχεται να αντιμετωπίσει σύντομα η Ευρώπη. «Ολο και περισσότερο οι Ιρανοί βλέπουν ορισμένα ευρωπαϊκά κράτη ως συνεργούς στην επίθεση – δεν είναι 2003, όταν η Ευρώπη έλεγε ξεκάθαρα ότι δεν θα υποστηρίξει τον πόλεμο στο Ιράκ», αναφέρει. Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, όμως, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα εναντίον του Ιράν δεν ήταν «νόμιμα».
Ασχέτως του τι λένε χώρες όπως η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία, ο κ. Παρσί δηλώνει ότι «δρουν υποστηρικτικά». «Μένει όμως να φανεί αν το Ιράν έχει τις δυνατότητες να σύρει την Ευρώπη στον πόλεμο».
Παρ’ όλα αυτά, ο ίδιος δεν πιστεύει ότι βρισκόμαστε στις απαρχές του Τρίτου Παγκοσμίου Πολέμου. «Αρχικά, επειδή οι Ιρανοί δεν διαθέτουν πυρηνικά όπλα», τονίζει. «Οσο όμως ο πόλεμος εξαπλώνεται, μπορώ να δω τους Ρώσους και τους Κινέζους να αλλάζουν στάση», σημειώνει ο κ. Παρσί. «Θα κάνουν ό,τι μπορούν για να το αποφύγουν», λέει στην «Κ», «αλλά αν ο πόλεμος εξελιχθεί με απρόβλεπτο τρόπο, μπορεί να εμπλακούν κι εκείνοι».
