Μια αθέατη αλλά πραγματική απειλή αιωρείται πάνω από την ελληνική οικονομία και δηλητηριάζει την καθημερινότητα. Είναι η απόσταση που μας χωρίζει από την… υπόλοιπη Ευρώπη. Η όλο και μικρότερη, πιο χαλαρή, συσχέτιση της ελληνικής οικονομίας με τον ρυθμό, την άνοδο και την υποχώρηση των ευρωπαϊκών οικονομιών.
Μια απλή ανάγνωση των θεμάτων που απασχολούν την ελληνική οικονομική επικαιρότητα και όσα συμβαίνουν στον υπόλοιπο κόσμο δείχνουν πόσο διαφορετικές είναι οι καταστάσεις αλλά και οι τάσεις. Η ελληνική οικονομία κινείται στην περιοχή της αύξησης των φόρων. Της μεγάλης ανεργίας και της σωτηρίας που αναμένεται από την είσπραξη της επόμενης δόσης που είναι τόσο αναγκαία για την εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους. Μεγάλα προβλήματα όπως τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια αλλά και αστοχίες στη διαχείριση των δυσκολιών σε κάθε τομέα. Χάνουμε το προνόμιο να παράγουμε φέτα και ελληνικό γιαούρτι, στην εκπαίδευση η έλλειψη πόρων αντιμετωπίζεται με μεγαλύτερο διάλειμμα, στην υγεία με τη μείωση των κρεβατιών στις μονάδες εντατικής θεραπείας.
Την ίδια στιγμή οι αγορές ζουν την ευφορία. Οι κεντρικές τράπεζες προσφέρουν χαμηλότοκη έως και άτοκη χρηματοδότηση για να αντιμετωπίσουν τον κίνδυνο ύφεσης. Η υψηλή ρευστότητα μεταδίδεται σε όλες τις αγορές, αφού οι επενδυτές αναζητούν αποδοτικές επενδύσεις παντού. Στις αγορές ομολόγων, εμπορευμάτων, μετοχών αναπτυσσόμενων χωρών, εταιρικών ομολόγων, σε όλες τις αγορές υπάρχει κινητικότητα και αισιοδοξία. Και όσο συνεχίζεται, τόσο μεγαλώνει η απόσταση από την εγχώρια πραγματικότητα. Η ελληνική αγορά μοιάζει με κάποιον που δεν προσκλήθηκε στο πάρτι της πολυκατοικίας και παραμένει μόνος στο διαμέρισμά του, ενώ οι άλλοι ένοικοι διασκεδάζουν…
Στις ΗΠΑ, το γεγονός ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία του Μαΐου, οι νέες θέσεις εργασίας είναι σχετικά λίγες έδωσε τη σιγουριά ότι η κεντρική τράπεζα δεν θα αυξήσει τα επιτόκια. Αρα οι επενδυτές συνεχίζουν να αναζητούν υψηλές αποδόσεις στις αγορές. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εξακολουθεί να ενισχύει με νέα κεφάλαια την οικονομία και αρχίζει για πρώτη φορά να αγοράζει και ομόλογα μεγάλων ευρωπαϊκών επιχειρήσεων. Στην Κίνα, οι Αρχές, αφού σταθεροποίησαν την οικονομία, επιχειρούν να ενισχύσουν την ανάπτυξη, αυξάνοντας τις πιστώσεις των μεγάλων τραπεζών προς επιχειρήσεις και ιδιώτες.
Προφανώς η τάση ανόδου των αγορών δεν διαρκεί πάντα. Είναι πολύ λογικό να προκληθούν υπερβολές και μετά να αρχίσει η αντίστροφη πορεία. Επίσης, πιθανόν είναι να υπάρξει ανάκαμψη της οικονομίας και οι κεντρικές τράπεζες να πυροδοτήσουν άνοδο των επιτοκίων, που θα καθιστά περισσότερο ελκυστικά τα κρατικά ομόλογα. Τότε είναι λογικό σε κάποιες αγορές να έρθει (μικρή ή και έντονη) πτώση.
Το πρόβλημα δεν είναι γιατί δεν έχουμε άνοδο στην ελληνική αγορά. Το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι όσα συμβαίνουν διεθνώς δεν μας αφορούν! Η απόκλιση της ελληνικής οικονομίας από τη διεθνή τάση, η «ελληνική ιδιαιτερότητα», είναι ένα μειονέκτημα που όσο παραμένει, τόσο δυσκολότερη γίνεται η υπέρβασή του. Και τούτο επειδή η αίσθηση της ειδικής περίπτωσης διαχέεται από την οικονομία σε όλες τις πλευρές της κοινωνικής και πολιτικής πραγματικότητας. Οσο η οικονομία παρακάμπτεται από τους περαστικούς επενδυτές που την αποφεύγουν, η πορεία της παρακμής θα είναι περισσότερο ορατή στην καθημερινότητα.
