Το περίμεναν οι αναλυτές και τα κομματικά επιτελεία: ότι το μέγεθος της αποχής σ’ αυτές τις εκλογές θα είναι πολύ μεγάλο. Αλλά μάλλον αιφνιδιάστηκαν όλοι από το 43,47%, που άγγιξε προχθές.
Ολα τα ΜΜΕ, έντυπα και ηλεκτρονικά, αναφέρονται στην εξέλιξη του ποσοστού της αποχής από το 1989, που ήταν 20,4%, έως τις προχθεσινές εκλογές.
Εχουν περάσει 41 ολόκληρα χρόνια από το 1974 και από την πρώτη εκείνη μεταπολιτευτική δεκαετία του 1970 που όλοι έτρεχαν να ψηφίσουν στα χωριά τους, μ’ αεροπλάνα και βαπόρια, τα έξοδα των οποίων εν πολλοίς πλήρωναν οι μεγάλοι ή και μικρότεροι πολιτικοί οργανισμοί ή οι πολιτευτές απ’ ευθείας.
Στην πορεία όλο και περισσότεροι άρχισαν να μεταφέρουν τα εκλογικά τους δικαιώματα στον τόπο όπου ζούσαν. Οι δεσμοί με τους τόπους καταγωγής άρχισαν να μην είναι για όλους σημαντικοί. Ετσι κι αλλιώς και τα πρότυπα ζωής είχαν αλλάξει και οι Ελληνες της δεκαετίας του 1980, πλέον, δεν ταξίδευαν μέχρι το χωριό τους. Αρχισαν να πηγαίνουν πολύ μακρύτερα…
Ταυτόχρονα, όμως, οι Ελληνες της ευμάρειας άρχισαν να απομακρύνονται, όλο και περισσότερο, και από τα μεταπολιτευτικά πολιτικά πάθη που μεθούσαν πολλούς και πολλές, και η αλήθεια είναι ότι διαμόρφωσε πολλές συνειδήσεις, ανάμεσά τους κι εκείνες όσων σήμερα βρίσκονται στην κυβέρνηση. Και να απέχουν κάθε φορά όλο και περισσότερο όχι μόνο από την εκλογική διαδικασία, αλλά κυρίως –κι αυτό είναι το πρόβλημα– από την ουσιαστική έγνοια τους για όσα συνέβαιναν σ’ αυτόν τον τόπο.
Μια συμπεριφορά αδιαφορίας, ναρκισσισμού και αλαζονείας που είχε τον τεράστιο αντίκτυπό της όχι στην εκλογική συμπεριφορά, αλλά στην καθημερινή συμπεριφορά των πολιτών αυτής της χώρας. Πριν τη διαπιστώσουμε, σ’ αυτό το μέγεθος, στην κάλπη, την είδαμε στους δρόμους και στην οδική συμπεριφορά· την είδαμε στον τρόπο που δεν συμμορφώθηκαν με την ανακύκλωση των υλικών και την προστασία του περιβάλλοντος· την παρακολουθήσαμε στον τρόπο που συνεχίζουν να στηρίζουν έναν κομματικό φορέα που ο επικεφαλής του παραδέχθηκε, δύο μέρες πριν από τις τελευταίες εκλογές, ότι αναλαμβάνει την πολιτική ευθύνη μιας δολοφονίας.
Δεν είναι μόνον αυτοί οι λόγοι της τεράστιας προχθεσινής αποχής, ούτε της σταδιακά αυξανόμενης των τελευταίων χρόνων. Φαίνεται ότι ένα μεγάλο μέρος σ’ αυτό το ποσοστό το καταλαμβάνουν οι νεότερες γενιές, οι ψηφοφόροι της πρώτης, της δεύτερης ή της τρίτης φοράς. Ισως γιατί, ανάμεσα στα άλλα, διαπίστωσαν στο πολιτικό προσωπικό της χώρας τα χαρακτηριστικά αλαζονείας, ναρκισσισμού και τακτικισμού και την απόλυτη απουσία οράματος και διεξόδου. Μαζί με εκείνους που δεν έχουν διαγραφεί ποτέ από τους εκλογικούς καταλόγους και μας βλέπουν από ψηλά και ίσως να χαμογελούν πικρά, το ποσοστό της αποχής αυξήθηκε από το κομμάτι της κοινωνίας που εναγωνίως ψάχνει για διέξοδο.
