Η έκθεση για τη νομισματική πολιτική 2014-2015 της Τράπεζας της Ελλάδος έμεινε στην επικαιρότητα με αφορμή την πολιτική διαμάχη που πυροδότησε και έτσι πολλά από τα ενδιαφέροντα στοιχεία που περιέχει έμειναν στο σκοτάδι.
Η αλήθεια είναι ότι τα στοιχεία για την πραγματική οικονομία που αποκαλύπτει δημιουργούν μια αισιόδοξη εικόνα, πολύ μακριά από το κλίμα κατήφειας και απαισιοδοξίας που επικρατεί αλλά και επικράτησε τους προηγούμενους μήνες. Το πρώτο τετράμηνο της χρονιάς, και παρά την πολιτική αβεβαιότητα, ζήσαμε μια συγκρατημένη οικονομική άνοιξη. Σαν να αυτονομήθηκε η οικονομία από την πολιτική που όλο αυτό το διάστημα βρισκόταν σε φάση αστάθειας και έκτακτων πολιτικών εξελίξεων.
Το πρώτο τετράμηνο του 2015, ο δείκτης βιομηχανικής παραγωγής σημείωσε αύξηση 1,9%, παρότι το ίδιο διάστημα ο αντίστοιχος δείκτης των ορυχείων και λατομείων σημείωνε πτώση εξαιτίας της ανύπαρκτης οικοδομικής δραστηριότητας, όπως και η παραγωγή ηλεκτρισμού σημείωνε πτώση. Ο βαθμός χρησιμοποίησης εργοστασιακού δυναμικού στη βιομηχανία ήταν 67,1%, ελάχιστα χαμηλότερα από το 68,2% του 2014. Η παραγωγή κεφαλαιακών αγαθών υπολογίζεται σε αύξηση 3,2% έναντι πτώσης 2,3% το προηγούμενο έτος.
Και όλα αυτά γίνονται ενώ η τραπεζική χρηματοδότηση των εγχώριων επιχειρήσεων είναι μειωμένη κατά 2% τον Απρίλιο μετά την πτώση 3,7% τον Δεκέμβριο του 2014 και μείωση 4,9% τον Δεκέμβριο του 2013. Ανάλογα πτωτική είναι η πορεία των στεγαστικών δανείων και γενικότερα η τραπεζική χρηματοδότηση του οικιστικού τομέα. Αλλά και η εκταμίευση πόρων από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων το διάστημα Ιανουαρίου-Απριλίου είναι μειωμένη κατά 41,3%, ενώ το 2014 ήταν μειωμένη κατά 0,9% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Η μικρή έστω ανάκαμψη χρηματοδοτήθηκε από πόρους των επιχειρήσεων χωρίς δάνεια και κρατικές επενδύσεις.
Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι στην πλειονότητα των εισηγμένων στο Χρηματιστήριο εταιρειών τα αποτελέσματα του πρώτου τριμήνου έχουν θετικές ενδείξεις. Οι πωλήσεις έχουν αυξηθεί και οι ζημίες έχουν περιοριστεί…
Κι όμως, αυτή η διαπιστωμένη -μικρή έστω- ανάκαμψη πραγματοποιήθηκε ενώ όλες οι πολιτικές εκτιμήσεις ήταν δυσμενείς και ανέδιδαν ατμόσφαιρα αβεβαιότητας. Φαίνεται ότι η πτώση της οικονομικής δραστηριότητας ήταν τόσο έντονη τα τελευταία χρόνια, που η πραγματική οικονομία διαθέτει δυνάμεις για να σηκωθεί. Βέβαια αυτές οι δυνάμεις είναι αμφίβολο αν αντέχουν τις κατακλυσμιαίες εξελίξεις που κάποιοι προδιαγράφουν με χρεοκοπία, έξοδο από το ευρώ κ.λπ. Αν τελικά επέλθουν τέτοιες καταστροφικές εξελίξεις, η ανάκαμψη της πραγματικής οικονομίας θα είναι μια άγνωστη παράμετρος και η άνοιξη θα έχει χαθεί.
Αν όμως η κατάσταση εξομαλυνθεί με κάποια συμφωνία με τους δανειστές, παραμονή στο ευρώ και διευθέτηση του δημοσίου χρέους ώστε να περιοριστούν οι πόροι που απαιτούνται για την εξυπηρέτησή του, η κατάσταση θα είναι εντελώς διαφορετική. Η ανάκαμψη θα είναι έντονη, προσφέροντας στο Δημόσιο και επιπλέον πόρους για να καλύψει ανάγκες κοινωνικής πολιτικής ή φορολογίας…
Προφανώς αυτές είναι οι πολιτικές επιλογές σχετικά με την οικονομία. Αλλά αυτή τη φορά οι επιλογές θα γίνουν με σαφή πολιτικά κίνητρα, ακόμα κι αν πλήττουν την οικονομία. Είναι διαφορετικές οι προτεραιότητες.
