Το πρόβλημα της οικονομίας λύνεται μόνον με πολιτικές κινήσεις, όπως άλλωστε συνήθως δημιουργείται εξαιτίας πολιτικών κινήσεων. Ολα όσα έγιναν στη συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης, αλλά κι όσα θα γίνουν τις επόμενες μέρες, επιβεβαιώνουν την αρχή αυτή. Η παλιά, ξεχασμένη «πολιτική οικονομία» έγινε πάλι μόδα, σε μια κίνηση επιστροφής στις ρίζες, στην αρχή της οικονομικής ανάλυσης. Στην εποχή που η οικονομική επιστήμη είχε χαρακτηριστεί δυσάρεστη, μελαγχολική, σκοτεινή επιστήμη.
Με την έννοια αυτή η πρεμιέρα θεατρικού έργου που παρακολούθησε ο υπουργός Οικονομικών Γιάνης Βαρουφάκης, την Τετάρτη, ήταν συμβολική. «Οι ευτυχισμένες μέρες» του Ιρλανδού ποιητή, θεατρικού συγγραφέα και νομπελίστα Σάμιουελ Μπέκετ είναι έργο με πολλούς συμβολισμούς. Οπως αναγράφεται στην παρουσίαση της έργου που παρακολούθησε ο υπουργός, «στη μέση μιας έρημης και απογυμνωμένης πεδιάδας βρίσκονται η Γουίνι και ο Γουίλι. Η Γουίνι βυθισμένη μέχρι τη μέση σ’ ένα χωμάτινο λόφο που ολοένα και περισσότερο την καταπίνει, ανάμεσα στους ήχους ενός κουδουνιού που σηματοδοτεί την έναρξη και τη λήξη μιας ακόμη “ευτυχισμένης μέρας”, επιδίδεται σε μια καθημερινή επανάληψη πράξεων, σε μια ρουτίνα την οποία ακολουθεί με τελετουργική ευλάβεια…».
Το έργο ουσιαστικά μιλάει για τη δύναμη, το θάρρος που χρειάζεται κανείς για να συνεχίσει τη ζωή ακόμα και μέσα από τεράστιες δυσκολίες, θεωρώντας ότι είναι κι αυτή (η σημερινή) μια (ακόμα) ευτυχισμένη μέρα.
Προφανώς θα χρειαστεί δύναμη και θάρρος για να αντεπεξέλθουμε στις δυσκολίες (και της οικονομίας) αλλά ο ίδιος συγγραφέας έχει γράψει κι άλλο επιτυχημένο θεατρικό έργο και παρουσιάζεται σε άλλη αίθουσα. «Το τέλος του παιχνιδιού», Endgame, όπως είναι η αγγλική λέξη που επινόησε ο συγγραφέας για να περιγράψει το «τέλος της παρτίδας» σε ένα συνεχές σκακιστικό παιχνίδι. Στο έργο, μια «αταίριαστη» παρέα αναπήρων, ο ένας τυφλός, οι άλλοι παράλυτοι κ.λπ. παίζουν σκάκι κάτω από μεγάλες δυσκολίες αλλά απολαμβάνουν το παιχνίδι στο οποίο είναι υποχρεωμένοι να τηρούν πιστά τους κανόνες του. Αυτό που τελικά αξίζει είναι το ίδιο το παιχνίδι…
Η σύντομη αυτή περιήγηση σε έργα του γνωστού λογοτέχνη προσφέρει διδάγματα για τη σημερινή οικονομική συγκυρία; Ασφαλώς, γιατί σήμερα η οικονομική πολιτική εμφανίζεται ως πεδίο αντιπαράθεσης κοσμοθεωριών. Εχει αποκτήσει επιπλέον ιδεολογικό βάρος, η σημασία του οποίου εμφανίζεται ισχυρότερη από τα όποια τεχνικά χαρακτηριστικά. Η όλη υπόθεση εύκολα μπορεί να παρομοιαστεί με θεατρικό έργο στο οποίο η υπόθεση κλιμακώνεται ώστε να κορυφωθεί τη στιγμή που θα επέλθει η μεγάλη σύγκρουση ή η μεγάλη σύγκλιση. Εφόσον η οικονομική πολιτική αναγορεύτηκε κυρίως σε θέμα ηθικής, η λύση των προβλημάτων δεν μπορεί να είναι ανιαρή, αποτέλεσμα τεχνικών διευθετήσεων. Η λύση στην οικονομία έχει δραματοποιηθεί και θα προκύψει από την κορύφωση του έργου, και επειδή δεν είναι αρχαίο ελληνικό θέατρο, χωρίς την εμφάνιση του από μηχανής θεού!
Πάντως ο Μπέκετ στο «Τέλος του παιχνιδιού» δεν αφήνει περιθώρια για παρερμηνείες:
«Ναι, ναι, είναι το πιο κωμικό πράγμα στον κόσμο. Στην αρχή γελάμε, γελάμε με την καρδιά μας. Αλλά η ιστορία επαναλαμβάνεται. Είναι σαν το ανέκδοτο που τ’ ακούμε κάθε τόσο και μ’ όλο που μας αρέσει, δεν μπορούμε πια να γελάσουμε». Προφανώς έχει επέλθει το τέλος του παιχνιδιού.
