Οι εξελίξεις στην οικονομία δεν είναι μονοσήμαντες. Μια θετική κατ’ αρχήν εξέλιξη μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις. Ισχύει και το αντίστροφο, καθώς μια εξέλιξη που σήμερα φαίνεται αρνητική μπορεί να αποδειχθεί σωτήρια! Πάντως, η πτώση της τιμής του αργού είναι μια θετική εξέλιξη που δυναμώνει το διαθέσιμο εισόδημα, ενισχύει την ανταγωνιστικότητα, αλλά έχει αρνητικές επιπτώσεις.
Οι προβλέψεις του κρατικού προϋπολογισμού είχαν γίνει με βάση υψηλές τιμές του αργού που δεν υπάρχουν και δεν προβλέπεται να δούμε στο ορατό μέλλον.
Περίπου 300 εκατ. ευρώ υστέρηση φορολογικών εσόδων αποδίδεται στην πτώση του πετρελαίου που έφερε μειώσεις τιμών στα καύσιμα και την ανάλογη πτώση των εισπράξεων από ΦΠΑ. Αλλά και ο προϋπολογισμός του 2015 καταρτίστηκε με βάση την ξεπερασμένη πρόβλεψη ότι η τιμή του αργού θα είναι κοντά στα 100 δολ., σχεδόν διπλάσια τιμή από τη σημερινή. Αρα ο προϋπολογισμός του 2015 άρχισε να εκτελείται με σημαντικό έλλειμμα που υποτίθεται ότι πρέπει να κλείσει.
Αν σ’ αυτά προσθέσουμε την κόπωση στην είσπραξη εσόδων από τη φορολογία εισοδήματος και ακινήτων, η υστέρηση των εσόδων αρχίζει να γίνεται (και πάλι) σημαντικό πρόβλημα. Και προφανώς το πρόβλημα εντείνεται επειδή υπάρχει σε εκκρεμότητα και η αξιολόγηση της τρόικας ενόψει της οποίας έχει σταματήσει η καταβολή της δόσης που αναμενόταν.
Παράλληλα, η πτώση της τιμής του πετρελαίου μειώνει και τις εξαγωγές. Η μείωση των εξαγωγών καυσίμων δεν οφείλεται στη μείωση της ποσότητας καθώς παρέμεινε αμετάβλητη, αλλά οφείλεται κυρίως στη μείωση της τιμής του πετρελαίου διεθνώς, που το τελευταίο εξάμηνο του 2014 έχει υποχωρήσει περίπου κατά 46%. Η πτώση των καυσίμων πέρα από την αρνητική επίπτωση στις εξαγωγές, δεν ενισχύει ουσιαστικά την ανταγωνιστικότητα, καθώς το όφελος ανταγωνιστικότητας ισχύει για όλες τις χώρες. Μερικές ίσως το αξιοποιούν περισσότερο αποτελεσματικά.
Επίσης την τελευταία πενταετία αποδείχθηκε ότι ούτε η μείωση του εργατικού κόστους προσφέρει ιδιαίτερα οφέλη στην ανταγωνιστικότητα, καθώς οι ελληνικές εξαγωγές δεν αποτελούνται από προϊόντα στην παραγωγή των οποίων έχει μεγάλη συμμετοχή το εργατικό κόστος. Και σε όσα προϊόντα αυτής της κατηγορίας κυριαρχούν χώρες που έχουν πολύ χαμηλότερο κόστος…
Αντίθετα οι ελληνικές επιχειρήσεις λειτουργούν με υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης, ενώ οι συνθήκες λειτουργίας του κράτους και του επιχειρηματικού περιβάλλοντος προσθέτουν ένα επιπλέον αθέατο κόστος.
Η μεγάλη πρόκληση της ελληνικής οικονομίας για τα ερχόμενα χρόνια είναι αν και κατά πόσον θα διαμορφωθούν συνθήκες που θα επιτρέψουν την ουσιαστική αύξηση των εξαγωγών, προϊόντων και υπηρεσιών. Η μεγάλη πρόκληση είναι αν και κατά πόσο η οικονομία θα μπορεί να διαθέτει κεφάλαια που αναζητούν ευκαιρίες για καλύτερη απόδοση. Μόνον έτσι θα αρχίσει η άνοδος των φορολογικών εσόδων του κράτους και η έξοδος από την κρίση.
Λίγες ημέρες πριν από τις εκλογές η ατμόσφαιρα φαίνεται εκρηκτική, αλλά δεν προσφέρονται απαντήσεις στα ουσιαστικά θέματα και τις ανάγκες της οικονομίας. Η τελευταία ελπίδα είναι ότι τα ουσιαστικά θέματα θα πάρουν προτεραιότητα στην πολιτική ατζέντα μετά τις εκλογές. Το μοναδικό ενδεχόμενο να συμβεί αυτό, είναι αν κάποιοι συνειδητοποιήσουν το μέγεθος των προβλημάτων που δεν μπορούν να καλυφθούν.
